Mentionsy

Czym dokładnie jest ekobójstwo (ekocyd) i dlaczego Ukraina walczy o uznanie go za piątą zbrodnię międzynarodową? W jaki sposób zniszczenie tamy w Nowej Kachowce wpisuje się w historyczne strategie wojskowe Związku Radzieckiego? Na czym polega praca ukraińskich inspektorów ekologicznych na terenach przyfrontowych i jak zbierane są dowody zbrodni przeciwko naturze?

W tym odcinku podcastu „Rozumieć Ukrainę” pochylamy się nad tematem ekobójstwa, czyli nowej kategorii zbrodni przeciwko środowisku, która w kontekście rosyjskiej inwazji nabiera szczególnego, tragicznego znaczenia. Rozmawiamy o tym, jak wojna niszczy nie tylko ludzi, ale i całe ekosystemy – od gleb ubijanych przez czołgi i zatruwanych toksynami, po płonące lasy i masową śmierć zwierząt w Morzu Czarnym.

Przyglądamy się najbardziej spektakularnym aktom niszczenia natury, takim jak wysadzenie tamy w Nowej Kachowce, które było elementem starej radzieckiej strategii wojskowej, zakładającej wykorzystanie infrastruktury wodnej jako broni. Analizujemy, dlaczego dla Ukraińców walka o środowisko jest nierozerwalnie związana z procesem dekolonizacji i sprzeciwem wobec rosyjskiego imperializmu, opartego na bezwzględnym wydobyciu surowców.

▶00:00 - Wstęp

▶02:17 - Ekobójstwo jako nowa kategoria zbrodni

▶06:16 - Tama w Nowej Kachowce i strategiczne niszczenie środowiska

▶17:22 - Etyka ratowania życia i zwierzęta jako ofiary wojny

▶19:18 - Filozofia Skoworody i panteistyczne podejście do natury

▶25:41 - Ekologia w cieniu traum: Hołodomor i Czarnobyl

▶34:48 - Imperializm, ekstrakcjonizm i zasoby naturalne

▶55:41 - Wizja 2035 i ukraińskie plany na odbudowę kraju

Spotkanie ze słuchaczami w łódzkim Muzeum Sztuki - https://msl.org.pl/finisaz-wystawy-w-oku-cyklonu-modernizm-w-ukrainie-piatek?fbclid=IwY2xjawPVjVZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFYamJIRDNwUjZNWjcxZ3I3c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHm1xGXwaAkBZisamyAswlVonU0V-OxdFvBzQA9x1fAxlqnZcDu6LkW9J5KZj_aem_K0TR6k-Gm3WnSQlSxPuoGg

Wystawa we Wrocławiu - https://bwa.wroc.pl/en/event/voices-from-ukraine-landscapes/

Wystawa w Warszawie - https://artmuseum.pl/wystawy/bliski-wschod-daleki-zachod-kijowskie-biennale-2025-blizkii-skhid-dalekii-zakhid-kiyivska-bienale-2025

Skoworoda - https://audycje.tokfm.pl/podcast/144399,12-Skoworoda-filozof-ktory-zdefiniowal-ukrainska-wolnosc

Ukraińskie strategie “wykorzystywania” imperium - https://audycje.tokfm.pl/podcast/141525,3-Wojna-przyspiesza-dekolonizacje-strategie-oporu-wplyw-na-imperium-i-odzyskiwanie-glosu

Wpływ rosyjskiej wojny w Ukrainie na klimat, Raport  24 lutego 2022 – 23 lutego 2025Ekodia - https://ecoaction.org.ua/wp-content/uploads/2025/11/vplyv-ros-viyny-v-ukraini-2022-23-02-2025full.pdf

Ukraina może stać się pierwszym państwem, które będzie domagać się odszkodowań za emisje gazów cieplarnianych spowodowane wojną - https://ecoaction.org.ua/ukraine-seeks-reparations-clim-damage-russian-invasion.html

Despite the risks, Russia continues to use Ukraine’s Zaporizhzhia nuclear plant as a source of leverage - https://thebulletin.org/2024/06/despite-the-risks-russia-continues-to-use-ukraines-zaporizhzhia-nuclear-plant-as-a-source-of-leverage/?utm_source

Katastrofy w Ukrainie w czasach ZSRR - https://nakypilo.ua/novyny/katastrofy-v-ukraini-za-chasiv-srsr/?utm_source

Film Ziemia 1930 | Rezyser Oleksandr Dovzhenko - https://www.youtube.com/watch?v=g43qTQTq42A

Voices from Ukraine. Landscapes. prezentacji postaw twórczych ukraińskich artystów i artystek wobec rosyjskiej inwazji - https://bwa.wroc.pl/wydarzenie/voices-from-ukraine-landscapes/ 

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations