Mentionsy

Szafa Melomana
Szafa Melomana
06.11.2025 00:22

#163 Wariacje Goldbergowskie

„Bach powierzył swoje cenne myśli fortepianowi: temuż osławionemu, nieodzownemu, obejmującemu wszystkie instrumenty. Nowsze czasy przywłaszczyły sobie zarówno instrument, jak i mistrza z narastającym zainteresowaniem i zrozumieniem; obydwaj stają się tym bardziej ożywieni, im dalej i głębiej się w nich wnika. Odmłodzony fortepian zrodził ponownie mistrza fortepianu i zostawił nam tylko pozornie przestarzałe formy, które odkrywają duszę wielkiego człowieka”

– napisał Ferruccio Busoni we wstępie do edycji dzieł wszystkich Bacha pod swoją redakcją. Jakkolwiek ten hołd brzmi romantycznie, jest w nim coś, co pasuje do „Wariacji Goldbergowskich” BWV 988 – cyklu, który gdyby nie ów odmłodzony fortepian oraz nowatorska interpretacja Glenna Goulda jeszcze długo szukałby drogi do serc słuchaczy. Aria i 30 wariacji – traktat teologiczny, czy wprawki klawiszowe? Uniwersalna opowieść o ludzkim losie, czy intelektualna igraszka mistrza polifonii? Na te i wiele innych pytań poszukamy odpowiedzi w najnowszym odcinku. Zapraszam bardzo serdecznie!

W odcinku wykorzystałem nagranie „Wariacji”, którego dokonała Kimiko Ishizaka w ramach projektu „Open Goldberg Variations” w 2012 r. (fortepian: Bösendorfer 290 Imperial)

Zdjęcie na okładce: Rekonstrukcja twarzy Bacha, Wilhelm His i Carl Seffner (1895)

Podcast powstał dzięki ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mecenasom⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Patronite.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠.

Jeśli odcinek Ci się podobał, postaw mi wirtualną kawę! Bez niej pracować nad audycjami nie sposób! Zrobisz to w serwisie ⁠⁠⁠⁠⁠Buycoffee.to⁠⁠⁠⁠⁠.

Szafa Melomana to pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, tworzony przez dziennikarza Mateusza Ciupkę. To fascynujące historie kompozytorów, wykonawców i utworów, zawsze wzbogacone o liczne konteksty historyczne i kulturowe. Nowe odcinki w co drugi piątek na popularnych platformach podcastowych.

Mateusz Ciupka – publicysta muzyczny, autor Szafy Melomana, pierwszego polskiego niezależnego podcastu o muzyce klasycznej, redaktor w magazynie ⁠⁠⁠⁠⁠Ruch Muzyczny⁠⁠⁠⁠⁠. Pracował w Operze Krakowskiej, współpracował m.in. z Krakowskim Biurem Festiwalowym, Filharmonią Narodową i Filharmonią Śląską, publikował w „Ruchu Muzycznym”, „Dwutygodniku” i magazynie „Glissando”. Przeprowadził rozmowy m.in. z Garrickiem Ohlssonem, Masaakim Suzukim, Ermonelą Jaho i Giovannim Antoninim. Jest autorem Małej Monografii Romualda Twardowskiego, wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w 2023 roku. Mieszka i pracuje w Pradze, w Czechach.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Majewski"

Przywołam więc jedną z najgłośniejszych w ostatnich latach z pewnością w Polsce interpretacji, którą przedstawił w swojej książce Kanony śmierci Józef Majewski.

Majewski czyta wariacje według wielu różnych kluczy w nurcie badań muzycznej teologii.

Majewski poszukując np.

Nie jest oczywiście pomysłem samego profesora Majewskiego.

Znam obie książki Majewskiego i nie uważam, że należy je wyśmiewać czy atakować.

Bardzo interesujący spór na ten temat rozegrał się na łamach ruchu muzycznego między profesorem Majewskim a muzykologiem Tomaszem Górnym.

Majewski widział tam cierpienie Chrystusa na krzyżu, podczas gdy Górny wskazywał, że właśnie w kategorii teologii muzycznej, myślę, nie doprowadza do takich absurdów, gdyż tak naprawdę ta wariacja to jest wariacja taneczna o prostym planie tonalnym w świetlistej tonacji G-dur i nie ma tam co szukać motywów pasyjnych.

Majewski na to się obruszał, wyliczając liczne przykłady, gdy u Bacha są w muzyce pozornie wesołe i zakodowane poważne tematy i na odwrót.

W tych notatkach, które odnajdziemy w polskim przekładzie w książce Józefa Majewskiego Kanony Śmierci

Taką wizję również przytacza Majewski w swojej książce, przywołując przykład powieści Kontrapunkt Anny Enqvist.