Mentionsy

Czy Twoja spółka planuje fuzje, przejęcie albo restrukturyzację?

Uważaj, bo możesz stracić coś, co dziś wydaje Ci się oczywiste.

Prawo do rozliczenia strat podatkowych.

To Zależy.

Proste odpowiedzi na złożone pytania w biznesie.

Jesteś na kanale TO ZALEŻY TV.

Nazywam się Milana Krzemień, jestem adwokatem i współzałożycielką Kancelarii KZ Legal.

Wiem jedno, najwięcej błędów podatkowych popełnia się nie na etapie połączenia, tylko przed nim, kiedy wszystko wydaje się proste.

W tym odcinku opowiem Ci kiedy i dlaczego połączenie spółek może oznaczać utratę prawa do rozliczenia strat podatkowych.

Nawet jeśli to Ty je wypracowałeś i masz do nich pełne prawo.

Przyjrzymy się pułapkom nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, najnowszym interpretacjom szefa Krajowej Informacji Skarbowej i orzeczeniom sądów, które pokazują, że fiskus nie zawsze gra fair, ale Ty możesz się przed tym zabezpieczyć.

Gotowy?

To zaczynamy!

Przyjrzyjmy się wspólnie, kiedy spółka przejmująca może lub nie może rozliczyć własne straty po fuzji.

Od 1 stycznia 2021 roku w Ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych pojawił się istotny zapis ograniczający możliwość rozliczania strat podatkowych przez spółkę przejmującą w przypadku połączenia przez przejęcie.

3 pkt 4 ustawy o CIT.

Przepis ten stanowi, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się strat podatnika, czyli spółki przejmującej inną spółkę, jeżeli w wyniku tego przejęcia przedmiot faktycznie prowadzonej działalności ulega w całości lub w części zmianie lub

Zmienia się co najmniej 25% struktury właścicielskiej udziałów akcji w spółce przejmującej względem stanu wzroku, w którym strata została poniesiona.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli spółka przejmująca poniosła straty w latach poprzedzających fuzję, może stracić prawo do ich rozliczenia, jeżeli zmieni profil działalności lub strukturę własnościową.

Walka z agresywną optymalizacją.

W uzasadnieniu do projektu nowelizacji ustawodawca wskazał, że zmiany miały przeciwdziałać zjawisku handlu stratami.

Klasyczny przypadek?

Dochodowa spółka X zostaje przejęta przez deficytową spółkę Y, tylko po to, aby ukryć zyski X pod stratami Y. Podam Ci przykład z uzasadnienia nowelizacji ustawy.

Spółka Y, producent maszyn rolniczych, poniosła wysokie straty i nie rokuje zysków.

Spółka X, rentowny producent sprzętu medycznego, zostaje przejęta przez spółkę Y, która zmienia nazwę na X. Formalnie to Y staje się sukcesorem, ale faktycznie kontynuuje działalność X. W efekcie dochody nowej spółki X pomniejszane są o historyczne straty Y, mimo że rzeczywista działalność gospodarcza jest już zupełnie inna.

Co to właściwie znaczy?

Ustawodawca posługuje się pojęciem przedmiotu faktycznie prowadzonej podstawowej działalności gospodarczej, której nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym.

Nie chodzi tu o klasyfikację PKD ujawnioną w KRS, ale o realnie wykonywaną działalność operacyjną spółki.

W jednej z interpretacji indywidualnych

Dyrektor KIS potwierdził, że ocena zmiany profilu działalności powinna uwzględniać m.in.

strukturę przychodów spółki, profil produktowy oraz źródła generowanych zysków.

Jeśli więc po przejęciu nowy segment działalności generuje np.

10% przychodów, a dotychczasowa działalność 90%,

Nie można mówić o zmianie w części, ale co gdy proporcje wynoszą 70-30%?

Albo gdy nowa działalność dotyczy innej branży, lecz jest znacząca z punktu widzenia strategii spółki?

Każda sytuacja wymaga indywidualnej oceny.

