Mentionsy

Radio Wnet
Radio Wnet
06.05.2026 12:23

Radykalna i pełna sprzeczności. Kim naprawdę była Jadwiga Staniszkis?

Z jakiej rodziny pochodziła i co ukształtowało jej intelektualny bunt? Kiedy i za co trafiła do aresztu w czasach PRL? Dlaczego jedni widzieli w niej bezkompromisową krytyczkę systemu, a inni nazywali „prawicową marksistką”? O tych paradoksach i nieoczywistych wyborach życiowych Jadwigi Staniszkis rozmawiamy z Krzysztofem Katkowskim, autorem książki „Radykalna. Wszystkie sprzeczności Jadwigi Staniszkis”.

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i opowieść o Jadwigi Staniszkis

Tomasz Zaperd i Krzysztof Katkowski przedstawiają książkę o Jadwigi Staniszkis, opisując jej osobowość jako kobiety pełnej sprzeczności.

2. Tytuł i perspektywy biograficzne

Krzysztof Katkowski wyjaśnia, że tytuł książki ma dwa wymiary: biograficzne i akademickie, omawiając perspektywy różnych rozmówców.

3. Rodzina i przodkowie Jadwigi Staniszkis

Krzysztof Katkowski opisuje rozwój rodziny Jadwigi Staniszkis, od przodków po jej ojca Witolda, a także opowiada o jej rodzinnej przeszłości.

4. Rodzina i wewnętrzne sprzeczności

Krzysztof Katkowski omawia wewnętrzne sprzeczności w rodzinie Jadwigi Staniszkis, w tym jej relację z ojcem i matką.

5. Wojna i przeprowadzka do Poznania

Krzysztof Katkowski opisuje przeprowadzkę rodziny Jadwigi Staniszkis do Poznania po II wojnie światowej, a także jej zmiany ideologiczne.

6. Studiowanie i początki kariery Jadwigi Staniszkis

Krzysztof Katkowski opisuje studia i początki kariery Jadwigi Staniszkis, w tym jej wyborę kierunku i relację z wykładowcami.

7. Doktorat i relacje z profesorami

Krzysztof Katkowski opisuje proces uzyskania doktoratu przez Jadwigę Staniszkis, a także jej relacje z profesorami Jerzym Wiatrem i Jasińską Kanią.

8. Konflikty i sprzeczności w kariery Jadwigi Staniszkis

Rozkłady i opowieści o romansach Jadwigi Staniszkis, w tym jej relacje z Markiem Lewickim, Rynauszem Irydyńskim, Aleksandrem Small i Ludwikiem Simmerer. Analiza wpływu tych relacji na jej życie i karierę.

9. Związek z Iryduszem Irydyńskim

Szczegółowy opis związku Jadwigi Staniszkis z Rynauszem Irydyńskim, w tym opowieści o agresji i przemocy domowej, a także jej wpływ na jej intelektualne i polityczne zainteresowania.

10. Angażowanie się w Solidarność

Opis reakcji Jadwigi Staniszkis na powstanie Solidarności, jej angażowanie się w ruch, a także jej krytyka eksperci i intelektualistów wobec robotników.

11. Psychologia i media

Analiza psychologiczna Jadwigi Staniszkis, w tym jej potencjalne autystyczne cechy i preferencje związane z komunikacją publiczną.

12. Nonchalant postawa w akademickim środowisku

Rozkłady myślowe i brak dialogu w pracy profesor Staniszkis, a jej wpływ na środowisko akademickie.

13. Znaczenie w opozycji i po 1989 roku

Analiza wpływu i zasług profesor Staniszkis w opozycji oraz po 1989 roku, w tym jej krytyczne podejście do procesu transformacji.

14. Analiza komunizmu i postkomunizmu

Przedstawienie koncepcji profesor Staniszkis, takich jak samoograniczająca się rewolucja, a także jej ocena liberalnych i liberalno-lewicowych projektów po 1989 roku.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "PiS"

I tutaj chodzi o to, że właśnie do mojej książki, żeby to widać w samych tych blerbach z tyłu, napisane przez profesora Glińskiego, przez profesora Andrzeja Ledera, którzy już są z absolutnie innych i tradycji myślowych i są w zupełnie innych miejscach i politycznie i tak dalej.

