Mentionsy

Ale już ma, bo pod koniec października firma Palantir, bo to oczywiście o niej mowa, podpisała z Ministerstwem Obrony Narodowej list intencyjny, na mocy którego Palantir będzie współpracować z polską armią.

Trzeba wiedzieć, że choć Palantir jest obecnie głównym wyborem służb i to na całym świecie, to otacza go naprawdę dużo tajemnic oraz kontrowersji.

Palantir staje się de facto prywatnym kontraktorem wojskowym, a nie firmą technologiczną.

Zatem, czy Palantir może zachować się jak Elon Musk i grozić wycofaniem się, jeżeli nie spodoba mu się użycie jego usług?

Jaki wpływ na Palantir ma jego założyciel, cichy ideolog Doliny Krzemowej, przyjaciel Muska?

Ministerstwo Obrony Narodowej podpisało list intencyjny o współpracy z amerykańską spółką Palantir.

Czyli prezes firmy Palantir.

Wstępnie wiadomo, że oferowane przez firmę Palantir systemy mogą wspierać podejmowanie decyzji w polskich siłach zbrojnych, w tym w Wojskach Obrony Cyberprzestrzeni.

Tak, Palantirowi on się mocno zwraca ekonomicznie.

Dokładny zakres współpracy z Palantirem będzie określony w umowach wykonawczych, a te mają być zawierane w najbliższych dwóch, trzech miesiącach.

I cała ta umowa jest kontynuacją porozumienia, które zostało podpisane przez Palantir oraz Polskę pod koniec 2024 roku.

Przecież w 2022 roku, to właśnie we współpracy z Palantirem, powstał portal pracawpolsce.gov.pl.

Bo jak się okazuje, przez kilka ostatnich miesięcy trwał proces testów, ćwiczeń, różnych prezentacji systemów Palantira z udziałem inżynierów firmy, z udziałem przedstawicieli polskich sił zbrojnych, w tym przedstawicieli Dowództwa Generalnego, Dowództwa Operacyjnego, Inspektoratu Wsparcia.

Oni podpisywali umowę z Palantirem.

Mogło się nam było wtedy odnieść wrażenie, że i jedni i drudzy tak naprawdę działają niekoniecznie w interesie Rzeczypospolitej Polskiej, tylko głównie w interesie korporacji różnego rodzaju, no bo wojsko w interesie Palantira, blokowanie DSA jest w interesie big techów takich jak Meta czy...

Więc patrząc na to tak szerzej, nie sądzę, żeby oddawanie danych na temat wojsk, na temat naszego bezpieczeństwa Palantirowi było przejawem suwerenności, wręcz przeciwnie.

Co więcej, Palantir nie jest jedyną technologiczną firmą zajmującą się bezpieczeństwem, z jaką Polska wchodzi właśnie we współpracę.

I zresztą tak jest w przypadku większości działań i Palantira i Andruila, ale...

I to szczególnie na temat tej pierwszej firmy, czyli Palantira.

Nazwa Palantir nawiązuje oczywiście do władcy pierścieni Tolkiena.

W sadze Palantiry to te specjalne kamienie widzenia.

Prawie wszystkie Palantiry miały łączność między sobą, ale ktoś obdarzony wielką siłą woli, oczywiście też umysłu, mógł zmusić kryształy do tego, żeby spojrzały tam, gdzie on chciał.

Ale to, czego nas uczy Władca Pierścieni, to to, że Palantiry mogą wpaść w niepowołane ręce i w dalszym ciągu służyć tym telepatycznym dostępem, nawet jeżeli kładzie na nich łapę ktoś niepowołany.

Za to bardziej skupimy się nad tym, czy Feanor, czyli ten taki genialny, lwicki rzemieślnik, który stworzył Palantiry i zresztą wiele innych ważnych rzeczy z legendarium Tolkiena, czy on powinien wyposażać ten swój wynalazek w kolejne funkcje?

