Mentionsy

Słuchacz audiobooka Finanse Rozsądnego Człowieka.

Przewodnik dla tych, którzy nie chcą być finansowymi ignorantami.

Finanse Rozsądnego Człowieka.

Przewodnik dla tych, którzy nie chcą być finansowymi ignorantami.

Czyta Rafał Jankowski.

Wprowadzenie.

Kim jest rozsądny człowiek?

Przecież nie wierzysz w bajki o szybkich milionach, nie lecisz co chwilę do banku po kredyt na nowy telefon i nie wydajesz ostatnich pieniędzy na okazję Black Friday.

Nie kieruję tych słów do ekspertów od inwestycji, którzy na YouTube codziennie mówią ci, gdzie zainwestować ostatnie 500 złotych, żeby mnożyć kapitał.

Mówię do takich ludzi jak ja i ty, którzy nie chcą być naiwni, nie chcą być finansowymi ignorantami.

Znać ETF-y lepiej niż alfabet i interesować się stopami procentowymi, żeby ogarnąć swoje finanse.

Finansowy rozsądek to nie to samo co skąpstwo.

Rozsądek w moim rozumieniu to umiejętność podejmowania decyzji finansowych, które mają sens w Twoim życiu.

Decyzji, które nie są podszyte strachem, impulsem, modą, reklamą czy chwilową zachcianką.

Ja sam kiedyś nie byłem finansowo rozsądny.

Pracowałem, zarabiałem, wydawałem.

I nagle się zorientowałem, że choć pieniądze przeszły przez moje ręce, to i tak jakoś się mnie nie trzymają.

Zobaczyłem, że rozsądek to nie coś, co się ma albo nie ma, tylko coś, co można zbudować.

Nie będzie gadania o tym, żeby rzucić pracę i zostać cyfrowym nomadem.

Będzie za to konkret, zdrowy rozsądek, pytania, które warto sobie zadać i odpowiedzi, które nie zawsze są wygodne, ale są prawdziwe.

Nie musisz być finansowym geniuszem, żeby żyć dobrze.

Wystarczy, że będziesz rozsądnym człowiekiem.

A rozsądny człowiek to ktoś, kto rozumie, na co ma wpływ i zaczyna działać.

Dlaczego to takie ważne, by być rozsądnym finansowo?

Powiedzmy to sobie wprost.

Ale spróbuj żyć bez nich spokojnie, sensownie, na własnych zasadach.

Spróbuj bez pieniędzy wychować dzieci, zadbać o zdrowie, pomóc innym albo mieć święty spokój.

I właśnie dlatego rozsądek finansowy to nie jest coś tylko dla bogatych albo coś dla ludzi po ekonomii.

Bo rozsądne podejście do pieniędzy to tak naprawdę rozsądne podejście do życia, do planowania, do odpowiedzialności i wreszcie do wolności.

Dla większości ludzi odpowiedź będzie podobna.

Praca, rachunki, zakupy, inflacja, wakacje, szkoła, nowe rzeczy, reklamy, promocje.

Names mentioned by Rafał Jankowski.

I tu właśnie pojawia się rozsądek jako filtr, przez który przepuszczasz swoje decyzje finansowe.

Najczęściej z prowizją.

Rozsądny człowiek pyta, czy jest mi to potrzebne, zanim powie kupuję.

Rozumie, że chwilowa zachcianka może kosztować lata spłaty.

I przede wszystkim nie daje się wkręcać w finansowe bajki i obietnice.

Rozsądek finansowy to nie teoria.

To praktyczna umiejętność podejmowania lepszych decyzji.

Zdrowy rozsądek kontra doradcy finansowi.

Dla większości z nas słowo doradca finansowy brzmi poważnie.

Mają target, prowizję, produkty do sprzedania i systemy premiowe.

Doradca finansowy niezależny to osoba, która działa w modelu fee-only, czyli bierze wynagrodzenie bezpośrednio od klienta za swoją wiedzę i analizę, nie za sprzedaż produktu.

Doradca w banku, firmie inwestycyjnej, ubezpieczeniowej itd.

To osoba, która działa w modelu prowizyjnym, czyli zarabia, gdy sprzeda konkretny produkt, np.

Zgadnij, ilu z tych drugich przedstawia się jako niezależny doradca finansowy.

Bo jeśli ktoś mówi Ci, że ta polisa to świetna inwestycja, a zarabia na jej sprzedaży 5-10% prowizji, to może nie mówi Ci całej prawdy.

Czego doradca Ci nie powie?

