Mentionsy
Szafa Melomana
Szafa Melomana
04.07.2025 18:15

#156 Chaconne. Metafora losu

Formy muzyczne nie rodziły się w próżni. Porządek dźwięków często oddawał porządek myślenia człowieka o świecie, stanowił wyraz jego postrzegania własnego miejsca w tym świecie. Co kryje się w wariacjach ostinatowych, jakimi są chaconne i passacaglia? Obie o hiszpańskim rodowodzie, zawojowały muzyczną Europę XVII i pocz. XVIII w. Co mówią o człowieku i jego losie? O tym opowiadam w najnowszym odcinku. Zapraszam bardzo serdecznie!


Podcast powstał dzięki ⁠⁠⁠⁠⁠Mecenasom⁠⁠⁠⁠⁠ Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie ⁠⁠⁠⁠⁠Patronite.pl⁠⁠⁠⁠⁠.


Szafa Melomana to pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, tworzony przez dziennikarza Mateusza Ciupkę. To fascynujące historie kompozytorów, wykonawców i utworów, zawsze wzbogacone o liczne konteksty historyczne i kulturowe. Nowe odcinki w co drugi piątek na popularnych platformach podcastowych.


Mateusz Ciupka – publicysta muzyczny, autor Szafy Melomana, pierwszego polskiego niezależnego podcastu o muzyce klasycznej, redaktor w magazynie ⁠⁠⁠⁠⁠Ruch Muzyczny⁠⁠⁠⁠⁠. Pracował w Operze Krakowskiej, współpracował m.in. z Krakowskim Biurem Festiwalowym, Filharmonią Narodową i Filharmonią Śląską, publikował w „Ruchu Muzycznym”, „Dwutygodniku” i magazynie „Glissando”. Przeprowadził rozmowy m.in. z Garrickiem Ohlssonem, Masaakim Suzukim, Ermonelą Jaho i Giovannim Antoninim. Jest autorem Małej Monografii Romualda Twardowskiego, wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w 2023 roku. Mieszka i pracuje w Pradze, w Czechach.

Frescobaldiego Biber Biebera Schweitzer Ferskobaldiego Jana Sebastiana Bacha Chaconna Cervantesa Szakony Orff La Illustre Fregona Mateusz Ciupka Melomana Mendelssohn Ferrari

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 14 wyników dla "Szakony"

Czym jest forma szakony?

Zacznijmy jednak po kolei od szakony.

Sarabandy, Samba Palos, Lindos, Folie i właśnie szakony.

Juan Ferrer w Tratado de la Comedias twierdzi, że w jednym z hiszpańskich miast wykonanie szakony w teatrze wzbudziło takie oburzenie, że szlachetne damy i szlachetni panowie opuszczali przybytek zniesmaczeni.

U Cervantesa we wspomnianej noweli La Illustre Fregona odnajdujemy nawet konkretny przykład szakony, bowiem wspomniane są jej słowa.

Folia to dużo starszy przodek pasakali i szakony, portugalski taniec z XV wieku, opierający się na stałym, powtarzalnym, zazwyczaj ośmiodźwiękowym motywie w basie.

Zanim jednak ten zbiór się ukazał, a był to rok 1635, Frescobaldi opublikował w 1627 drugi tom swoich tokat i innych utworów, w których szczególne miejsce zajmują występujące obok siebie pary Szakony i Pasakali.

Pasakalie Frescobaldiego są zazwyczaj melancholijne, wolniejsze, szakony bardziej taneczne i żywiołowe.

Jest to muzyka dużo mniej uporządkowana niż choćby to, co robił Bach w formie szakony.

Wydaje się, że właśnie w przypadku Szakony i Pasakalii owa synteza dokonała się najpełniej.

Innymi słowy nie trzyma się historycznego rozgraniczenia gatunków, bowiem stosuje chwyty raczej zarezerwowane dla szakony.

W początku XVIII wieku, za wyjątkiem francuskiego teatru operowego, szakony i pasakalie były w zasadzie już nieobecne.

Zacytowania Szakony, umieszczenia jej w nieoczekiwanym kontekście.

Do Szakony i Pasakali z pewnością w przyszłości w szafie powrócę, bowiem bachowskie arcydzieło nie jest zwieńczeniem rozwoju tej formy.

Ostatnie odcinki