Mentionsy

Reorient.pl
Reorient.pl
15.05.2026 14:49

62. Degrowth – czy wzrost gospodarczy jest niezbędny? Dr Maciej Grodzicki

W tym odcinku Reorient.pl przyglądamy się ruchowi degrowth – idei, która kwestionuje fundamentalne założenie współczesnej gospodarki: konieczność ciągłego wzrostu. Jest to rozmowa dla wszystkich, którzy zastanawiają się, czy istnieje alternatywa dla modelu gospodarczego opartego na nieustannym wzroście – i jakie byłyby jej konsekwencje dla społeczeństw, klimatu i globalnej sprawiedliwości.

O ruchu opowiada dr Maciej Grodzicki – ekonomista, adiunkt na Uniwersytecie Jagiellońskim, zajmujący się globalizacją produkcji, nierównościami międzynarodowymi, ekonomią wspólnych zasobów oraz zmianą klimatu.

Konferencja o dewzroście w Krakowie już w czerwcu (16-19.06): degrowth.uj.edu.pl!


Kluczowe pytania, na które opowiada Maciek:

Czym jest degrowth? – Czy to ruch aktywistyczny, naukowy, czy coś więcej? Jak odróżnić go od recesji czy kryzysu, które większości z nas kojarzą się z zubożeniem i bezrobociem?Kapitalizm a wzrost – Jak degrowth radzi sobie z problemem strukturalnego uzależnienia systemu od wzrostu? Czy bez niego możliwe jest spłacanie długów, utrzymanie zatrudnienia i stabilność gospodarcza?Zielony wzrost vs. degrowth – Dlaczego zwolennicy degrowth krytykują dominujące podejście „zielonego wzrostu”? Czy dekarbonizacja i ekspansja gospodarcza mogą iść w parze, czy to iluzja?Globalna sprawiedliwość – Czy degrowth to ideologia bogatej Globalnej Północy, która chce zatrzymać rozwój reszty świata? Jakie obawy mają kraje Globalnego Południa i czy słusznie czują się wykluczone?Polska a degrowth – Czy dla kraju, który przez dekady budował swoją pozycję na wzroście PKB, degrowth to propozycja przedwczesna, czy wręcz szansa na zrównoważoną przyszłość?Polityka publiczna – Jakie konkretne rozwiązania, zgodne z duchem degrowth, można wdrożyć już dziś?


Reorient powstaje dzięki wsparciu na Patronite. Pomóż dalej tworzyć podcast na: patronite.pl/Reorient!

Edycja dźwięku: www.tostanki.pl


Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i przedstawienie gościa

Ewa Górska przedstawia gościa i przedstawia temat degrowth, pytając o definicję i znaczenie tego pojęcia.

2. Definicja i zasady degrowth

Dr Maciej Grodzicki opisuje degrowth jako idea, która proponuje redukcję zużycia energii i zasobów naturalnych, aby gospodarka wróciła do równowagi ze światem żyjącym.

3. Poparcie degrowthu i jego polityczne wyzwanie

Dr Grodzicki omawia, że degrowth ma silne polityczne i ideowe wymiar, co wpływa na jego poparcie i polityczne wyzwanie.

4. Marketing wzrostu i jego wpływy

Ewa Górska omawia, jak marketing wzrostu wpływa na poparcie degrowthu i jego percepcję.

5. Problem wzrostu w kapitalizmie

Dr Grodzicki analizuje, jak wzrost w kapitalizmie prowadzi do nierówności i wyzysku, podkreślając konieczność systemowej zmiany.

6. Globalne aspekty degrowthu

Dr Grodzicki omawia globalne aspekty degrowthu, w tym relacje między światową północą a południem, oraz krytykę degrowthu jako idei globalnej północy.

7. Dekolonializacja i degrowth

Dr Grodzicki omawia relację między dekolonializacją a degrowthem, podkreślając, że dekolonializacja jest kluczowym elementem programu degrowthu.

8. Wpływ globalnej północy na degrowth

Dr Grodzicki przedstawia badania dotyczące globalnej północy i jej wpływu na degrowth, podkreślając nierówności w emisjach i konsekwencjach klimatycznych.

9. Kwestionowanie poglądów degrowthu

Ewa Górska i Dr Grodzicki dyskutują nad kwestionowaniem poglądów degrowthu, w tym relacje między światową północą a południem, oraz krytyka jako idei globalnej północy.

10. Krytyka zielonego wzrostu

Dr Grodzicki omawia krytykę zielonego wzrostu ze strony degrowthu, podkreślając brak spójności i ekologicznej spójności tej koncepcji.

11. Klimatyczne zmiany i globalne niesprawiedliwość

Dr Grodzicki analizuje wpływ klimatycznych zmian na globalną niesprawiedliwość, podkreślając konflikt zielonego wzrostu z problemami społecznymi i ekologicznymi.

12. Technologie i dewzrost

Dr Grodzicki rozważa rolę nowych technologii w kontekście dewzrostu, podkreślając potencjalne zagrożenia oraz potrzebę odpowiedzialnego ich zastosowania.

13. Konkretna polityka publiczna

Dr Grodzicki sugeruje konkretne polityki publiczne, takie jak wsparcie rolnictwa ekologicznego, jako kierunek dewzrostu zgodny z zainteresowaniami społecznymi.

14. Konferencja de wzrostu

Dr Maciej Grodzicki przedstawił regionalną konferencję de wzrostu, która ma miejsce w Krakowie.

Szukaj w treści odcinka

Wpisz frazę, aby wyszukać treść w transkrypcji tego odcinka