Oto kilka rzeczy, których możesz nie usłyszeć od większości doradców finansowych.

Nie potrzebuje Pan żadnego produktu, wystarczy, że spłaci Pan kredyt i będzie Pan finansowo spokojniejszy.

Ten fundusz inwestycyjny ma prowizję wejściową i za zarządzanie, które skonsumują wypracowany zysk.

Lepiej mieć prostą strategię oszczędzania i inwestowania, niż kombinować z produktami, których Pan nie rozumie.

W praktyce lepiej nie ryzykować.

A system wynagrodzeń w branży finansowej często, niestety, opiera się na konflikcie interesów.

I znowu, zdrowy rozsądek to twoja najlepsza tarcza.

Ty wcale nie musisz być ekspertem, nie musisz znać się na instrumentach finansowych, ETF-ach, lokatach strukturyzowanych ani produktach hybrydowych.

Musisz tylko ufać swojemu rozsądkowi.

Bo prawdziwa siła leży w tym, żeby umieć powiedzieć dziękuję, nie jestem zainteresowany.

Niektórzy mówią, nie chcę pracować dla kogoś całe życie.

Częściowo.

Ale zanim przejdziesz do inwestowania, biznesu, wolności finansowej czy robienia pieniędzy, to jest coś, czego nie przeskoczysz.

To narzędzie do budowania poduszki bezpieczeństwa.

I widziałem takich, którzy pracowali po godzinach, uczyli się nowych rzeczy, zmieniali branżę i po dwóch latach podwojali dochody.

Nie musisz kochać swojej pracy, to nie musi być Twoja misja życiowa, ale dobrze by było, gdyby dawała Ci sens, pieniądze i możliwość wyboru.

Praca to też Twoja wartość rynkowa.

To może zabrzmi zimno, ale warto to powiedzieć.

Twoje umiejętności, twoje doświadczenie, twoje kompetencje to towar.

I rynek płaci za towar, który uważa za przydatny.

Obserwować, gdzie jest popyt, a gdzie go nie ma.

Być gotowym na zmiany pracy, branży, miasta, a czasem mentalności.

Możesz być najuczciwszym, najbardziej zaangażowanym i lojalnym pracownikiem, ale jeśli nie wnosisz realnej wartości, nikt ci więcej nie zapłaci.

Ale dzięki tej świadomości możesz działać z głową.

Była przemyślana, czyli nie była przypadkowym dryfem od poniedziałku do piątku.

Zarabianie to pierwszy etap budowania finansowej niezależności i nie da się go przeskoczyć.

Nawet ludzie, którzy dziś nie muszą pracować, kiedyś harowali.

Płacimy za nią naszym czasem, zdrowiem i nierzadko relacjami.

Dlatego rozsądny człowiek pracuje nie po to, żeby mieć więcej, ale żeby mieć wystarczająco.

Umie postawić granice i powiedzieć dość, tyle mi wystarczy.

Bo nie o to chodzi, żeby pracować do siedemdziesiątki i potem cieszyć się emeryturą przez pięć lat.

Chodzi o to, żeby mądrze zaplanować drogę, która da ci wolność wcześniej.

Czy moja praca działa na moją korzyść, czy tylko trzyma mnie na powierzchni?

Tylko że właśnie tu czai się największy wróg finansowej wolności.

Nie chodzi o to, żeby nic nie kupować.

Chodzi o to, żeby kupować z głową.

Kupowanie rzeczy, usług, przeżyć to nie jest grzech.

Nie musisz żyć o chlebie i wodzie, spać na karimacie i zrezygnować z kawy na mieście, żeby być finansowo odpowiedzialnym.

Nowa praca, wyższa pensja, pierwsza myśl.

A miesiąc później okazuje się, że znowu nie ma z czego oszczędzać.

Lepsze jedzenie, częstsze zakupy, nowy telefon, kolejne abonamenty, wakacje na poziomie.

To inflacja stylu życia, nasz najcichszy złodziej finansowego spokoju.

Nie chcę przekonywać Cię do rezygnacji z każdej przyjemności, ale chcę Ci uświadomić, że warto wiedzieć, kiedy zaspokajasz faktyczną potrzebę, a kiedy próbujesz sobie coś zrekompensować portfelem.

Nowa kurtka, bo stara się rozpadła?

Jedzenie na mieście 5 razy w tygodniu, bo nie chce mi się gotować?

Jesteśmy bombardowani przekonaniami, że coś musimy mieć i warto to kupić właśnie teraz, bo to nam się opłaca.

