Mentionsy

I mamy sejmy XVI wieku, różni ci czołowi szlachcice wychodzą i mówią, jeden się skarży.

Więc tym szlachcicom się wydawało, że kraj jest, nie wiem, dziesięć razy większy, dziesięć razy bogatszy, dziesięć razy rozleglejszy i na tym budowali całą swoją wizję tej silnej, strong Polski, tak?

To nagle się okazuje, że na takiego księdza przypada kilka razy więcej miejscowości, kilka razy więcej ziemi, dóbr, majątku niż na szlachcica.

Nie wiem, w XVI wieku, przejrzając na nasze pieniądze, jak Szlachcic miał jedną wioskę, to była taka najbardziej... A poczekaj, żebyśmy też zrozumieli, co to znaczyło mieć wieś?

Powiedzmy 60% ziemi uprawianej przez chłopów, czyli mamy tam kilkanaście zagrod, ci chłopi mają swoje zagody, ale formalnie tak w pełni do nich nie należą, a 40% to jest majątek szlachcica, jego pole folwarczne, na którym ci chłopi za darmo pracują w ramach pańszczyzny.

Szlachcic mógł zabić chłopa i nigdzie to nie było ewidencjonowane, bo chłop jest jego prywatną własnością.

Z tego taki plewan może się utrzymać na poziomie niezbyt bogatego, ale takiego średniego szlachcica.

I dlatego u nas te polowania są dość rzadkie, bo szlachcice... Nie chcę mogłem tracić siły roboczej.

Czyli jeśli powstaje parafia na wsi, to ją w większości przypadków funduje miejscowy, bogaty szlachcic.

W sensie, to zawsze ten szlachcic osobiście całkowicie decyduje, kto zostanie księdzem.

I jeśli ten szlachcic podejmie tę decyzję, to to jest właściwie koniec.

Teoretycznie biskup może w jakichś przypadkach zaprotestować, ale tak naprawdę Kościół jest prywatną własnością szlachcica, parafia jest własnością tego szlachcica i on decyduje.

Powiedz, czyli teoretycznie mogło być tak, że jest jakiś szlachcic w miarę zamożny, ma ileś wsi i wymyśla sobie, że jego syn będzie właśnie plebanem.

Dlatego jednego szlachcica, który kontroluje parafie, bo w ogóle faktycznie na ziemach polskich, nie wiem, w Małopolsce, Wielkopolsce, na Mazowszu, wyraźna większość parafii ma patronat szlachecki, czyli faktycznie to są prywatne parafie.

Dla tego szlachcica, który jest patronem, to jest niezwykły honor.

Na puszce z Eucharystią jest po prostu herb tego szlachcica, patrona.

Jeszcze zostajesz cały czas patronem, opiekunem, musisz, nie wiem, będzie przeciekać dach, no to szlachcic odpowiada, tak?

Plebanowi jednak zabraknie pieniędzy, to szlachcic odpowiada.

Chłopi nie chcą płacić dziesięciny, szlachcic ma pomóc.

Symbioza, w której ten szlachcic ma wielką pozycję.

Jeśli był szlachcicem i mówimy o tym klerze utytułowanym, no to nie ma problemu, czy umie czytać, tak?

Więc taki szlachcic idzie do seminarium na trzy miesiące, jeszcze w ogóle uczy się tam nie z tym całym motłochem, tylko ma prywatne lekcje, ma swojego lokaja, żeby mu było wygodnie w seminarium, osobno je, tak?

On jest dalej szlachcicem, tylko w innym ubraniu.

Oni są dalej szlachcicami i nie ma tego, co nam się wydaje, taki nie wiem, spór między szlachtą a Kościołem.

Ci szlachcicy, którzy wychodzą w Sejmie i protestują, że Kościół ma już tyle dóbr, oni tak naprawdę protestują, że ich rodzina nie ma swojej parafii, nie ma swojego plebana, nie może tego kontrolować, że inni kontrolują te urzędy, a oni akurat nie.