W interpretacji indywidualnej z 3 lutego 2023 roku organ podatkowy uznał, że rozszerzenie działalności spółki przejmującej w ramach planowanego połączenia

Skutkuje zmianą części przedmiotu faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej, co wyklucza możliwość rozliczenia strat podatkowych.

Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 7 lutego 2024 roku nie podzielił tego stanowiska.

Sąd uznał, że mimo przeprowadzonych działań reorganizacyjnych spółka nadal będzie funkcjonować w tej samej branży.

Czy 25% robi różnicę?

Zmiana właścicieli, a straty?

Drugim warunkiem ograniczającym możliwość rozliczania strat jest zmiana w strukturze właścicielskiej, gdy co najmniej 25% udziału w spółki przyjmującej trafi do nowych właścicieli w porównaniu do stanu z roku podatkowego, w którym strata została poniesiona.

Ta regulacja bywa problematyczna w przypadku tzw.

połączeń odwrotnych.

Gdy to spółka zależna przyjmuje swoją spółkę matkę.

Choć z ekonomicznego punktu widzenia nie zawsze dochodzi do zmiany kontroli nad działalnością, to formalna zmiana udziałowców wystarcza, by zastosować ograniczenie.

W interpretacji indywidualnej z 2022 roku organ podatkowy uznał, że nawet w przypadku przejęcia, gdzie nowi udziałowcy wcześniej pośrednio kontrolowali spółkę przyjmującą,

Fakt formalnej zmiany właścicieli wystarcza, by uniemożliwić rozliczenie strat.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 sierpnia 2024 r. orzekł, że w przypadku przejęcia odwrotnego, gdzie dotychczasowy udziałowiec pośredni staje się udziałowcem bezpośrednim, nie dochodzi do zmiany struktury właścicielskiej .

Wyobraź sobie, że istnieją dwie firmy.

Spółka A zajmuje się produkcją plakatów na metalu, działa aktywnie, zatrudnia pracowników, sprzedaje produkty.

W poprzednich latach miała jednak słabszy okres i poniosła spore straty podatkowe.

Spółka B to matka, właścicielka firmy A. Nie prowadzi sama działalności operacyjnej.

Spółka C to babka dla spółki A. Jest udziałowcem w spółce B, a zatem w dużym językowym uproszczeniu.

Spółka C pośrednio posiada udziału w spółce A. Taka struktura była skomplikowana i utrudniała funkcjonowanie grupy.

W 2021 roku właściciele zdecydowali się uprościć wszystko.

Spółka A przejęła spółkę B, czyli córka przejęła swoją matkę.

W rezultacie udziały w spółce A nabyła bezpośrednio dotychczasowa jej babka, czyli spółka C. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zmiana właścicielska była tylko formalna i techniczna, nie wpłynęła na rzeczywistych właścicieli ani na działalność firmy.

Dlatego spółka zachowała prawo do rozliczenia wcześniejszych strat.

Wnioski praktyczne.

Jak uniknąć ryzyka?

Analiza przed reorganizacją, zanim zdecydujesz się na połączenie spółek przez przejęcie.

Sprawdź, czy nie dojdzie do zmiany faktycznej działalności w rozumieniu ustawy o CIT.

Rozważ interpretację indywidualną, szczególnie przy wątpliwościach co do profilu działalności czy zmiany udziałowej.

Krótko mówiąc, rozliczanie strat podatkowych po połączeniu spółek to zagadnienie, które może przesądzić o milionach złotych w przyszłych rozliczeniach.

Choć przepisy są jednoznaczne, ich interpretacja już nie zawsze.

A granica między dopuszczalną optymalizacją a ryzykiem podatkowym bywa cienka.

Dlatego każda planowana reorganizacja, szczególnie w spółkach posiadających straty podatkowe, powinna być poprzedzona konkretną analizą skutków podatkowych

Warto działać na podstawie faktów, interpretacji i strategii, która uchroni Twoje interesy dziś i w kolejnych latach.