Na szczęście rozsądny człowiek ma swój system obronny.

Wyłącz powiadomienia z aplikacji sklepów i banków.

Naprawdę nie potrzebujesz wiedzieć o każdej nowej ofercie i promocji.

Dobrze zaplanowane wakacje, które pozwolą nam odpocząć.

Rozsądny człowiek wie, że pieniądze są po to, żeby z nich korzystać, ale robi to po swojemu, a nie pod dyktando reklamy czy pod presją znajomych.

Bo kluczowe pytanie nie brzmi na co mnie stać, tylko na co chcę wydać, żeby moje życie było naprawdę lepsze.

Słowo, które niektórym kojarzy się z nudą albo karą.

Być wolnym człowiekiem.

To jedna z największych bzdur, jakie się powtarza.

A rozsądny człowiek nie chce być zależny, chce być gotowy.

Nie, zadaj sobie to pytanie i odpowiedz konkretnie po co tobie są potrzebne pieniądze odłożone na boku.

Oto kilka prawdziwych powodów.

choroba, utrata pracy, awaria samochodu, to nie musisz panikować.

Bo chcesz kiedyś przestać pracować z przymusu, a zacząć z wyboru.

Bo chcesz mieć finansową poduszkę bezpieczeństwa, zanim zaczniesz inwestować.

Bo chcesz móc powiedzieć NIE głupim decyzjom i mieć na to finansowe podstawy.

To nie są luksusy, to podwaliny finansowego rozsądku.

Chodzi o to, żeby robić to regularnie, zautomatyzować proces, zacząć budować kapitał nawet od małych kwot.

Ile powinienem odkładać?

Nie ma jednej liczby dla wszystkich, ale są pewne zdrowe proporcje.

Jeśli chcesz zbudować podstawową odporność finansową, zacznij od 10% dochodu netto miesięcznie.

Potraktować oszczędzanie jak rachunek, który płacisz sobie samemu.

Finansowa poduszka bezpieczeństwa, czyli twoja tarcza.

Jeśli nie masz jeszcze oszczędności, zacznij od budowy finansowej poduszki bezpieczeństwa.

Konto oszczędnościowe, lokata, gotówkę.

Dla każdego ta kwota będzie inna, ale najważniejsze jest to, że ta finansowa poduszka bezpieczeństwa daje Ci czas, przestrzeń i spokój.

Odpowiedź jest prosta.

A rozsądny człowiek nie chce być zakładnikiem żadnej sytuacji.

Chce być gotowy.

Inwestowanie.

Kiedy wpiszesz w Google frazę, jak inwestować, dostaniesz milion wyników, a wiele z nich będzie nosiło obiecujący clickbaitowy nagłówek.

Inwestowanie to nie hazard.

Zadziwiające jest jednak, jak wiele osób traktuje inwestowanie jak grę.

To nie jest inwestowanie.

Rozsądny człowiek wie, że inwestowanie to proces, nie pojedyncza akcja.

Nie inwestuj pieniędzy, których możesz wkrótce potrzebować.

Trzymaj na koncie oszczędnościowym, najlepiej takim, które jest oprocentowane przynajmniej na poziomie inflacji.

Inwestowanie to gra długoterminowa.

Kapitał, który lokujesz, musi mieć czas, żeby pracować i musi być odporny na twoje emocje.

W co inwestować?

Największa pułapka inwestora-amatora to przekonanie, że im bardziej skomplikowane, tym większy zysk.

Najlepsze strategie są proste, nudne i powtarzalne.

O to, co rozsądny człowiek rozważa.

Fundusze indeksowe.

Zresztą nie bez powodu.

Niskie koszty, brak konieczności analizowania każdej spółki, prostota i szeroka dywersyfikacja.

Obligacje skarbowe.

Inflacyjne 4 lub 10 letnie dostosowują się do inflacji, a niektóre mają sens nawet w trudnych czasach.

Lokaty i konta oszczędnościowe.

Ale kupowanie mieszkania na kredyt z nadzieją, że zysk z wynajmu sam go spłaci, to według mnie nie inwestowanie.

To często myślenie życzeniowe.

Jeśli masz czas, wiedzę i nerwy, możesz próbować.

Kryptowaluty, forex, złoto, surowce.

Nie mówię, że to złe formy inwestycji, ale bywają ryzykowne, czasami spekulacyjne i często pełne szumu.

Jeśli nie potrafisz wytłumaczyć swojego pomysłu inwestycyjnego dziesięciolatkowi, nie kupuj.

Myśl długoterminowo.

