Mentionsy

Prezydent Trump zapowiedział, że Stany Zjednoczone podejmą bardzo zdecydowane działania, jeśli władze Iranu dokonają egzekucji demonstrantów, którzy od końca grudnia protestują przeciwko rządowi.

Wczoraj Donald Trump zapowiedział, że nałoży 25% cła na kraje, które będą handlowały z Iranem.

Dlaczego po pierwszych umiarkowanych reakcjach na protesty władze Iranu przeszły do brutalnych działań, w tym do strzelania do protestujących?

Tak, w ogóle rok ostatni był szczególnie obfitujący, jeśli tak można to powiedzieć, w egzekucję, w karę śmierci zasądzane w Iranie, co miało przede wszystkim związek z wojną dwunastodniową pomiędzy Izraelem a Iranem i licznymi podejrzeniami o współpracę z izraelskimi służbami wywiadowczymi, które padały.

śmierci w Iranie, to pierwsza kwestia, a druga, no wiemy też, że rzeczywiście służby izraelskie aktywnie działały i działają rekrutując przede wszystkim przedstawicieli mniejszości etnicznych do działań wywiadowczych i działań dywersyjnych, czego dowody były widoczne przede wszystkim w połowie ubiegłego roku w trakcie owej wojny.

Takie zachęty do obywateli Iranu.

No ale z drugiej strony w mediach izraelskich pojawiają się też informacje, że służby bezpieczeństwa izraelskie aktywnie działają w Iranie, co bardzo, bardzo naraża protestujących na bardzo duże zagrożenie, ponieważ właśnie reżim wykorzystuje te argumenty przeciwko protestującym, wskazując, że współpracują z siłami obcymi.

Zaraz dojdziemy do tego międzynarodowego otoczenia Iranu, natomiast ja bym chciał jednak przez moment zatrzymać się przy tej dynamice protestów, o której pan wspomniał.

Te pojedyncze jakieś obrazy, które dochodzą, no pamiętajmy o tym, że od czwartku nie ma internetu w Iranie.

Od samego początku system władzy w Iranie, no to jest republika islamska i te dwa słowa oznaczają dwa filary władzy, które zostały zinstytucjonalizowane.

I ten komponent republikański, który zapewnia Iranowi wysoki poziom pluralizmu, jak na autokrację oczywiście, powoduje, że odbywają się regularnie wybory, wybierany jest parlament, wybierany jest prezydent.

To jest pion podporządkowany Rachbarowi i to jest pion, który ma w założeniu doktrynalnym dobrze umieć odczytywać wolę Boga w odniesieniu do Iranu.

Oprócz tego jest taki bardzo rozbudowany w Iranie trzeci sektor.

Coś, co jest unikalne dla Iranu, czyli funkcjonują takie fundacje religijne, boniady i one są też funkcjonują w zasadach uprzywilejowanych, bardzo mocno pozostających poza kontrolą skarbową chociażby.

i ta liczna grupa osób i fundacji, przedsiębiorstw, biznesów niejako paserzutujących na tym systemie, obrastających, mówiąc kolokwialnie, w tłuszcz, jest poza zasięgiem każdego z prezydentów Iranu i jakakolwiek reforma rozbija się, czy też próba reformy, próba podjęcia tematu reformy, rozbija się właśnie o obstrukcję ze strony tych uprzywilejowanych grup interesów.

Media społecznościowe są dostępne, w szczególności Instagram, oczywiście przez VPN w Iranie.

I proponuję, żeby to sobie wyobrazić, żebyśmy spojrzeli na Iran z perspektywy państwa naftowego, państwa rentierskiego, czyli państwa...

W Iranie ponad 8 milionów ludzi jest w jakiś sposób na garnuszku państwa zatrudnionych.

Ludzi w mundurach ogólnie w Iranie jest w różnych formacjach, jest ponad milion.

Podaję te cyfry z jednej strony, żeby odpowiedzi na pana pytania, ale z drugiej strony, żeby też zasygnalizować, jak dużym wyzwaniem jest ewentualne myślenie o transformacji politycznej Iranu, a w szczególności transformacji politycznej takiej, jaką przedstawia ją Donald Trump, czyli wykonanej przy pomocy jakiegoś siłowego uderzenia.

Mówimy tutaj o mniej więcej, jeżeli mówimy, że 8 milionów ludzi jest zależnych od państwa, no to to jest mniej więcej 1 trzecie, 1 czwarta całej siły roboczej Iranu aktualnie.

Tego nie ma w Iranie.

Natomiast to, co robi Donald Trump, nie daje jakiegokolwiek wyjścia i to w dodatku, co jest bardzo istotne na Bliskim Wschodzie, szerzej w Azji, czy konkretnie w Iranie, wyjścia z twarzą.

Iran jest jednak totalnie osłabiony, to znaczy to jest państwo, które w żaden sposób nie jest w stanie w tej chwili, może w żaden sposób to przesadzam, ale w bardzo ograniczony sposób jest w stanie projektować swoją siłę na zewnątrz.

To jest cecha tego systemu władzy, który został zbudowany w Iranie, że on pozostawił pewien pluralizm.