Mentionsy

Rozmowy w Radiu RMF24
Rozmowy w Radiu RMF24
26.04.2026 11:45

Katastrofa, która zmieniła świat. Minęło 40 lat od wybuchu w czarnobylskiej elektrowni jądrowej

"Związek Radziecki próbował zachować wszystko w tajemnicy" - podkreślał na antenie Radia RMF24 dr Paweł Sekuła z Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 40. rocznicę katastrofy jądrowej w Czarnobylu wrócił w rozmowie z Krzysztofem Urbaniakiem do pierwszych dni po wybuchu reaktora, reakcji władz i skali zagrożenia, które szybko przekroczyło granice państw. Opowiedział także o działaniach podjętych w Polsce, w tym akcji podawania płynu Lugola, oraz o tym, jak decyzje polityczne wpłynęły na bezpieczeństwo obywateli.

Rozdziały (10)

1. Wprowadzenie i przedstawienie gościa

Podróżnicy opowiadają o katastrofie w Czarnobylu i jej konsekwencjach.

2. Awaria w Czarnobylu i jej skutki

Analiza skali i zasięgu katastrofy w Czarnobylu.

3. Reakcja Związku Radzieckiego po katastrofie

Opis reakcji Związku Radzieckiego i jego wpływu na Polskę.

4. Płyn Lugola i działania polskie

Opis podania płynu Lugola w Polsce i jego motywacji.

5. Opis działania płynu Lugola

Szczegółowy opis działania płynu Lugola i jego celów.

6. Podział na strefy wykluczenia

Opis stref wykluczenia i ich znaczenia w kontekście katastrofy.

7. Konsekwencje dla Związku Radzieckiego

Analiza, czy katastrofa w Czarnobylu przyspieszyła rozpad Związku Radzieckiego.

8. Społeczne konsekwencje dla mieszkańców Prypeci

Opis konsekwencji dla mieszkańców Prypeci i ewakuacji.

9. Strefa wykluczenia do dziś

Analiza funkcjonowania stref wykluczenia i ich znaczenia dla Ukrainy.

10. Zakończenie rozmowy

Podsumowanie rozmowy i dziękowanie gościa.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 30 wyników dla "Czarnobyl"

Przypomnę, że dziś 40 rocznica wybuchu reaktora w elektrowni jądrowej w Czarnobylu.

Autor publikacji, podkreślmy, naukowych poświęconych czarnobylskiej strefy wykluczenia.

Panie doktorze, czy pił pan płyn Lugola zaraz po katastrofie czarnobylskiej?

Co sprawiło, że awaria w Czarnobylu była tak katastrofalna w skutkach w porównaniu do innych incydentów jądrowych?

To jest właśnie katastrofa w Czarnobylu i katastrofa w Fukushimie, której rocznicę też niedawno piętnastą akurat obchodziliśmy.

Czyli przekroczyły zdecydowanie w przypadku Czarnobyla, przekroczyły granice Związku Radzieckiego, przekroczyły granice państw, bloku państw komunistycznych.

Wcześniej zdarzały się awarie, notabene zdarzały się nawet w samej elektrowni jądrowej w Czarnobylu.

Podobnie postąpiono w przypadku Czarnobyla, to znaczy pierwsze dni, no wiemy o tym, pierwsze trzy dni to jest całkowita blokada informacji.

I tylko fakt, że katastrofa w Czarnobylu miała miejsce w europejskiej części Związku Radzieckiego, na terenie Ukrainy, niedaleko Kijowa, 120 km od Kijowa.

Związek Radziecki musiał przyznać, że doszło do, jak oni to określali, awarii, wypadków w czarnobylskiej elektrowni jądrowej.

Panie doktorze, wróćmy jeszcze do tego płynu Lugola, który był podawany po tym wybuchu w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w Polsce, bo młodsi słuchacze nie wiedzą właściwie, co to był ten płyn Lugola i dlaczego on był podawany.

Chodziło o to, że po wybuchu w Czarnobylu, również nad terytorium Polski, wśród wielu radioaktywnych izotopów znajdował się również J131, promieniotwórczy izotop.

Tylko dlatego, że już pierestrojka Michaiła Gorbaczowa nabrała takiego tempa, że pewnych rzeczy, pewnych procesów już po prostu nie dało się zatrzymać, ale też była bardzo silna opozycja wtedy właśnie po czarnobylska w tych byłych republikach.

Panie doktorze, w wielu analizach pojawia się taka teza, że ten Czarnobyl przyspieszył rozpad Związku Radzieckiego.

Czarnobyl był jednym z elementów, który przyspieszył gospodarczy upadek Związku Radzieckiego.

Myślę, że siła Czarnobyla w tym takim kontekście politycznym nie polega na tym, że on doprowadził do uzyskania niepodległości przez republiki sowieckie, bo zanim Związek Sowiecki się rozpadł, to poszczególne republiki uzyskały niepodległość, tak jak ukraińska i białoruska.

Myślę, że siła Czarnobyla polega na tym, że ta opozycja

Na fali tych protestów po czarnobylskich, które miały miejsce w poszczególnych republikach, ta opozycja antykomunistyczna, antysystemowa w państwach bałtyckich, na terenie Ukrainy, nawet w mniejszym stopniu na terenie Białorusi,

A w przypadku takich państw jak Ukraina, Czarnobyl przyczynił się do odrodzenia tej tożsamości.

I ewakuacje w roku 1986 objęły właśnie tą najbardziej skażoną strefę wokół czarnobylskiego reaktora.

Po czarnobylską.

Status prawny w związku z katastrofą w Czarnobylu.

Natomiast do tego momentu, do wybuchu pełnoskalowej wojny, mieliśmy przecież rozwijającą się w najlepsze turystykę czarnobylską.

Ja pamiętam, kiedy na początku politycy ukraińscy niechętnie wspominali o katastrofie w Czarnobylu.

Mieli nawet pewnego rodzaju pretensje, że Ukraina to się tak kojarzy właśnie tylko z Czarnobylem albo tam jeszcze z paroma innymi rzeczami, ale ten Czarnobyl zawsze był wysoko w rankingu, tak?

Ukraina, Czarnobyl.

Natomiast później zrozumiano, że to nie musi być coś złego, jeżeli we właściwy sposób opowiemy tę historię o katastrofie w Czarnobylu i o tragedii setek tysięcy ludzi.

Zakończyło się to tym, oczywiście przed wybuchem wojny, że nawet powstało takie hasło mające reklamować Czarnobyl wśród przede wszystkim potencjalnych turystów z zachodu, czyli bezpieczny Czarnobyl.

Co notabene zostało bardzo ostro skrytykowane przez wielu ekspertów ukraińskich, no bo Czarnobyl bezpieczny nie jest mimo wszystko.

Gościem Radia RMF24 był pan dr Paweł Sekuła, Zakład Studiów Polsko-Ukraińskich, Uniwersytet Jagielloński, autor publikacji naukowych poświęconych czarnobylskiej strefie wykluczenia.