Mentionsy

Cypr przejmuje przewodnictwo w Unii Europejskiej.

W dalszej części programu porozmawiamy o Cyprze, ale najpierw świat z boku.

Cypr jest też jednym z głównych hamulcowych zbliżenia Unii z Turcją, co w sytuacji budowania nowej architektury bezpieczeństwa w Europie nie jest dla niej dobrym znakiem.

Jak w tej sytuacji może wyglądać cypryjska prezydencja?

O tym porozmawiam z Tomaszem Orchowskim, dziennikarzem TOK FM, autorem książek, między innymi również o Cyprze pod tytułem Wyspa Trzech Ojczyzn, reportaż z podzielonego Cypru.

Czy Turcja i stosunki z nią to jest największe wyzwanie dla Cypru na te sześć miesięcy?

Ja może zacznę od małego sprostowania, bo powiedział pan, że północna część Cypru nie należy do Unii Europejskiej.

Otóż należy, cały Cypr należy, północna część jest tylko okupowana przez Turcję i ta północna część jest wyłączona z unijnych regulacji, ale jako taka do samej Unii Europejskiej należy.

i Cypryjczycy, na to się zapowiada, będą robić wiele, żeby nie dopuścić do zbliżenia Turcji z Unią Europejską, a w samej Unii Europejskiej wiele państw bardzo tego zbliżenia by chciało.

z powodu Cypru, z powodu cypryjskiego...

I właśnie z powodu Cypru nie zgodzono się, żeby Turcja była częścią tego programu.

Dla Turcji na pewno więc Cypr może być przeszkodą jako przewodniczący Unii Europejskiej, chociaż powiedzmy, że

Jest to ważne wydarzenie, że ktoś pełni tę prezydencję w Unii, ale to nie jest jakaś decydująca rzecz, bo oni tak naprawdę głównie organizują spotkania, wyznaczają agendy, więc tutaj mogą troszeczkę Turkom mieszać, ale tak, żeby jakichś długofalowych decyzji zapobiec, to raczej się na to nie zapowiada, bo Cypr po prostu jest krajem...

To skoro jeszcze przy sprostowaniach jesteśmy, to sam siebie sprostuję, bo ja mówię, że Cypr jest jednym z głównych hamulcowych.

Turcja mogłaby się zgodzić na przykład na dopuszczenie Cypru do partnerstwa dla pokoju tej formuły, za co Cypr mógłby ocieplać te stosunki Turcji z Unią, na czym wielu krajom zależy.

Wspominał, że w partnerstwie do pokoju chciałby, żeby Cypr był, a to jest ten pierwszy krok do bycia w NATO i Christodoulidis powiedział, że chciałby, aby Cypr w tym NATO finalnie się znalazł, ale to Turcy mówią temu weto zdecydowane.

No bo to jest tak naprawdę jedno z narzędzi, dzięki któremu Turcy mogą w jakikolwiek sposób wpływać na politykę międzynarodową w kontekście Zachodu, w kontekście Cypru, bo stracili taką kartę przetargową, kiedy chodziło o zjednoczenie, jak miał Cypr zostać w Unii Europejskiej.

Turcy się nie zgadzali, żeby Cypr był w Unii i tutaj to narzędzie by zostało stracone.

Nie wydaje mi się, żeby Turcy sami z siebie stracili takie narzędzie oddziaływania na politykę międzynarodową, żeby powiedzieć nie, niech Cypr dostanie się do NATO i wszystko będzie w porządku.

Wiem, że u pana w audycji też była rozmowa na ten temat, ale dla mnie wybory w północnej części Cypru są o tyle mało znaczące, że mamy tam do czynienia z sinusoidą po prostu.

który, no jeżeli on powie, nie, nie będzie zjednoczenia Cypru, a po co miałoby dojść do zjednoczenia Cypru, skoro Turcja nie zostanie w Unii Europejskiej, po co Republika Cypryjska miałaby być w NATO, skoro oni nie chcą, żeby Turcja się, oni, czyli Bruksela nie chce się zgodzić, żeby Turcja była w Unii.

no to nie będzie żadnych postępów i wychodzi na to, że tak naprawdę my jesteśmy w sytuacji patowej i nie będzie ani żadnego zjednoczenia, nie będzie ta cypryjska prezydencja jakaś przełomowa, będą Cypryjczycy blokować po prostu zaopatrzenie broni Unii Europejskiej przez Turcję, współpracę na polu wojskowym będą blokować, bo się to nikomu tak naprawdę nie opłaca, żeby dochodziło do jakichś przełomów.