Krótkoterminowo wszystko się waha.

Inwestowanie nie jest dla wybranych.

Nie musisz mieć doktoratu z finansów i nie musisz być bogaty, ale musisz rozumieć swoje cele, znać swój horyzont czasowy, mieć finansową poduszkę bezpieczeństwa i działać z rozsądkiem, a nie emocjami.

Bo inwestowanie to nie magia pieniędzy.

To narzędzie, które ma sprawić, że twoje pieniądze będą pracowały wtedy, gdy ty już nie musisz.

Słowo dług wywołuje różne emocje.

Dla innych to powód do wstydu.

Powoli, miesiąc po miesiącu.

towar, usługę, nieruchomość, a ty zobowiązujesz się, że oddasz pieniądze później.

Masz nowy sprzęt, samochód, wakacje.

Rozsądny człowiek nie boi się długu, ale rozumie, z czym się wiąże.

Oto kilka przykładów, w których dług bywa akceptowalny.

Jeśli masz stabilne dochody, wkład własny na poziomie minimum 20%, bufor na podwyżkę rat i kupujesz nieruchomość do życia, a nie jako inwestycję życia, to taki dług może być sensowny.

Inwestycja w szeroko pojętą edukację, ale pod warunkiem, że naprawdę przekłada się to na twój rozwój zawodowy.

W zdecydowanej większości przypadków długi konsumpcyjne to gwóźdź do trumny finansów osobistych.

Mówimy tu o ratach za sprzęt, który po dwóch latach jest bezwartościowy, w wakacjach na kredyt, bo zasłużyłem, leasingu auta, bo szef ma nowe, to ja też chcę, pożyczkach w chwilówkach, na szybko, bo zabrakło do wypłaty.

To nie są inwestycje, to kupowanie teraźniejszości za przyszłe problemy.

Jeśli zaciągasz takie zobowiązanie cyklicznie, to budujesz sobie finansową klatkę.

Czy mogę spłacić wszystkie zobowiązania w ciągu 12 miesięcy, gdyby coś się wydarzyło?

Jeśli na choć jedno pytanie odpowiedziałeś tak lub to skomplikowane, to znak, że warto się zatrzymać i przeliczyć wszystko jeszcze raz.

Rozsądny człowiek nie ucieka przed liczbami.

Ile ma długów, ile kosztuje go ich spłata miesięcznie, jakie ma odsetki, czy jest w stanie kontrolować swoje zobowiązania.

Zrób listę wszystkich zobowiązań.

Zsumuj raty, karty kredytowe, chwilówki, kredyty i inne długi.

Od najdroższych najwyższe oprocentowanie.

Spłacaj regularnie każde zobowiązanie, a nadwyżkę przeznaczaj na najdroższy dług.

Zbuduj mini poduszkę finansową, np.

Nie zaciągaj nowych zobowiązań, żadnych rat, żadnej karty kredytowej.

Rozsądny człowiek nie żyje w strachu przed długiem, traktuje go jako ostateczność, nie jako narzędzie do finansowania zachcianych.

Pamiętaj, banki, sklepy i firmy leasingowe to nie są twoi przyjaciele.

Ubezpieczenie to nie produkt, to umowa.

Ubezpieczenie to nie coś fizycznego, co się kupuje jak nowy telefon.

To umowa.

Ty zgadzasz się regularnie płacić składkę, a ubezpieczyciel zgadza się wypłacić Ci określoną kwotę, jeśli wydarzy się to, co zapisano w OW, ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Większość ludzi nie czyta OW.

Podpisują na słowo obozaufali doradcy ubezpieczeniowemu, który zapewnił, że to najlepsza oferta.

Zapominają, że ten doradca zarabia prowizję za sprzedaż.

Dlatego rozsądny człowiek nie pyta, ile ta polisa kosztuje, tylko co dokładnie dostają.

Wiele polis, szczególnie ubezpieczeń grupowych, ma mikroskopijne sumy ubezpieczenia np.

Są takie, które są połączone z inwestowaniem wpłacanych środków.

Wówczas płacisz prowizje, opłaty administracyjne i koszty zarządzania, które de facto zjadają potencjalny zysk.

Drugi rodzaj ubezpieczenia to ubezpieczenia zdrowotne i od następstw nieszczęśliwych wypadków.

Zadaj sobie pytanie, czy ubezpieczenia, za które płacisz realnie, pomoże ci w sytuacji kryzysowej?

