Mentionsy

Chodzi oczywiście o holenderską firmę ASML, która produkuje maszyny litograficzne niezbędne do produkcji czipów.

I w tejże Holandii całkiem niedawno, bo w drugiej połowie maja, szef ASML, czyli Christophe Fouquet, powiedział, że w ciągu kilku najbliższych miesięcy na rynek zaczną trafiać ich nowe maszyny litograficzne, a to oznacza, że w zasięgu wzroku są nowe czipy do sztucznej inteligencji.

Produkcją zajmują się fabryki w rodzaju TSMC, które wykorzystują z kolei maszyny takie jak produkcji ASML do rysowania struktur czipu na krzemie przy użyciu światła ultrafioletowego.

No i właśnie tutaj cały na biało wjeżdża ASML, bo ta firma zapowiedziała, że za kilka miesięcy odda do użytku nową generację maszyn i to nie byle jaką, bo mają to być jedne z najbardziej skomplikowanych maszyn przemysłowych na świecie, a każda z nich ma kosztować jakieś 400 milionów dolarów.

HNA to są właśnie te nowe skanery, czyli nowe maszyny od ASML, dzięki którym będą mogły powstawać chipy kolejnych generacji.

I zresztą na tej samej konferencji Foket przyznał, że niektórzy w branży obawiają się, że moce produkcyjne ASML mogą stanowić wąskie gardło w rozwoju produkcji czipów, podobnie jak miało to miejsce podczas pandemii COVID-19.

No a potem zażartował, że to wtedy nie on, tylko TSMC oraz Samsung są takim prawdziwym wąskim gardłem dla AI, ponieważ to ich firmy muszą zwiększyć produkcję, no i oczywiście kupować więcej produktów ASML.

Bo jeżeli spojrzymy na to, jak w ogóle działają maszyny ASML, no to zrozumiemy, dlaczego to jest najcenniejsza europejska spółka.

Właśnie takie zadanie mają maszyny ASML.

Dlatego ASML używa specjalnego światła EUV, czyli ekstremalnego ultrafioletu.

ASML testuje wtedy tę maszynę, sprawdza czy wszystko jest tam z nią ok i dopiero potem wysyła ją dalej w świat, gdzieś do klienta.

No i tak naprawdę to ASML jest dzisiaj monopolistą, jeżeli chodzi o produkcję maszyn litograficznych do produkcji chipów i też dlatego jest dzisiaj tak ważne.

Ale choć ASML nie ma takiej właśnie założycielskiej legendy jak najseksowniejsze spółki świata, to też za nią stoi jeden człowiek.

I ten krok dał ASM dostęp do dużego kapitału oczywiście, ale także do globalnej widoczności i było to impulsem do wyłonienia się samego ASML.

No bo ASML próbowało stawiać pierwsze kroki w branży zdominowanej przez Stany Zjednoczone i przez Japonię, bo to one wtedy rządziły w świecie półprzewodników.

Do tego stopnia, że w latach 90. kilka razy wydawało się, że ASML po prostu nie przetrwa.

A przełom przechodził stopniowo, bo ASML zaczęło podejmować bardzo pragmatyczne decyzje.

I właśnie to stało się jednym z sekretów firmy, bo np. optykę do ich maszyn rozwija niemiecki Carl Zeiss, a lasery dostarczała amerykańska firma Cimer, którą zresztą ASML później przejął.

I wtedy ASML postanowiło wykonać taki skok wiary, powiedzielibyśmy, i zainwestować w bardzo nowoczesną technologię EUV, czyli skrajnego nadfioletu.

Ale ASML postanowiło pompować w tę technologię miliardy dolarów.

ASML właśnie się wykaraskał po raz nie wiem który.

Więc kolejny krytyczny moment przyszedł około 2011-2012 roku, bo wtedy koszty rozwoju EUV stały się wtedy tak ogromne, że ASML potrzebowało wsparcia klientów.

Chiny nie zdążyły wybudować własnego odpowiednika, takich maszyn litograficznych, a kiedy EUV zaczęło działać komercyjnie, no to przewaga ASML stała się gigantyczna i właściwie nie do odrobienia dla nikogokolwiek innego.

Tylko, że jak to bywa z przewagami, nie zawsze są tylko błogosławieństwem, bo skoro ASML stało się kluczowe w łańcuchu dostaw sektora chipów, to stało się kluczowe po prostu dla wszystkich.

I to był symboliczny moment, bo pokazał, że ASML stało się już elementem nie tylko biznesu, nie tylko technologii, ale po prostu geopolityki.

Geopolityki dlatego, no bo przecież ASML nie jest firmą amerykańską, więc Waszyngton teoretycznie nie ma bezpośredniego przełożenia na to, z kim handluje spółka europejska, no ale wiemy jak jest.

Zatem Chiny nigdy nie mogły kupić najbardziej zaawansowanych maszyn EUV od ASML.

Przede wszystkim zaczęły wykorzystywać starsze maszyny ASML.

I Kant nam zwracał uwagę, że największym problemem Chin jest brak dostępu do, no oczywiście, tych najbardziej zaawansowanych maszyn ASML.

Long story short, z jednej strony mamy te wieloletnie naciski amerykańskie na Holandię, a z drugiej strony mamy rosnącą świadomość władz holenderskich i wszystko to sprawia, że ASML mógł coraz mniej produktów do Chin sprzedawać, a to się firmie, nie ma się co dziwić, nie podobało.

Czyli maszyny, które już są w Chinach, nie mogłyby być więcej naprawiane przez zachodnich producentów, czyli oczywiście przez ASML oraz Chiny nie mogłyby otrzymywać od nich części zamiennych, a także aktualizacji oprogramowania ani wsparcia technicznego.

No więc te zapisy nie spotkały się z przychylnością ani Holendrów, no ani tym bardziej oczywiście ASML.

Tylko, że wyraźnie zmienia się struktura geograficzna sprzedaży, bo jeszcze dwa lata temu, jeszcze rok temu Chiny były jednym z kluczowych rynków ASML.

Wręcz przeciwnie, ujawniał on kluczowy problem strukturalny ASML i całej branży półprzewodników, którym jest rosnąca zależność od cyklu inwestycji w sztuczną inteligencję.

Dobra, na razie popyt na maszyny od ASML jest ogromny, ale jest napędzany przez kilku bardzo dużych graczy.

I w takim modelu ASML przestało być zwykłym dostawcą maszyn, stałoby się kluczowym elementem infrastruktury całego tego systemu, bez którego taka fabryka po prostu nie mogłaby funkcjonować.

Bo do tego pomysłu odniósł się wspomniany prezes ASML na tej konferencji prasowej w Anwerpie.

No więc jak to przełożymy z dyplomatycznego na nasze, to byłoby to jakoś tak, że są poważne naciski na to, żeby ASML nie tylko realizował politykę Stanów Zjednoczonych pod kątem ograniczenia dostaw do Chin, ale także po prostu przeniósł większość własnej produkcji do Stanów, które przecież są największym klientem na najbardziej zaawansowane maszyny.