Mentionsy

Sarna.

Sarna bohaterka wielu zaskakujących historii o niezwykłej biologii, skomplikowanych zachowaniach, sprytnych strategiach przetrwania i relacji z krajobrazem, który współdzieli z nami.

Sarna to jedno z tych zwierząt, które wydają się nam aż na zbyt dobrze znane.

Gwarantuję Wam jedno, po tej rozmowie sarna przestanie być dla Was takim zwyczajnym zwierzęciem z naszego sąsiedztwa.

No wiesz, tak tutaj mówisz, że pierwsza rzecz, która przychodzi mi w ogóle do głowy, no to mówisz, że teoretycznie może ktoś nie wiedzieć, jak wygląda sarna.

A wbrew pozorom właśnie mam wrażenie, że czasami nie każdy wie, jak wygląda sarna, bo często się mówi, jak zapytasz, jak się nazywa żona jelenia?

A to pierwsza odpowiedź, masz właśnie sarna.

Sarna nie jest żoną jelenia i powiem ci, że nawet dokładnie o tobie wczoraj myślałam w kwestii podcastu, jak we wiadomościach pojawiło się informacja o tym, że wilk zaatakował łanie w centrum Ustrzyk i tam nagranie jakieś z monitoringu się pojawiło i pani, która jako osoba, która to widziała, relacjonowała i mówi, że ona widziała jak ten wilk atakuje tą sarnę i myślę sobie, no właśnie.

Więc przede wszystkim, sarna nie jest żoną jelenia.

To jest najważniejsze, więc jakbym opisała gatunek, którego nigdy w życiu wcześniej na przykład ktoś nie widział, no to sarna jest takim ssakiem kopytnym, raczej niewielkich rozmiarów, bo dorosłe osobniki to jest taka waga...

I tu jak już mówimy o tej poprawności, warto rozróżniać gatunki zwierząt takie jak sarna i jeleń, a jak zahaczamy o tę poprawność, to jeszcze możemy powiedzieć, że właśnie tak jak mówisz, sarna ma poroże, jeleń też ma poroże, ale już żubr ma rogi.

Czy sarna jest takim zwierzęciem łąk i pól, czy zwierzęciem lasów, czy może tylko obrzeży lasów?

Właśnie jestem na brzegu łąk, za sobą mam las, przed sobą mam rzekę, więc jest to takie środowisko, w którym ta sarna reprezentuje sąsiedztwo chyba najczęściej i najmocniej.

I w trakcie moich tych badań naukowych, które robiliśmy, czy później doktoratu, miałam wrażenie, że wszystko cokolwiek wiemy na temat takich standardowych, sztandarowych, kopytnych właśnie jelenia, łosia, nagle pojawia się sarna i rujnuje cały plan tego, co wiedzieliśmy.

Bo sarna jest na tyle plastyczna, że chociaż się mówi, że to takie optymalne obszary do jej występowania, to taka właśnie mozaika pól i lasów i oczywiście z tym się zgadzają chyba wszyscy, no to także las bez sarny, no ciężko sobie go wyobrazić.

A można by było powiedzieć, zupełnie krzywdząc te zwierzęta, że Sarna to jednak taki trochę banał.

No i właśnie to myślę, że pojęcie takim, że sarna to taki właśnie banał.

Pogląd na to, że naprawdę Sarna jest fajnym zwierzęciem.

I na pewno jeśli sarna powiedzmy ma te 15 kilo i porównamy ją z jeleniem, który ma 140 czy tam samicy około 80 kilo, no to tutaj różnice w tym jak szybko można stracić energię i nie móc jej pozyskać są ogromne.

Wiesz, mnie też nie pomogło jakby od razu w skojarzeniu tego z Sarnami to, że to był już wrzesień i to było już, kurczę, to była połowa chyba września.

No ale tu właśnie jest takie połączenie elementów, że sarna jest mała przede wszystkim.

Bo przy swoich niewielkich rozmiarach zauważ, że też sarna wydaje dużo większą liczbę potomstwa niż standardowy kopytny.

Ponieważ jeleń rodzi jedno młode, żubr jedno młode i to nawet nie co roku, a sarna zdarza się, że może mieć nawet czworo, a standardowo raczej dwójka, czyli te takie sarnie bliźnięta.

No bo nadal myślimy o sarnie, nie tej takiej na południu, powiedzmy, Europy czy Hiszpanii, która nie ma śniegu, nie musi się z tym mierzyć, ale ta sarna w Hiszpanii to jest ta sama sarna, która ma te same mechanizmy biologiczne, co sarna

Więc właśnie pojawia się ten taki myk, że tak powiem biologiczny i sarna ma tą diapauzę.

Jest najwięcej pytań, bo się okazuje, że to jest trochę ten moment, kiedy zarówno ten okres jest przedłużony, więc Sarna sobie odkłada ten wysiłek energetyczny utrzymania ciąży, no bo przecież jeśli sobie pomyślimy, że młode rodzą się na wiosnę powiedzmy gdzieś w okolicach

Karmienia ich, bo mamy przecież laktację, to wszystko kosztuje sarnę, można tak powiedzieć, jest przeniesione na okres wiosenny, kiedy jest najlepsza ilość pokarmu, kiedy pojawiają się już optymalne schronienia i dzięki temu sarna może wydać to potomstwo, nawet właśnie przeważnie dwoje, ale nawet czworo młodych.

To też fajne, że XXI wiek, już nauka sięga nie wiadomo gdzie, a tutaj proszę, Sarna i my jeszcze czegoś nie wiemy.

I zdarza się nawet, że po prostu sarna, kiedy rodzi pierwsze, odchodzi nieco dalej i wtedy pojawia się też wtedy ten drugi, można powiedzieć, bliźniak.