Dobre ubezpieczenie zdrowotne to realny dostęp do lekarzy, badań, przejrzyste procedury, szybka diagnostyka, konkretne kwoty wypłaty przy poważnych chorobach lub hospitalizacji.

Jeśli miałbym wskazać jedno ubezpieczenie, które naprawdę może uratować Twoją sytuację w trudnym momencie życia, to byłoby to ubezpieczenie na wypadek utraty dochodu.

W sytuacji, gdy zachorujesz, ulegniesz wypadkowi, nie będziesz w stanie pracować przez kilka miesięcy lub dłużej,

Dla osoby pracującej na etacie może to być dodatek do polisy grupowej lub rozszerzona ochrona prywatna.

Dla przedsiębiorcy to wręcz kluczowy element zabezpieczenia.

Bo ZUS w razie choroby czy niezdolności do pracy wypłaci symboliczne kwoty, które mogą nie pokryć nawet podstawowych kosztów.

No i bywa dostosowane do branży np.

Niektóre polisy uznają tylko całkowitą niezdolność, czyli leżysz i nie ruszasz nogą.

Limity czasowe wypłaty np.

Często pomijane w rozmowie sprzedażowej, a potem kluczowe.

Prawdopodobieństwo, że nie będziesz mógł pracować przez pół roku jest znacznie wyższe niż to, że nagle umrzesz.

Tu sprawa jest prostsza, bo OC to obowiązek, a autokasko i assistance to wybór.

Assistance w cenie może nie obejmować np.

Likwidacja szkód może być fikcją, jeśli ubezpieczyciel ma zapędy do kombinowania.

A umówmy się, część zdecydowanie ma.

Rozsądny człowiek czyta umowę i zadaje pytania.

Czy mam holowanie do wybranego warsztatu?

Czy rzeczywiście mogę liczyć na auto zastępcze, czy to jedynie chwyt reklamowy?

Piąty rodzaj ubezpieczeń to ubezpieczenia majątkowe.

Wiele osób płaci za polisę od wszystkiego, a potem i tak nie dostaje wypłaty, bo był błąd montażowy, deszcz był zbyt intensywny, więc nie objęty zakresem ubezpieczenia, złamanie drzewa to siła wyższa lub absolutny klasyk, brak zgłoszenia szkody w ciągu 24 godzin skutkuje odmową.

Rozsądek to realna wycena mienia, świadomość, co realnie jest objęte ochroną i sprawdzanie limitów odpowiedzialności.

Szósty rodzaj ubezpieczenia to OC w życiu prywatnym i zawodowym.

I wtedy zamiast spokojnego życia masz pozew cywilny, koszty naprawy, odszkodowanie, stres i stratę.

O co w życiu prywatnym to według mnie ubezpieczenie od losowych zdarzeń.

OC w życiu prywatnym chroni cię właśnie wtedy, bo to ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie, a nie ty z własnej kieszeni.

OC zawodowe.

Jeśli wykonujesz zawód, w którym twoja pomyłka może kogoś kosztować, to rozsądnie jest mieć OC zawodowe.

księgowych, doradców podatkowych i finansowych, prawników, lekarzy, architektów, inżynierów, tłumaczy i każdego, kto pracuje z klientem i może coś sknocić.

Jeśli twój błąd spowoduje stratę finansową u klienta, no to jesteś na celowniku.

Oce zawodowe chroni cię w sytuacji, gdy popełnisz błąd, który wywoła szkodę.

Klient żąda odszkodowania.

Niektóre OC są obowiązkowe, np.

dla księgowych, architektów, ale nawet jeśli nie musisz go mieć, to rozsądnie jest rozważyć zakup takiego ubezpieczenia.

Co robi rozsądny człowiek?

Jeśli prowadzi działalność, rozważa OC zawodowe.

Wyglądają jak ubezpieczenie i inwestowanie w jednym.

W praktyce to często wysokie opłaty, brak kontroli nad inwestycjami, często dramatyczne wyniki, no i trudność w rozwiązaniu umowy bez utraty środków.

Co robi rozsądny człowiek?

Czyta OWU albo chociaż skrót najważniejszych zapisów.

Co konkretnie dostanę, jeśli przydarzy mi się pewna sytuacja losowa?

Cele finansowe.

Kompas rozsądnego człowieka.

Bo właśnie od odpowiedzi na to pytanie zaczyna się prawdziwe zarządzanie finansami, a nie tylko wykonywanie przelewów i uzupełnianie tabelki w Excelu.

Możesz całe życie oszczędzać, inwestować, zabezpieczać się i planować.

Wiele osób myśli, że cel finansowy to liczba.