I będziemy trwać w takim zawieszeniu, jak od lat w kontekście cypryjskim trwamy.

Ja nie powinienem tak mówić, bo jako osoba zajmująca się Cyprem, nikt nie będzie mnie zapraszał do rozmów więcej, śmiejąc się przez łzy, ale po prostu w kontekście Cypru jest tak, że po prostu tak zabetonowany jest ten spór, że nic nie zapowiada, że miałoby się to zmienić.

I na południu wyspy musieliby być politycy, którzy chcieliby tego zjednoczenia, bo paradoksalnie Christodoulidis i wszyscy inni grecko-cypryjscy politycy mówią tak, chcemy tego zjednoczenia, a tak naprawdę nic nie robią w tym kierunku.

i tylko będą się spierać na Morzu Śródziemnym o gaz, o złoża, bo chodzi o pieniądze i to są realne spory, a nie o jakąś unifikację, nie o rozwiązanie problemu cypryjskiego.

Grecji i Cypru z Izraelem, również w dziedzinie bezpieczeństwa.

Egipt, który wcześniej, no, bractwo muzułmańskie jest bliskie Turcji, ale tam rządzi teraz Sisi, a nie bracia muzułmanie, więc po tym, jak ci bracia muzułmanie stracili władzę, no to Egipt zaczął być bliżej Izraela właśnie, Grecji, Cypru, które zaczęły się dogadywać przeciwko...

Egipt, Izrael, Cypr, Grecja kontra Turcja, Libia i wygląda na to, że Syria.

To wszystko, co pan opowiada, pokazuje, że nie ma takiej siły, która skłoni Turcję do odpuszczenia północy Cypru, prawda?

Że mogliby powiedzieć, dobra, to weźcie sobie zjednoczcie ten Cypr, bo nas to nie obchodzi?

Mam nadzieję, że to nie jest jakiejś profetycznej pod względem rozmów cypryjskich też.

Ale tamte rozmowy się zakończyły, bo greccy cypryjczycy powiedzieli, że nie chcemy jednak rozmawiać, chociaż podobno ustalono jakieś, doprowadzono do jakichś ustaleń z tym byłym Akincim, przywódcą tureckich cypryjczyków na północy, który był bardziej ugodowy.

Teraz są bardziej ugodowi tureccy cypryjczycy.

Greccy, Cypryjczycy powiedzą, ok, rozmawiajmy, my jesteśmy teraz, przewodniczymy Unii, więc chcemy pokazać się jako ci rozmawiający.

Czy Cypr będzie aktywny?

Czy Cypr ma w ogóle jakąś agendę swoją własną w Europie?

Hasło tej prezydencji jest niezależna i otwarta na świat Unia Europejska i jest pięć obszarów, na których cypryjska prezydencja ma się skupiać.

Na pewno najważniejsze będzie ten budżet i sprawowanie prezydencji przez tak mały kraj w tak newralgicznym momencie, kiedy będą dopracowywane zapisy tego unijnego budżetu, to może być duże wyzwanie dla Cypru i jeżeli Cypr zrobi to skutecznie...

Politico donosi, że pozatrudniali mnóstwo ludzi w Brukseli, Cypryjczycy, żeby lobbowali na rzecz, nie wiem, czy tak można powiedzieć, że się lobbuje na rzecz prezydencji, ale żeby działali na rzecz tej prezydencji.

Jeżeli główny tak naprawdę atut Cypru tutaj to jest jego też główny minus, czyli to, że jest państwem małym, neutralnym i niewiele znaczącym, bo to może sprawić, że w kontekście tych negocjacji budżetowych...

A czy Cypr jest w dalszym ciągu rajem dla rosyjskich oligarchów?

Oleg Deripeska, zostali pozbawieni tych złotych paszportów, które przyznawali Cyprejczycy, żeby sprowadzać się na wyspę, inwestować itd.

książki o Cyprze pod tytułem Wyspa Trzech Ojczyzn, reportaż z podzielonego Cypru, był gościem raportu o stanie świata.