A przekładając to na język bardziej współczesny, czy Palantir, ten Palantir z XXI wieku, który podpisał umowę z Brytyjską Narodową Służbą Zdrowia i zyskał dostęp do danych medycznych milionów Brytyjczyków, troszkę dzisiaj jeszcze o tym opowiemy, będzie te dane wykorzystywać komercyjnie, na przykład gdy podpisze umowę z firmą farmaceutyczną?

Czym tak w ogóle zajmuje się ten nasz współczesny Palantir?

Tym spółkom, tym podmiotom przedstawia dane, które porządkują cały chaos informacji, który nas otacza, czyli Palantir wskazuje wzorce, łączy kropki i pozwala lepiej podejmować decyzje.

I właśnie w PayPalu swoje prapoczątki ma Palantir, bo to tam rozwijano mechanizmy do wykrywania oszustw finansowych, czyli pracowano nad porządkowaniem danych i rozpoznawaniem wzorców.

I jak przewiniemy te dwadzieścia kilka lat do przodu, to zobaczymy, że Palantir przeniósł te rozwiązania antyfraudowe na nowy poziom, bo dzisiaj klejnotem w jego koronie jest usługa, która nazywa się Gotham.

A drugim takim cywilnym produktem Palantira jest Foundry.

Z którymi wcześniej Palantir był już po prostu bardzo mocno kojarzony.

Dobra, to już wiemy, czym Palantir się zajmuje.

A Palantir rzeczywiście od początku mówił, tam się nie sprzedajemy.

Bo też przez wiele lat oficjalnie dla Palantira zarabianie stało gdzieś tak na drugim planie.

Jak pisze Michael Steinberg, reporter New York Timesa w świeżutko wydanej książce The Philosopher in the Valley, Alex Karp, Palantir and the Rise of the Surveillance State, czyli Filozof w Dolinie, Alex Karp, Palantir i Narodziny Państwa Inwigilacji.

Uczynienie z Palantira miecza i tarczy dla Ameryki i szerzej dla Zachodu.

I właśnie dlatego Palantir nie sprzedaje swoich usług na przykład w Korei Północnej albo nie sprzedaje ich Iranowi i państwom, które według słów Carpa prowadzą inwigilację swoich obywateli.

I co więcej, jak pisze Steinberg, dla Carpa działalność Palantira to dosłownie chronienie Zachodu i on o tym mówi jako

Po prostu wystarczy spojrzeć na działania Palantira, tak trochę bardziej krytycznie, żeby widzieć, że po działaniach ich poznacie i działania są tutaj ważniejsze niż jakieś tam ideowe credo.

I jak mówił nam Wojtek Klicki z Panoptykonu, Palantir z pewnością jest lojalny, to jest 100%.

Palantir to jest spółka, która została stworzona z udziałem CIA.

A przynajmniej takich państw, o których trudno powiedzieć, że nie prowadzą inwigilacji obywateli, albo że są jednoznacznymi sojusznikami zachodu, bo Palantir, choćby z państwami Zatoki Perskiej, bezjerano.

Palantir ma zresztą biuro w Abu Dhabi, czyli w stolicy Emiratów, a także współpracuje z Bundabala, to jest fundusz państwowy, który należy do Emiratów, a Foundry działa między innymi w Narodowej Firmie Naftowej Emiratów.

Do tych szarości jeszcze dzisiaj wrócimy, ale skoro już wiemy, a przynajmniej ogólnie wiemy, co też robi Palantir i co oferuje,

On stwierdził, że pojawienie się Palantira jest najbardziej znaczącą, fundamentalną zmianą charakteru wojny, jaką kiedykolwiek odnotowano w historii.

Dlatego też mówiłam, że niby wiemy, ale tak bez przesady czym się tym Palantir zajmuje.

No dobrze, ale skoro pojawiła się tak mocna teza o tym, jak to Palantir zmienił charakter wojny, to chyba warto podać konkretne przykłady.

Więc kiedy umowny zegar pokazywał 23.55, amerykańskie wojsko zwróciło się do Palantira.