Do 45 chcę być wolny finansowo.

Pracować, bo chcę, a nie pracować, bo muszę.

I dopiero wtedy, kiedy masz jasno sprecyzowany cel życiowy, możesz zbudować do niego cel finansowy, czyli ile ci potrzeba, żeby to osiągnąć, w jakim czasie, jakich narzędzi użyjesz, co musisz poświęcić, a co zyskasz.

Bez tego cała reszta finansowego planowania to błądzenie po omacku.

Jak formułować cele finansowe?

Rozsądny cel finansowy powinien być konkretny.

Zapisany, a nie tylko funkcjonujący jako Twoje myśli w głowie.

Finansowa poduszka bezpieczeństwa.

Dodatkowa emerytura.

Często za finansowym celem stoi coś dużo głębszego.

Potrzeba bezpieczeństwa, bo w dzieciństwie go brakowało.

Duma z tego, że jesteś samowystarczalny.

Nie ma jednej listy dla każdego, ale poniżej wskazuje przykładowe cele rozsądnego człowieka.

Krótkoterminowe – do 2 lat.

Spłata kredytu konsumpcyjnego, stworzenie finansowej poduszki bezpieczeństwa, naprawa lub zakup niezbędnego sprzętu, fundusz na wakacje bez długu, rezerwowy budżet na inflację lub rosnące koszty życia.

Średnioterminowe – od 2 do 5 lat.

Wkład własny na mieszkanie, zmiana pracy, przebranżowienie, kursy, szkolenia, fundusz dla dzieci, szkoła, edukacja, hobby, nowy samochód, zagotówkę, założenie firmy.

I długoterminowe.

wcześniejsza lub wygodna, inwestycje przynoszące dochód pasywny, przekazanie majątku dzieciom, praca z wyboru, nie z konieczności, działalność społeczna, wolontariat, realizacja pasji, bez presji zarobkowej.

Cele nie są po to, żeby cię stresować.

Nie mają cię gonić, tylko prowadzić.

Co robi rozsądny człowiek?

Działa konsekwentnie, ale elastycznie, bo życie się zmienia, a cel może ewoluować.

A rozsądny człowiek wie jedno.

Wolność dają decyzje, które możesz dzięki nim podejmować.

Możesz mieć świetny plan finansowy.

Rozmowy o pieniądzach.

W temacie domowego budżetu również cisza.

Tylko że jakoś to nie jest strategia, a brak rozmowy najczęściej prowadzi do nieporozumień, stresu, ukrywania problemów, konfliktów i do tego, że dzieci dorastają bez jakiejkolwiek edukacji finansowej.

Rozsądny człowiek wie, że rozmowa o pieniądzach to nie brak klasy.

To wyraz odpowiedzialności i szacunku.

Partnerstwo finansowe, czyli gra do jednej bramki.

Ale jeżeli jesteście parą, rodziną, to finansowo gracie w jednej drużynie.

Krótko i długoterminowe.

Macie jasność co do tego, kto za co odpowiada.

Regularnie wspólnie omawiacie domowy budżet.

Choć to się powoli zmienia.

Raczej pokaże mu, jak zapamiętać daty, wzory i układ okresowy pierwiastków.

W jaki sposób edukować swoje dzieci?

Nie musisz podawać kwot, ale możesz mówić, na to musieliśmy pracować dwa miesiące.

Dawaj kieszonkowe, ale z planem.

Dziecko, które zarządza choćby 10 złotymi tygodniowo,

Nie chodzi o to, żeby dziecko współdecydowało o kredycie hipotecznym, ale możesz je zaprosić do planowania zakupów, liczenia, ile kosztuje tydzień jedzenia, wspólnego oszczędzania na cel, np.

Dlatego rozsądny człowiek nazywa emocje związane z pieniędzmi.

Nie obwinia drugiej osoby za problemy finansowe, ale szuka rozwiązania.

Uczy się odpuszczać i jednocześnie planować.

Ma przestrzeń do rozmowy o trudnych decyzjach finansowych dotyczących zakupów, pracy, wydatków i zmian.

To także wspólna świadomość, odpowiedzialność i kierunek.

Rozsądny człowiek dba o to, żeby nikt w rodzinie nie był pasażerem na gapę.

Każdy z nas kiedyś przestanie pracować, z wyboru albo z przymusu.

A ty będziesz mieć poczucie, że pracowałeś całe życie i ledwo wystarcza na rachunki.

Emerytura to nie wiek, to stan finansowy.