Taka młoda sarna w momencie, kiedy się urodzi, waży około półtorej do dwóch i pół kilograma.

Kilo, taki noworodek ludzki, no to sarna to jest połowa tego, nawet mniej.

Ale sarna młoda to jest półtorej kilo.

Czyli jeśli myślimy, że okej, to lis spokojnie jest w stanie złapać kurę w kurniku, wyciągnąć ją i zanieść, to taka półtora kilogramowa młoda sarna wcale też nie jest dla niego przeszkodą.

Kluczowe kalorie, które decydują o tym, czy ta sarna przeżyje, czy też nie przeżyje, czy ona będzie w stanie znaleźć sobie pokarm, czy ona będzie w stanie przetrwać do wiosny na przykład, jeżeli to jest okres jesienno-zimowy, no to to też na pewno trzeba mieć gdzieś tam z tyłu głowy i myślę, że jeszcze dużo, dużo jest takiej uwrażliwiania w tym temacie przed nami.

Jak ja mam teraz zapytać, co je sarna?

Jak ty mi powiesz, że sarna jest nietypowa, sarna je wszystko.

No więc tak, sarna jest rzeczywiście nietypowa.

Dieta sarne składa się, tak jakby gdybyśmy chcieli to jednym zdaniem opisać, to sarna preferuje pokarm o wysokiej zawartości białka i w ten sposób głównie wybiera rośliny, na których żeruje.

Sarny skubią i wybierają poszczególne rośliny z całego takiego, można powiedzieć, jeżeli byśmy sobie narysowali kwadracik, taki plot, to sarna nie będzie jadła wszystkiego jak kosiarka, tylko będzie wybierać pojedyncze gatunki, nawet czasami w zależności od stadium rozwoju.

Sarny wchodzą, przechodzą, oczywiście, że tak to się zdarza, ale masz rację, przez dwa ponad lata, czy prawie trzy, kiedy tutaj te obserwacje czynię i podglądam, to nie zdarzyło się chyba, nigdy mi się to nie nagrało, żeby sarna po prostu piła wodę, na takiej zasadzie, jak mówimy.

No to taka sarna, 15 kilo, jeszcze podzielić to na watahę, a naganiać się trzeba, no to nie jest superatrakcyjnym elementem.

Oczywiście na terenach, gdzie nic innego się nie znajduje, to pewnie i sarna może się tam okazjonalnie zdarzyć, że pojawia się w diecie wilków.

Ale rzeczywiście jednak sarna jest kluczowa dla rysia właśnie.

W przypadku sarny chyba rzeczywiście w Puszczy Białowieskiej i przynajmniej na tych terenach, gdzie ryś i sarna występują, też można powiedzieć o takiej zależności.

Ale rzeczywiście te badania dotyczące preferencji pokarmowych rysia wskazują, że sarna jest istotnym elementem pokarmu rysia, więc na pewno dużo łatwiej się funkcjonuje na terenach, jeśli ta sarna jest, jeśli jej liczebność jest większa.

W przypadku sarny to się wydaje, że jest to takie nawet zrozumiałe i logiczne i pasuje, żeby ta sarna rysiowi odpowiadała z racji tego, że jest dużym kotem, ale nie jest to tygrys, to raz.

No tak i taka sarna też oczywiście ryś nie zjada jej od razu przecież.

A ma to swoją istotną rolę, bo jeżeli taka sarna upolowana zostanie odnaleziona przez wilki, no to oczywiście bardzo chętnie z tego skorzystają.

Na Instagramie czy czymkolwiek innym takie 10 nietypowych dźwięków, których nie spodziewałbyś się, że wydają zwierzęta i między innymi była tam sarna, bo ten dźwięk właśnie przypomina takiego, można powiedzieć, małego psa.

A tu się okazuje, że to się odzywa nasza nietypowa już sarna.

Sarna swoje miejsce najczęściej lubi sobie przygotować.

Słuchaj, a jakie inne ślady możemy spotkać, które nas naprowadzą na to, że to właśnie sarna?

W zależności też od tego, co dana sarna jadła, czym się żywiła, to są raczej takie...

A zdarza się, że biegnąca sarna nagle, no właśnie w tym swoim skoku, w tym susie, ona mi potrafi przelecieć praktycznie przez całe pole widzenia.

W tych narracjach ta sarna się pojawia jednak jako tak zwany szkodnik.

Jeżeli kupimy sobie sadzonki drzew owocowych czy krzewów i pozostawimy je, posadzimy rządkiem na polu, nie zabezpieczymy, to myślę, że jest 90% prawdopodobieństwa, że sarna sobie z takich młodniaczków skorzysta.

No ale przy tych obserwacjach to się często nie da, więc rzeczywiście tym pierwszym takim elementem wystarczy, że jedna sarna podniesie głowę.

Kiedy ta pierwsza sarna wykona ruch, to całe stado za nią podąży i całe stado ucieknie.

Sumarycznie to nadal można powiedzieć, że jest większa liczba oczu, które patrzy, która patroluje, więc Sarna, można tak powiedzieć trochę kolokwialnie, może sobie pozwolić na to, żeby jeść, a nie tracić energię na gapienie się na nas czy poszukiwanie, co się tam może dziać złego.

Jeżeli Sarna żeruje, ale musi co chwilę sprawdzać, zwiększać swoją czujność, bo na przykład my ją często niepokoimy, to w tym momencie, kiedy ona sprawdza, czy wszystko w jej otoczeniu jest dookoła ok, nie może jeść.

I sumarycznie przy takim nakładaniu się wielu czynników, powiedzmy można powiedzieć niekorzystnych, może wpłynąć też na to, czy ta sarna przetrwa zimę, czy też nie.

Sarna jest jednym z najbliższych nam dzikich zwierząt.