I to właśnie o to chodzi, że oni się zwrócili do Palantira w połowie sierpnia, a ta ewakuacja miała miejsce na końcu sierpnia, tam 30-31, czyli dosłownie... Tak, na ostatnią chwilę.

No dobra, to nie jest tak, że amerykańskie służby, amerykańskie wojsko nie pracowało już wcześniej z Palantirem.

A teraz wojsko chciało, żeby Palantir pomógł konkretnie z ewakuacją.

Palantir jest także kluczowym dostawcą technologii dla izraelskich sił obronnych w konflikcie z Hamasem w strefie Gazy, czyli tutaj już wchodzimy w naprawdę grube kontrowersje.

I to jest partnerem Izraela już od 2014 roku, kiedy to Palantir zaczął izraelskiemu rządowi dostarczać narzędzia analityczne, które służą do analizy predykcyjnej.

Tak bardzo się zacieśniła, że w ubiegłym roku Izraelskie Ministerstwo Obrony podpisało z Palantirem umowę o partnerstwie strategicznym obejmującym wykorzystanie systemu Artificial Intelligence Platform, czyli AIP.

Palantirowi zarzuca się współudział w ludobójstwie i w zbrodniach wojennych właśnie poprzez to, że ona dostarcza narzędzi AI do szybkiej i masowej analityki, która prowadza właśnie na zarządzanie atakami z powietrza na nikogo innego, tylko na cywili w Palestynie.

Czy te narzędzia Palantira są tak doskonałe, że specjalnie wybierane są takie cele?

A więc tak, po tym jak Palantir zbudował bardzo mocną pozycję w Stanach Zjednoczonych, zarówno współpracując z kolejnymi służbami, jak i z biznesem, po tym jak podobnie umocnił swoją pozycję w państwach Bliskiego Wschodu,

Więc drogę do obrony utorowała Palantirowi pandemia COVID.

Palantir ma z NHS-em 7-letni kontrakt.

Palantir podpisał ten 7-letni kontrakt.

Więc to, co zaoferował Palantir w Wielkiej Brytanii, to było zbudowanie platformy medycznej, która po prostu integruje dane z rozproszonych źródeł, właśnie z tych szpitali, rejestrów, mobilnych testów, które były przeprowadzone wtedy, która również ogarniała logistykę szczepień.

Tylko, że Palantir, jakby nie było narzędzie silnie powiązane z rządem Stanów Zjednoczonych,

Proces i zakres podpisywanej umowy nie były specjalnie transparentne, więc krytycy obawiali się, gdzie też te dane mogą trafić, jaką bazę danych zasilić i czy w przyszłości, jeżeli klientem Palantira zostanie na przykład firma, która produkuje leki, to czy ta firma będzie mogła po te dane sięgnąć.

I bardzo dobrze, że to mówisz, bo doskonale to uzupełnią słowa Wojtka Klickiego, który wskazuje, że to jest tak naprawdę dopiero początek kontrowersji wokół Palantira.

I czy to będzie robił Palantir, czy jakaś inna spółka, to jest niedługorzędne.

W Grecji Palantir zajął się obsługą COVID-a, to okazało się, że w ogóle tej umowy nie wpisano do rejestru.

W Brytyjskiej Służbie Zdrowia na początku w ogóle też miało nie dojść do przetargu czy konkursu, jak powiedziano to data center Palantirowi i innym firmom.

W 2019 roku spotkała się głównie z rządem amerykańskim i z tylko jedną firmą prywatną, czyli z Palantirem.

A Palantir za to się poczuł wywołany do tablicy i się z nią skontaktował po trzech dniach i zaczął się tłumaczyć.

I mi się wydaje, że to jest coś, co charakteryzuje odbój Palantira w Europie, że to wszystko dzieje się tak zakulisowo, za zamkniętymi drzwiami.

Zatem nic dziwnego, że Palantir szybko stał się jednym z najbliższych sprzymierzeńców Kijowa.

Niemal od początku ataku Rosji to Palantir dostarcza oprogramowanie do targetowania i analizy danych bojowych Ukrainie.