Czekasz na moment, w którym możesz powiedzieć, nie muszę już pracować, bo mam z czego żyć.

Zbudowany kapitał, rozsądne koszty życia, brak długów i najważniejsze możliwość wyboru.

Czyli nie musisz pracować, ale wciąż możesz, jeśli chcesz.

Nie do złotego zegarka od prezesa na pożegnanie, a do spokojnej głowy, elastyczności i godnego życia.

Od czego zacząć budowanie emerytury?

Policz, ile pieniędzy miesięcznie chciałbyś mieć, gdy przestaniesz pracować.

Załóż, że emerytura to twój cel długoterminowy.

Polski system daje kilka ulg podatkowych, które warto wykorzystać.

Jeśli chcesz budować własną emeryturę.

Możesz inwestować w fundusze, obligacje, akcje, ETF-y itp.

Dla tych, którzy chcą oszczędzać długoterminowo i uniknąć podatku od zysków kapitałowych.

Limit wpłat około 10 tysięcy złotych rocznie w 2025 roku i około 15 tysięcy złotych dla przedsiębiorców na jednoosobowej działalności gospodarczej.

To możliwość odliczenia wpłat od dochodów PIT, czyli realna ulga podatkowa już teraz.

Po 65 roku życia wypłata opodatkowana 10% ryczałtem.

No i można inwestować podobnie jak WIKA.

To rozwiązanie dla tych, którzy chcą łączyć długoterminowe inwestowanie z korzyściami podatkowymi tu i teraz.

To stosunkowo nowy produkt, który łączy unijną standaryzację z elastycznością inwestycyjną.

Dostępny u kilku instytucji finansowych, najczęściej w formie ETF-ów.

Dla tych, którzy chcą jeszcze jednej opcji na emerytalne inwestowanie, wykorzystując wszystkie dostępne limity i nie komplikując struktury.

Co robi rozsądny człowiek?

Nie panikuje w czasie spadków, bo myśli długoterminowo.

Używa IKE, IGZE, OIP, ale z głową.

Możesz ją zbudować lub przespać, ale na pewno nie możesz jej oddać w cudze ręce, bo nikt nie zadba o twoje jutro lepiej niż ty sam.

W pewnym momencie każdy rozsądny człowiek dochodzi do tego pytania.

Po co planować, oszczędzać, inwestować?

Po co budować strategię, skoro życie potrafi i tak zaskoczyć?

Minimalizm finansowy to także mniej długów, mniej chaosu, mniej zakupów z impulsu, a więcej luzu, jasności i przestrzeni.

Wiele osób myśli, że wolność finansowa to kwota.

To możliwość powiedzenia nie bez stresu.

To przestrzeń na własne decyzje, nawet jeśli są nietypowe.

To wybór pracy, która ma sens, a nie tylko sensowną wypłatę.

Pieniądze dają możliwości, ale nie zapewnią ci miłości, zdrowia, relacji, wspomnień czy wartości.

Rozsądny człowiek co jakiś czas robi stop klatkę.

Finanse rozsądnego człowieka w jednym zdaniu?

Co robi rozsądny człowiek?

Działa z głową, ale nie zapomina o sercu.

Plan finansowy trzyma w szufladzie, a wartości w głowie.

I właśnie do tego ten poradnik prowadzi.

Zdrowie przestanie pozwalać na pracę.

Dlatego rozsądny człowiek nie opiera swojego finansowego życia na jednym źródle przychodów.

Dowiedz zatem, że jedno odcięcie może oznaczać katastrofę.

Rozsądny człowiek traktuje etat jako jeden z elementów układanki i myśli, co jeszcze mogę dorzucić.

Własny biznes, czyli sprzedawaj to, co masz w głowie.

Twoja głowa to najcenniejsze aktywo jakie masz.

Biznesowy, finansowy, specjalistyczny.

Proste usługi, które odpowiadają na realne potrzeby ludzi.

Zacznij od jednoosobowej działalności.

Wynajem mieszkania to klasyka, o której guru internetowi mówią, że to pasywny dochód.

Ale pasywny dochód to często raczej mit niż reguła, bo nawet wynajętym mieszkaniem trzeba się zajmować.

Koszty remontów i napraw, pustostany, czyli czas beznający, ryzyko problematycznego lokatora, zmiany przepisów podatkowych, ograniczenia wynikające z prawa.

Rozsądny inwestor planuje wynajem z marginesem bezpieczeństwa, zakłada, że nieruchomość nie będzie wynajęta przez cały rok, trzyma rezerwę finansową na gorsze czasy.

