Mentionsy
Rozumieć Ukrainę
Rozumieć Ukrainę
26.03.2026 11:00

Kozacki gen wolności - Jak dawne dziedzictwo buduje dzisiejszą Ukrainę?

Jak mit kozacki wpływa na dzisiejszą tożsamość i determinację Ukraińców? Dlaczego niektóry historycy uważają szlachtę ruską z kluczową w budowaniu Ukrainy? Jak zmienia się postrzeganie Rosji i USA w polskich badaniach socjologicznych? 


Zapraszamy na odcinek, w którym przyglądamy się mitom i faktom historycznym kształtującym tożsamość Ukraińców aby lepiej zrozumieć ich dzisiejszą determinację w walce o suwerenność. Rozpoczynamy od analizy najnowszych badań socjologicznych, które pokazują nie tylko stabilne zaufanie do prezydenta Zełenskiego, ale też głębokie zmęczenie i jednocześnie niezwykły hart ducha społeczeństwa ukraińskiego w obliczu wojennych traum. Zastanawiamy się również nad pęknięciem polskiego konsensusu geostrategicznego, analizując, dlaczego dla młodszych pokoleń Polaków Izrael i Stany Zjednoczone stają się źródłem niepokoju, co rezonuje z nowymi ofertami politycznymi na naszej scenie. W sercu naszej rozmowy kładziemy jednak historię Kozaczyzny, weryfikując popularne wyobrażenia o niej poprzez pryzmat badań Natalii Starczenko, która podkreśla znaczenie szlachty ruskiej i dziedzictwa I Rzeczypospolitej w budowaniu podmiotowości ukraińskiego narodu. Śledzimy polityczne wybory Bohdana Chmielnickiego i Iwana Mazepy, a także demaskujemy rosyjskie próby zawłaszczania kozackiej legendy na potrzeby współczesnego imperializmu Putina.


– Wstęp

– Nastroje społeczne w Ukrainie

– Pęknięcie polskiego konsensusu geostrategicznego

– Wprowadzenie do mitu kozackiego

– Ewolucja mitu: Od projektu politycznego do symbolu narodowego

– Rewizja historii: Szlachta ruska i dziedzictwo Rzeczypospolitej

– Powstanie Chmielnickiego jako rewolucja społeczna

– Rosyjskie manipulacje i mit Kozaków Dońskich


Rosyjska propaganda o Kozakach: Manipulating the Past: Do Russian Propaganda Myths about Zaporizhzhia and the Region Live on Today? | UACRISIS.ORG

Kremlin's Myths about Zaporizhzhia: History as an Instrument of War - https://uacrisis.org/uk/

Raport o Kozakach na obecnej wojnie: Cossacks at War — Ukrainian, Russian, or Both? - CEPA

Sondaż: ІСТОРИЧНА ПАМ'ЯТЬ результати соціологічного опитування дорослих жителів України - https://kiis.com.ua/?lang=ukr&cat=reports&id=1217&page=1

Jak Kozacy uratowali ukraiński świat - https://zaxid.net/statti_tag50974/

Serhij Plokhij https://www.pravda.com.ua/articles/2024/10/18/7480194/


Książki:


Plokhy Serhii: "The Cossack Myth: History and Nationhood in the Age of Empires"

Natalia Starczenko “Ukraińskie światy Rzeczpospolitej

„Burżuazyjna alternatywa. Ziemie ukraińskie w połowie XVII — drugiej połowie XVIII wieku" - Буржуазна альтернатива. Українські землі в середині XVII — другій половині XVIII ст.

Artykuł Natalii Starczenki pt. „Складні шляхи ранньомодерного українського націєтворення" opublikowanego w Ukraińskim Historycznym Żurnale (2025, nr 3)

„Trudne drogi wczesnonowożytnego ukraińskiego narodotwórstwa, czyli kilka uwag do utartego schematu historii Ukrainy"


Za produkcję odpowiadają:


Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego 

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego


Jesteśmy też tutaj:


FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/


Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Rosją Rzeczpospolita Chmielnickiego Starczenko Bohdan Chmielnicki Mazepa Natalia Starczenko Starczenko Szewczenko Mazepie Mazepy Galeottiego Rusi NATO Piotra I

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 7 wyników dla "Rzeczpospolita"

I ustrojowym, i filozofii politycznej, i intelektualnej, i Rzeczpospolita, i Imperium Osmańskie to były silne imperia w sensie też takiego tożsamościowym, świadomościowym, kulturowym.

Oczywiście tu głównym adwersarzem była nie tylko Imperium Rosyjskie, ale nawet do większego stopnia Rzeczpospolita.

Polska szlachta i Rzeczpospolita jako instrument opresji i kolonialnego podboju.

A chodzi o Unię Lubelską i właśnie ten moment, w którym województwa ruskie, które znajdowały się w ramach Wielkiego Księstwa Litewskiego, w ogóle powstało nowe państwo, Rzeczpospolita właśnie, tak zwane obojga narodów, ale de facto trojga narodów, jeżeli mówimy o kategoriach politycznych.

Że to nie jest tak, że I Rzeczpospolita to jest tylko ten ucisk Ukraińców przez obce państwo i że w zasadzie nawet chyba można podsumować tak, że jej zdaniem, nie tylko jej, główną rolę w tym budowaniu

Znaczy Rzeczpospolita dogadała się z Tatarami i rozjechałaby po prostu.

I ustrojowym, i filozofii politycznej, i intelektualnej, i Rzeczpospolita, i Imperium Osmańskie to były silne imperia w sensie też takiego tożsamościowym, świadomościowym, kulturowym.

Ostatnie odcinki