Mentionsy
140# Firma, która odmieniła oblicze wojen. Tajemniczy Palantir i jej wpływowy prezes
Nazwę tej firmy wiele osób może kojarzyć, ale gdyby zapytać, czym właściwie się ona zajmuje, to z odpowiedzią byłby już spory problem. I ta atmosfera tajemniczości jest charakterystyczna dla Palantira.
Firma, której przyglądamy się w tym odcinku, jest dostawcą rozwiązań dla służb i wojska na całym świecie. Przy okazji budząc sporo kontrowersji - m.in. ze względu na współpracę z Izraelem, ale też samą naturę technologii, które sprzedaje. A które mogą służyć do masowej inwigilacji i łamania prywatności.
I tu pojawia się wątek polski, bo pod koniec października Palantir podpisał z Ministerstwem Obrony Narodowej list intencyjny ws. współpracy tej jednej z najbardziej tajemniczych firm z Doliny Krzemowej z polską armią.
Skąd bierze się tak silna pozycja Palantira? Co właściwie firma dostarcza armiom? Kim jest niezwykle wpływowy prezes firmy Alex Karp? Jaki wpływ na firmę ma jej założyciel, a dziś cichy ideolog Doliny Krzemowej Peter Thiel? I wreszcie - co w tym wszystkim robi proza Tolkiena?
Zapraszamy na "Techstorie"!
GOŚCIE ODCINKA:
- Wojciech Klicki, prawnik i aktywista z Fundacji Panoptykon, który specjalizuje się w tematyce nadzoru państwa (szczególnie służb specjalnych) nad obywatelami;
- Joanna Cisowska, Didleth, publicystka technologiczna.
ROZDZIAŁY:
Początki Palantira
Nowy charakter wojny
Palantiryzacja wojny
Ekspansja w Europie
Peter Thiel
Tolkien
Kapitalizm inwigilacji
ŹRÓDŁA:
- "The Philosopher in the Valley: Alex Karp, Palantir, and the Rise of the Surveillance State", Michael Steinberger, Wyd. Avid Reader Press / Simon & Schuster, 2025
- O inwestycji w Polsce: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32363898,polska-armia-wkracza-do-swiata-elfow.html
- Czy Palantir widzi za dużo? https://www.nytimes.com/interactive/2020/10/21/magazine/palantir-alex-karp.html
- Palantir a dane medyczne: https://www.nytimes.com/2025/06/06/health/cdc-data-privacy-palantir.html
- O Thielu i Palantirze: https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jun/30/peter-thiel-palantir-threat-to-americans
- "The Technological Republic", Alexander C. Karp, Nicholas W. Zamiska, Wyd. Bodley Head, 2025;
- Palantir a kwestia Palestyny: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/08/usa-global-tech-made-by-palantir-and-babel-street-pose-surveillance-threats-to-pro-palestine-student-protestors-migrants/
- O ewakuacji z Afganistanu: https://x.com/PalantirTech/status/1585720380500869122?lang=ar
Szukaj w treści odcinka
Bo jak się okazuje, przez kilka ostatnich miesięcy trwał proces testów, ćwiczeń, różnych prezentacji systemów Palantira z udziałem inżynierów firmy, z udziałem przedstawicieli polskich sił zbrojnych, w tym przedstawicieli Dowództwa Generalnego, Dowództwa Operacyjnego, Inspektoratu Wsparcia.
Mogło się nam było wtedy odnieść wrażenie, że i jedni i drudzy tak naprawdę działają niekoniecznie w interesie Rzeczypospolitej Polskiej, tylko głównie w interesie korporacji różnego rodzaju, no bo wojsko w interesie Palantira, blokowanie DSA jest w interesie big techów takich jak Meta czy...
I zresztą tak jest w przypadku większości działań i Palantira i Andruila, ale...
I to szczególnie na temat tej pierwszej firmy, czyli Palantira.
A drugim takim cywilnym produktem Palantira jest Foundry.
Bo też przez wiele lat oficjalnie dla Palantira zarabianie stało gdzieś tak na drugim planie.