Tak, trochę opowiadałyśmy, ale to jest dziwne to zadanie, którym Palantir nawet się w miarę chwali.

Bo według oficjalnych komunikatów Palantir pomaga rządowi Ukrainy ustalać priorytety, czyli które obszary należy oczyścić najpierw i system bierze przy tym pod uwagę czynniki ekonomiczne, środowiskowe, społeczne.

Bo przecież te narzędzia, które Palantir oferuje,

I tak możemy też spojrzeć na jeszcze jedną współpracę Palantira z Ukrainą.

I wiesz co, ja się trochę nie dziwię temu, że polskie rządy, tak PiS, jak i koalicyjny sięgają po współpracę z Palantirem.

I zresztą Palantir też się chwali tym, że dzięki jego usługom w Europie nie doszło do różnych ataków terrorystycznych, które już były planowane.

Czego Palantir by nie potrafił robić?

Za to umowy i z Palantirem i z Andurilem w Polsce wydają się mieć równie wielu zwolenników, co przeciwników, a przynajmniej takich może sceptyków.

Bo owszem, jedni podnoszą wspomniane kwestie bezpieczeństwa, ale drugich martwią, tę umowę oczywiście martwią, bo Palantir robi wiele, by nie tylko umacniać swoją pozycję, ale tak, żeby być możliwie nietransparentnym.

Najbardziej takim wyrazistym modus operandi jest taki nimb tajemniczości tego Palantira.

On wierzy w to, że ten Palantir i ten jego produkt ma bronić Szajer i koniec.

Tak, ale zobacz, PayPal sukces, Facebook sukces, Palantir sukces, Anduril sukces.

Więc Tilly jest niezwykle ciekawą osobą, która stoi za tym całym projektem Palantira, ale nie mniej ciekawy jest Alex Karp.

Steinberg pisze, że on czasem miał wrażenie, że Palantir powstał po to, żeby chronić nie Zachód, ale samego Alexa Carpa.

Przedstawiał Palantira tak, jakby od tego zależało jego życie.

W tamtym czasie jednoznacznie wierzył, że obrona liberalnej demokracji jest równoznaczna z obroną Zachodu, a dla niego misja Palantira była osobista.

Palantir miał uczynić świat bezpieczniejszym dla Alexa Carpa.

I jak już wspominałyśmy, nazwa Palantir oczywiście wzięła się z Władcy Pierścieni.

Nawet jak się czytało rozmowy z Karpem czy z Thillem, to tam się pojawiał ten motyw, że oni widzą Palantir jako ratowanie Fajer.

Artefakt został stworzony przez elfów i finalnie służył do czegoś dobrego, ponieważ Aragorn mógł za pomocą Palantira sprowokować Saurona, wywabić go z Mordoru, dzięki czemu Frodo i Sam mogli ten pierścień wrzucić do Onduiny.

Palantir argumentowali, że już i tak trwa walka z terroryzmem, i tak będzie przesunięcie rządów w kierunku zmniejszenia praw obywatelskich, zmniejszenia wolności, więc lepiej, żeby to robić jakąś wysoką, zaawansowaną technologią, która zapewni większą prywatność.

I ta metoda w przypadku Palantira działa doskonale.

Nie tylko usługi tej firmy są coraz bardziej pożądane, to co więcej, jak mówi Klicki, następuje przesunięcie tego, na co obywatele się zgadzają pod kątem inwigilacji państwowej oraz współpracy administracji z prywatnymi korporacjami i w efekcie następuje taka palantiryzacja państw.

A efekt tych wszystkich działań, tej palantirizacji państw, tego wchodzenia do nowych i nowych miejsc, nowych służb, podpisywania kolejnych kontraktów, tego też nibu tajemniczości, który jest ciągle wokół Palantira, jest taki, że wycena giełdowa tej spółki przekroczyła niedawno 475 miliardów dolarów.

Będziemy dalej się oczywiście przyglądać temu jak Palantir, ale także jak Anduril rozwijają swoje skrzydła w Polsce, jak współpracują z polskimi służbami.