Dla takich ludzi jest jeszcze kapitał, a konkretnie dywidendy ze spółek giełdowych, odsetki od obligacji, zyski z ETF-ów, dywidendy z rejtów, czyli giełdowych funduszy nieruchomości, najczęściej komercyjnych.

Dorzucasz do tego IKE, IGZE, OIP i masz tarczę podatkową plus przychód pasywny.

Co robi rozsądny człowiek?

A jednak zawsze znajdzie się ktoś, kto ma cały majątek ulokowany w jednej nieruchomości.

Ufa jednemu bankowi albo jednemu brokerowi.

Dlatego rozsądny człowiek wie, liczy się nie to, co robi jeden składnik portfela, liczy się to, co robi cały portfel.

Jak dywersyfikuje rozsądny człowiek?

Nieruchomości, mieszkania, grunty, lokale użytkowe, garaże, apart hotele.

Aktywa finansowe.

Rachunki w bankach krajowych i zagranicznych.

Bo jeśli jeden podmiot będzie miał problem, to jest szansa, że reszta się utrzyma na powierzchni.

Tak, gotówka też jest aktywem, a rozsądny człowiek posiada fundusz awaryjny.

Myśli walutowo np.

Nie zamykałbym się także na waluty surowcowe np.

korona norweska czy yen japoński traktowane ciągle jako tzw.

Ale jeśli masz portfel zbudowany z różnych składników, pochodzących z różnych krajów, o zróżnicowanym ryzyku, to jedna zła decyzja cię nie wykończy.

Co robi rozsądny człowiek?

Nie po to, żeby się rozproszyć, ale żeby zyskać równowagę.

Pozew, błąd biznesowy, problem z kontrahentem, rozwód, choroba, komornik.

I dlatego rozsądny człowiek chroni swój majątek, zanim cokolwiek się wydarzy.

A struktury separują majątek od ryzyk operacyjnych, pozwalają planować sukcesje, zabezpieczają firmę, rodzinę i kapitał.

Pozwala odseparować majątek prywatny od biznesowego.

Elastyczna struktura udziałowa.

Dobra do skalowania i sukcesji.

Relatywna nowość w polskim prawie istnieje od 2023 roku.

Idealna do ochrony majątku rodzinnego i planowania pokoleniowego.

Struktury zagraniczne dla trochę bardziej zaawansowanych.

Spółki holdingowe w Estonii, Walcie, Holandii czy na Cyprze.

Sensowne przy nieco większym majątku i odpowiednim doradztwie prawnym.

Co robi rozsądny człowiek?

Konsultuje się z doradcą, księgowym prawnikiem, a nie samozwańczym ekspertem z YouTube czy wujkiem Google.

Uważam, że lepiej mieć strukturę, której jeszcze nie potrzebujesz, niż potrzebować takiej, której nie masz.

Zarządzanie budżetem i przepływem pieniężnym, czyli bądź swoim własnym dyrektorem finansowym.

Cashflow.

Stwórz własny plik lub wykorzystaj dostępne w nim darmowe szablony.

Aplikacje bankowe coraz częściej ułatwiają planowanie i zarządzanie budżetem.

Możesz go zaplanować, rozpisać i prowadzić w każdej chwili.

Nie zapominaj o monitorowaniu budżetu i przepływów pieniężnych.

Bo monitorowanie równa się z pokój.

Możesz zaplanować oszczędzanie i inwestowanie.

Co robi rozsądny człowiek?

Patrzy na cashflow nie tylko na saldo konta.

Regularnie przegląda koszty i dochody, prywatne i firmowe.

Nie chcesz pracować tylko po to, żeby płacić rachunki.

Nie chcesz inwestować na oślep, bo wszyscy teraz inwestują.

Finanse Rozsądnego Człowieka to nie magiczna formuła.

Kiedy mówisz, inwestuję spokojnie, bo nie chcę ryzykować rodzinnego bezpieczeństwa.

Wolność finansowa to nie liczba.

Nie chcę być finansowym ignorantem.

Jeśli po wysłuchaniu tego ebooka poczułeś, że masz teraz więcej wiedzy, spokoju, nowy pomysł albo chociaż jedno ważne pytanie, to znaczy, że spełnił swoją rolę.

Teraz już wiesz, bycie rozsądnym człowiekiem to nie talent, to wybór i możesz dokonywać go każdego dnia.

To był audiobook Finanse Rozsądnego Człowieka.

Przewodnik dla tych, którzy nie chcą być finansowymi ignorantami.