Uczynienie z Palantira miecza i tarczy dla Ameryki i szerzej dla Zachodu.
I co więcej, jak pisze Steinberg, dla Carpa działalność Palantira to dosłownie chronienie Zachodu i on o tym mówi jako
Po prostu wystarczy spojrzeć na działania Palantira, tak trochę bardziej krytycznie, żeby widzieć, że po działaniach ich poznacie i działania są tutaj ważniejsze niż jakieś tam ideowe credo.
On stwierdził, że pojawienie się Palantira jest najbardziej znaczącą, fundamentalną zmianą charakteru wojny, jaką kiedykolwiek odnotowano w historii.
Więc kiedy umowny zegar pokazywał 23.55, amerykańskie wojsko zwróciło się do Palantira.
I to właśnie o to chodzi, że oni się zwrócili do Palantira w połowie sierpnia, a ta ewakuacja miała miejsce na końcu sierpnia, tam 30-31, czyli dosłownie... Tak, na ostatnią chwilę.
Czy te narzędzia Palantira są tak doskonałe, że specjalnie wybierane są takie cele?
Proces i zakres podpisywanej umowy nie były specjalnie transparentne, więc krytycy obawiali się, gdzie też te dane mogą trafić, jaką bazę danych zasilić i czy w przyszłości, jeżeli klientem Palantira zostanie na przykład firma, która produkuje leki, to czy ta firma będzie mogła po te dane sięgnąć.
I bardzo dobrze, że to mówisz, bo doskonale to uzupełnią słowa Wojtka Klickiego, który wskazuje, że to jest tak naprawdę dopiero początek kontrowersji wokół Palantira.
I mi się wydaje, że to jest coś, co charakteryzuje odbój Palantira w Europie, że to wszystko dzieje się tak zakulisowo, za zamkniętymi drzwiami.
I tak możemy też spojrzeć na jeszcze jedną współpracę Palantira z Ukrainą.
Najbardziej takim wyrazistym modus operandi jest taki nimb tajemniczości tego Palantira.
Więc Tilly jest niezwykle ciekawą osobą, która stoi za tym całym projektem Palantira, ale nie mniej ciekawy jest Alex Karp.
Przedstawiał Palantira tak, jakby od tego zależało jego życie.
W tamtym czasie jednoznacznie wierzył, że obrona liberalnej demokracji jest równoznaczna z obroną Zachodu, a dla niego misja Palantira była osobista.
Artefakt został stworzony przez elfów i finalnie służył do czegoś dobrego, ponieważ Aragorn mógł za pomocą Palantira sprowokować Saurona, wywabić go z Mordoru, dzięki czemu Frodo i Sam mogli ten pierścień wrzucić do Onduiny.
I ta metoda w przypadku Palantira działa doskonale.
A efekt tych wszystkich działań, tej palantirizacji państw, tego wchodzenia do nowych i nowych miejsc, nowych służb, podpisywania kolejnych kontraktów, tego też nibu tajemniczości, który jest ciągle wokół Palantira, jest taki, że wycena giełdowa tej spółki przekroczyła niedawno 475 miliardów dolarów.
Ostatnie odcinki
-
152# Chwycą za twarz big techy czy własnych oby...
17.02.2026 17:00
-
151# Szara eminencja: nowe warstwy sprawy Saule
10.02.2026 17:00
-
150# Czy AI zabierze nam sztukę? Ten odcinek na...
03.02.2026 17:00
-
149# Czy w sprawie Saule wszyscy kłamią? I czy ...
27.01.2026 17:00
-
148# Historia Saule, której nie znacie. Pierwsz...
20.01.2026 17:00
-
147# Podwodne kable, jeden z najsłabszych punkt...
13.01.2026 17:00
-
146# Prawdziwa twarz Billa Gatesa | AI oczami D...
23.12.2025 17:00
-
145# Polska krajem "importerów" z Chin. Tajemni...
16.12.2025 17:00
-
144# Tak rośnie moda na gniew | Alarm w OpenAI ...
09.12.2025 17:00
-
143# Szalony rozwój czy martwy internet? Co nap...
02.12.2025 17:00