Właśnie ona z jednej strony była stanowcza, no a z drugiej strony właśnie wszyscy mogą się do niej przywiązywać jakoś, przypisywać.

Pan dosyć pieczołowicie rekonstruuje i opisuje jego dziadka, który był znaczącą figurą.

Piszącym teksty o tym, że to Polacy byli kolonizatorami Litwy.

Ła, w tej pisze nie pamiętam, było coś z krupaniem ziemniaków?

A pracę magisterską u kogo pisze?

Ona pisze, generalnie pracę końcową, ona pisze w tak zwanej tej szkole Hochfelda, czyli tych rewizjonistów.

I ona to pisze bodajże właśnie u Jasińskiej Kani, tylko albo u samego Hochfelda wręcz.

Doktorat już pisze na początek u profesora Chirszowicz, która, tu można domyślić się po jej nazwisku, w 68 zostaje wyrzutcona z uniwersytetu.

Zaraz do tego dojdziemy, ale następnie, i tutaj też jest istotne, Staniszki spisze swój doktorat, co w ogóle, co było dla mnie ciekawe, bo na polskiej Wikipedii to było usuwane z jakiegoś powodu.

Ale też o tym się nie do końca mówi, jeszcze takim o rzeczy, o której w sumie się nie pisało, bo to są bardziej takie opowieści wydziałowe.

Jak ktoś o poglądach bardziej konserwatywnych czy po prostu też antykomunistycznych chciał wydać książkę, to przychodził do profesora Wiatra, który napisał mu wstęp, który był taki po prostu maksymalnie biuletynowy i przez to to mogło się ukazywać.

I dla mnie też jest w ogóle bardzo ciekawe to, że ona pisze akurat u Wiatra i to było tak, że po prostu kiedy w 68 są wyrzucani wykładowcy nie po myśli, Kirszowicz uważa, że Taniuszki-Sins miał wszystko wybitną uczennicą i ona osobiście zwróciła do Wiatra się, że wiem, że

Jadwiga Staniszki wtedy potrafiła napisać tekst, że jednak mimo wszystko bronimy metodologię marksistowskiej.

I też może, na szczęście mi pan nie zadaje pytania, które, mam wrażenie, zadawali mi dziennikarze cały czas, czyli dlaczego osoba zafiliowana bardziej liberalnie lewicowo napisała o teniszkis, tak?

Mamy wszelakie wrażliwości, poglądy i to jest naprawdę... To nie jest jakoś przypisywane par...

Listy piszą do siebie, tak.

Piszą listy, wspominają, ale to jest rzeczywiście jedna z tych osób, która do Staniszki jest rzeczywiście bliska.

Jadwiga jest absolutnie ofiarą tam przemocy domowej i to i pod kątem fizycznym i to jest też w książce mojej trochę opisane, ale też celowo nie robię z tego jednego z oddzielnych jakichś długich wątków, żeby nie sprowadzać też tej Jadwigi Staniszkiewicz jedynie do ofiary.

Typu Iredeński obraz często poniżał przy swoich pisarzach, przy swoich przyjaciółach pisarza.

Z drugiej strony rzeczywiście też ja pisząc tę książkę ukończyłem refleksję, żeby przydała się jakaś historia erotyczno-romantyczna okresu tego, bo te romanse rzeczywiście bardzo ciekawe intelektualnie.

Płodne, zresztą Taniszkis też, ona wielokrotnie pisała, że ten związek z Jeredyńskim na nią niesamowicie wpłynął pod kątem intelektualnym.

To, że Staniszkis pisze o Chinach.

A z drugiej strony ona robi naprawdę dziwi ważne czasami rzeczy, bo na przykład, nie wiem, ja już to przytaczam w książce, że ona jak pisze o peryferyjności, kapitalizmu i tak dalej, to zamiast przytaczyć tutaj jakichś swoich znajomych, ona przytacza jakichś tureckich marksistów, tak?

To jest bardzo dobrze opisane w pracy Dariusza Gawina, że to jest ten moment, że kiedy ci korowcy się spotkali z robotnikami, to nagle przestają już mówić o emancypacji klas robotniczych, tylko bardziej o