Mentionsy
Gender. Bestia w lekarskim kitlu czy prawicowe oszustwo? I Ludmiła Janion
Gender. Bestia w lekarskim kitlu czy prawicowe oszustwo?
W rozmowie Dominika Puchały z dr Ludmiłą Janion – kulturoznawczynią, adiunktką w Ośrodku Studiów Amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego i członkinią Pracowni Gender/Sexuality – podejmujemy temat znaczenia pojęcia gender w nauce i debacie publicznej.
Rozmowa analizuje, jak termin z obszaru humanistyki i nauk społecznych został przekształcony w ideologiczny konstrukt wykorzystywany w sporach politycznych i światopoglądowych. Dyskutujemy o źródłach kampanii przeciwko tzw. „ideologii gender”, a także o tym, jakie funkcje pełni dziś w polskim dyskursie konserwatywnym.
Dr Ludmiła Janion w swoich badaniach zajmuje się przemianami kulturowymi lat 90., studiami nad seksualnością i teorią queer. W rozmowie wskazuje, jak strach przed „gender” stał się narzędziem politycznej mobilizacji i dlaczego debata wokół tego pojęcia mówi więcej o lękach społecznych niż o samych naukach o płci.
Szukaj w treści odcinka
John Money był psychologiem, amerykańskim psychologiem urodzonym w Nowej Zelandii, ale całą karierę naukową zrobił i żył w Stanach Zjednoczonych.
To znaczy John Money to jedno i to jest badacz, który zajmował się kategorią gender, zajmował się seksuologią i zajmował się też tym jak w zasadzie kształtuje się ludzka płeć.
Kiedy w zasadzie okazuje się, że John Money jest tym głównym ideologiem, a nie badaczem?
No bo jednak na Zachodzie nie jest tak, że John Money funkcjonuje jako ten piewca ideologii gender.
Natomiast to, czym John Money się wyróżnia, jest to, że on jest bardzo trudną osobą w ogóle do rozmawiania, do mówienia, ponieważ on jest przykładem osoby niehetero, nieheteronormatywnej, która była ambiwalentna, skomplikowana, złożona, jakoś wybitna.
Chciałabym w moim rozdziale powiedzieć trochę o tym, kim był John Money po to, żeby odkłamać te wszystkie prawicowe narracje.
Mi się wydaje, że rzeczywiście to jest jakby duży sukces, taki sukces dyskursywny ruchu antygenderowego, że im się udało powiązać Johna Money'a, czyli kontrowersyjnego naukowca, zdemonizować go, a potem powiązać go z feminizmem, mimo że John Money właściwie feministek nie cierpiał.
Dlaczego służy wykorzystywanie tej figury Johna Money'a?
Generalnie w tym artykule twierdzę, że poza tym, że John Money jest dobrym wrogiem, w tym sensie, że był osobą nie hetero,
Natomiast wydaje mi się ważne, żeby powiedzieć, że John Money na przykład nie jest bohaterem ruchu osób transpłciowych.
John Money nie chodził w kitlu, był psychologiem, chodził normalnie w garniturze do pracy.
Ale ta figura szalonego naukowca w białym kitlu ze skalpelem w ręku, no to jest jakby jedna z tych figur, którą porusza ta wyobraźnia antygenderowa, żeby przypisać Johnowi Money'owi właśnie bestialstwo i korekty płci, które ostatecznie kończą się krzywdą i nieszczęściem.
Powiedzmy, propagatorem był zdania, John Money był zdania, że osoby interpłciowe, które urodziły się bez jednoznacznych cech płciowych, należy operować we wczesnym dzieciństwie w stronę jednej z dwóch płci, ponieważ uważał, że...
chodzi o pisma z dziedziny teologii albo nauk o rodzinie, ale z drugiej strony są to jedyne polskojęzyczne publikacje o John'u Money'u.
jak się wpisze w Google Scholar John Money i poprosi o artykuły po polsku, to właściwie jedyne artykuły, które nam się tam pokażą w wyszukiwarce,
I bardzo ciekawe rzeczy się dzieją, jak się w te przypisy zajrzy i zobaczy, do czego odwołują się naukowcy, właśnie osoby z doktoratami, z habilitacjami, gdy piszą o Johny Money'u i odwołują się bardzo często do książek dziennikarskich, nierzetelnych, które powielają te nieprawdziwe narracje, ale czasami też odwołują się do Johna Money'a.
To znaczy są tam też przypisy do Johna Money'a.
Tym samym te informacje o Johnny Money'u są powierane i są legitymizowane jeszcze pismami naukowymi, prawda?
I w Polsce również mamy sporo takich postaci i dla nich również, jak sprawdziłem, John Money jest ważny.
To znaczy o tyle, o ile prawica mówi tak, John Money był bestią, był hochstaplerem,
A mój artykuł mówi raczej coś w rodzaju John Money był bardzo ambiwalentną, złożoną, wybitną i
On nie znosił krytyki, John Money.
Ostatnie odcinki
-
Walka o nową Polskę. Stanisław Miłkowski i jego...
16.02.2026 17:00
-
Skrajna prawica: Żydzi, szczepionki i spiski? |...
11.02.2026 17:00
-
Konserwatyzm. Wyobrażone wartości czy spójna wi...
12.01.2026 17:00
-
"Jak rządzą nami cyberkorporacje?" | Sylwia Czu...
15.12.2025 17:00
-
Czy istniał narodowy komunizm? | Paweł Machcewicz
08.12.2025 16:58
-
Polacy i Żydzi w pierwszym nowoczesnym zrywie p...
17.11.2025 17:00
-
Gender. Bestia w lekarskim kitlu czy prawicowe ...
10.11.2025 17:00
-
Strachy na lachy, czyli jak rozmawiać o wojnie?...
13.10.2025 16:00
-
Cyfryzacja demokracji, regulacja Big Tech i inn...
29.09.2025 15:51
-
Dyskusja wokół książki "Strach o suwerenność" |...
16.09.2025 06:34