Mentionsy

Ja nazywam się Michał Konarski, jestem programerem Kinoteki i bardzo się cieszę, że przyszliście na dzisiejszy przedpremierowy seans filmu Mizerykordia Alaina Guiraudiego.

Guiraudi, zaraz przejdziemy do tego nazwiska jeszcze pewnie.

I powiem dwa słowa tylko, że Alain Guiraud, którego to jest szósty pełnometrażowy film, jest francuskim reżyserem, który jest jednym, powiedziałbym, z wielkich ekscentryków kina europejskiego obecnie.

Więc tym filmem Guiraudi wraca w swoje ulubione rejony, to znaczy do prowincjonalnej Francji, przedstawia bohaterów, którzy mają jakąś tajemnicę, zaprasza nas, żeby za tymi bohaterami podążyć, a potem jest tylko dziwniej i więcej nie powiem, bo się nie da, więc bardzo liczę na tę rozmowę po seansie.

Alain Guiraudi namawia nas tak naprawdę do bardzo głębokiej moralnej refleksji na wiele tematów.

Guiraudi zadaje takie pytanie też o nasz stosunek do tego gatunku, jakim jest thriller.

No i jeśli się uda mu uniknąć, bo to jest też, moim zdaniem, Guiraud dotyka naszego bardzo dwuznacznego stosunku do ekranowych zbrodniarzy, bo większość filmów opiera się na naszej

I moim zdaniem, już kończąc tą pierwszą część odpowiedzi, Guiraud rozstawia to jak takiego pasjansa, taką grę i każe nam się cały czas pytać, gdzie my w tym jesteśmy jako widzowie i gdzie jest nasze oczekiwanie, gdzie jest nasza moralna ocena.

To, co mnie interesuje, jakoś porusza wręcz, to jest to, że Guiraudy na naszych oczach wskrzesza już trochę zapomnianą tradycję, jaką jest taka, powiedziałbym, amoralna czarna komedia.

Ja myślę, że ten ksiądz oczywiście jest bardzo ważną postacią z wielu powodów, ale myślę, że Guiraudy na początku filmu daje nam trochę taką wskazówkę pewną, a przynajmniej warto się wsłuchać w to kazanie, które on wygłasza nad grobem, bo on jakby mocno przypomina

Sam Guiraudy się przyznaje do tych fascynacji właśnie Bunuelem.

Guiraudy jest też wielkim fanem

W ogóle jak prawdziwy surrealista, Guiraud też jest wielkim fanem snów jako takich.

On sam, Guiraudy, jest z takiego profesjonalnego miasteczka.

Także tutaj się nie do końca zgodzę, ale zgodzę się z tym, że Guiraud tak kręci te filmy, że czas jest w nich trochę zawieszony.

Poza tym, że bohaterowie mają w miarę współczesne stroje, ale gdyby tak spisać listę zawodów, jakie widzimy u Guiraudiego w ogóle w kinie, to są pasterze,

Ten film i tak uważam, jak na Guiraudiego, jest dosyć mainstreamowy.

Ale też bardzo ciekawe są te wątki współczesne, które wrzuca Guiraud do swoich filmów.

Natomiast to już nie dotyczy współczesności czy czasów, o których Guiraud opowiada, ale to jest też coś, co się w jego twórczości często pojawia.

To jest bardzo ciekawe, jak Guiraud, no właśnie, jest w pewnym sensie takim wiejskim flanerem.

Tak, to chodzenie jest bardzo ważne u Guiraudiego.

I bohaterowie Guiraudiego bardzo dużo chodzą, bardzo dużo biegają.

No to pytanie, dlaczego u Guiraudiego cały czas chodzą?

Guiraudy jest mistrzem, uważam, na skalę światową.

To ja tylko podbiję to tym, że właśnie u Guiraudiego często pojawiają się te figura tych policjantów, którzy dosłownie wchodzą ludziom do sypialni, dosłownie.

Potem był na polskich ekranach film, trzeba powiedzieć, ten polski tytuł, Biegacz, dziwka, Arab, mąż, bo pod takim tytułem wszedł, to nie był tytuł oryginalny tego filmu, taki zwiastujący trochę taką farsę, chociaż trochę nią był, ale to był film, w którym Guiraud podejmował bardzo wprost temat islamofobii we Francji i to był jego taki najbardziej doraźny film, taki, który bardzo wyraźnie się rozgrywał właśnie w przestrzeni miejskiej, Clermont-Ferrand, ośrodniego miasta,

Ale to jest interesujące, że w ani jednym z wywiadów z Guiraudim tego nie znalazłem.

Jednak chyba Guiraud jest większym zgrywusem mimo wszystko.

Odpowiadając na pytanie, Dimon się pojawia często, zauważyłem w esejach o Guiraud, im często jest rzeczywiście zestawiany.

Ja nie natknąłem się, ale oczywiście nie czytałem wszystkiego, ale nie natknąłem się, żeby akurat Guiraud o tym mówił, ale dużo osób to zauważa.

Natomiast jest dla mnie ciekawe to, jak bardzo Guiraud próbuje podjąć pewne dziedzictwo francuskiego kina.

Natomiast to jest ciekawe, że ten Dimon z tym swoim ateistycznym katolicyzmem, jak pokazuje tę francuską prowincję, to są jakby obydwa filmy, czy obydwie wizje świata są w jakiś sposób niemetafizyczne, ale jednocześnie jakby patrzą na te ślady dawnej metafizyki w sposób zupełnie inny i mam wrażenie, że pod tym względem Dimon i Guiraudi są w przeciwstawnych miejscach zupełnie i inaczej to wszystko pokazują.

Ale jedną rzecz muszę powiedzieć na taką trochę cudzysłowo obronę Guiraudiego, bo ja uważam, że na przykład z tego zestawienia Dumont i Guiraudi

Nie wiem kto jest głębszym moralistą, pewnie Dumont, ale nie mam żadnych wątpliwości, że Guiraud bardziej kocha swoich bohaterów.

Tak, ale jest jeszcze jeden twórca z podobnego bardziej okresu co Dumont, który mi z tym sposobem prowadzenia bohaterów Guiraudiego się kojarzy, czyli Aki Kaorizmaki.

Albo bohaterowie Mizerykordii są jakby wyśnieni przez Guiraudiego, albo oni są obok niego po prostu w miejscowości, w której żyje na co dzień.

Bresson, Pialat, Dumont i na koniec Guiraudy.

To wydaje mi się, że Guiraud naprawdę wart jest hołubienia jako ktoś, kto tworzy coś bardzo innego.

Myślę, że gdzieś w zaświatach Hitchcock kiwa głową i mówi tak, bo Guiraud tutaj pokazuje naprawdę mistrzowskie wyczucie suspensu, humoru, tego czarnego humoru, pewnej takiej prowokacji.

W końcu po prostu musi stać się tak oczywiste, czym jest film Guiraudiego i wtedy to będzie łatwe, ale na razie to jeszcze nie jest łatwe.

No, więc może kiedyś się spotkamy znowu na tym filmie, na przykład na jakiejś retrospektywie, jakby właśnie film Guiraudiego wszedł już do słownika.