Mentionsy
S07E15: Jan Švankmajer: animator fantazji || Gościnnie: dr Marta Maciejewska
O twórczości czeskiego surrealisty Jana Švankmajera rozmawiam z dr Martą Maciejewską (Uniwersytet Gdański), autorką książkowej monografii jego twórczości ("Dialektyka formy. Pełnometrażowe filmy fabularne Jana Švankmajera").
Szukaj w treści odcinka
Tutaj dotknęłaś chyba najważniejszej cechy, też tak czuję, że jak o tym piszesz w książce, mianowicie, Szwankmajer animator, ale nie tyle w znaczeniu tego, że zawsze kręci filmy animowane, bo nie wszystkie filmy, które zrobił, są animowane, ale właśnie ten, który ożywia.
Czy to jest właśnie surrealizm, czy jeszcze coś czysto szwankmajerowskiego, to umiłowanie do przemocy makabre?
Czasami mi się wydaje, że to jest czysto szwankmajerowskie, ale im więcej czytam o surrealizmie, to się okazuje, że to jest pewna cecha, którą szwankmajer łączy chociażby z Buñuelem.
Tutaj w tych długich metrażach, Szwankmajer będzie wchodził jeszcze na tematy konsumpcjonizmu, na takie tematy,
Szwankmajer lubi w swoich filmach podkreślać.
Ten okres, o którym też mówimy, czyli końcówka lat 60. i początek lat 70., to jest takie na pewno największe zachłyśnięcie się Szwankmajera surrealizmem, bo on w tym okresie do tej grupy surrealistycznej oficjalnie przystąpił i ma zdecydowanie ochotę takie filmy tworzyć.
Więc tutaj Szwankmajer bierze sobie po prostu coś, co wydaje mu się ponadczasowe, albo wydaje mu się bliskie tych jego fascynacji freudowskich i to w tym filmie zostawia.
I spotyka na swojej drodze wiele postaci, które znamy z kart tej powieści, ale one są wszystkie właśnie przekształcone przez tą szwankmajerowską wyobraźnię.
Znowu coś stricte szwankmajerowskiego jest w scenie słynnego podwieczorku szalanego kapelusznika.
Czy to jest rzeczywiście takie podsumowanie tych tematów szwankmajerowskich?
Tych tematów tutaj szwankmajerowskich będzie dużo, bo na pewno jedzenie, na pewno ta przestrzeń, która bardzo przypomina chociażby te zalicji, zawsze u Švankmajera mamy...
To ściśle też szwankmajerowska fraza.
Po prostu Švankmajer pokazuje, jak realizuje pewne swoje triki, jak pracuje z tymi aktorami owadzimi na przykład, jak te swoje szwankmajerowskie efekty specjalne przygotowuje.
I ja jeszcze w takim razie dodam, że jednym z takich tematów szwankmajerowskich jest ewolucja, jakiś proces kolejnych albo bardziej, albo mniej wyrafinowanych zmian.
Ostatnie odcinki
-
S08E06: "Reguły gry" (1939) || Gościnnie: Sebas...
14.04.2026 10:03
-
S08E05: "Spragnieni miłości" (2000) || We współ...
11.04.2026 09:52
-
S08E04: "American Beauty" (1999) || We współpr...
07.03.2026 20:14
-
S08E03: Żuławski In Memoriam || Dyskusja w 10. ...
19.02.2026 11:08
-
S08E02: "Ghost Dog: Droga samuraja" (1999) || W...
01.02.2026 03:25
-
S08E01: Top 10 / 2025
01.01.2026 10:57
-
S07E24: Filmowe twarze "Hamleta" || Gościnnie: ...
12.12.2025 07:00
-
S07E23: "Aria dla atlety" (1979) || We współpra...
11.12.2025 13:51
-
S07E22: "Przepraszam, czy tu biją?" (1976) || W...
21.11.2025 16:56
-
S07E21: "Łowca jeleni" (1978) || We współpracy ...
21.11.2025 15:52