Mentionsy

W ramach Instytutu Historii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wrześnickiego mam przyjemność realizować grant badawczy, który koncentruje się na przetłumaczeniu na język polski kroniki Fulchera z Chartres.

Podejmiemy refleksję o tym, czy kronika Fulchera z Chartres, czy to, co on robił na Bliskim Wschodzie, w jaki sposób to można rozpatrywać w kategoriach rozwoju nauki?

Przypomnijmy, wszyscy są z nami po kolei, to przypomnijmy kto to był Fulcher of Chartres.

Właśnie, kronika Fulchera z Chartres opisuje wydarzenia pierwszej wyprawy krzyżowej.

Synod w Clermont miał miejsce w listopadzie 1995 roku i tam obecny był nasz kronikarz Fulcher z Chartres.

I Fulcher z Chartres był dlatego wyjątkowym kronikarzem, bo on brał udział w I Krucjacie i pozostał na wschodzie.

Czyli Fulcher of Chartres pisał kronikę, więc też musiał być człowiekiem uczonym i duchownym, tak?

Ta wspaniała, jedna z najpiękniejszych katedr, która, to co teraz widzimy w Chartres, to jest katedra zbudowana w XIII wieku, czyli już po tym jak Fulcher żył tam w Chartres.

No bo właśnie, bo jeszcze za czasów Fulchera w Chartres nie było uniwersytetów.

I wróćmy do Fulchera.

No tutaj opisujemy, w takiej rzeczywistości funkcjonował Fulcher z Chartres, który był osobą z pewnością wykształconą.

Właśnie on wywodzi się z tego kręgu w Chartres, ale tutaj jeszcze trzeba coś dopowiedzieć, dlatego że Fulcher

Tak, no właśnie, to jest bardzo ważne, bo musimy właśnie pamiętać też, rozpatrujmy osobę Fulchera właśnie nie jako jakiś wyjątek rodzynek.

Normandia wówczas, ta druga połowa XI wieku, lata 60., 70., 80., kiedy Fulcher się kształci w Chartres, to Normandia jest najbogatszym księstwem Francji.

On jest równolatkiem Fulchera z Chartres.

I co jest ważne, to jest to samo środowisko, co Fulcher z Chartres.

I kimś takim był właśnie Fulcher z Chartres.

Kronikarz Fulcher z Chartres został zaproszony, poproszony przez księcia Roberta Normandzkiego i przez księcia Stefana z Blois, byli to najpotężniejsi arystokraci północnej Francji, do tego, żeby towarzyszył im nie tylko jako kapelan w sensie sprawowania liturgii i sakramentów, ale to było bardzo ważne oczywiście,

Właśnie Arnulf znał się z Fulcherem z Chartres.

Można powiedzieć, że Fulcher of Chartres był wybitnym uczonym?

Może wybitnym uczonym to trudno byłoby tak powiedzieć, ale na warunki średniowieczne oczywiście nie, bo kiedy my mówimy, że ktoś jest wybitnym uczonym, czyli odkrył coś, jest wynalazcą, myślę, że nie można tak powiedzieć o Fulcher of Chartres, że jest wybitnym uczonym, ale można o nim powiedzieć, że był blisko wybitnych uczonych, był w kręgu wybitnych uczonych, wybitnych naukowców, czerpał z nich i

W kronice Fulchera z Chartres, to jest interesujące, zastanówmy się nad tym, mamy nie tylko opis wydarzeń, bo oczywiście Fulcher z Chartres opisuje I Krucjatę, opisuje wojny, które toczyli królowie jerozolimscy, opisuje obronę miejsc świętych, ale mamy też takie rozdziały, gdzie Fulcher z Chartres opisuje, co widzi na wschodzie.

Fulcher of Chartres opisuje gady.

Tak, właśnie i tutaj Fulcher kończy ten fragment na temat węży takim stwierdzeniem.

Ale ciekawe jest, że tutaj Fulcher z Chartres

Odwołuje się, że właśnie nie mniej zadziwiające są te rzeczy niż to, co widział Aleksander w Indiach, czyli co w ten sposób Fulcher, jaki horyzont on rysuje, że on musiał się szukać jakiegoś punktu odniesienia.

Fulcher daje do zrozumienia, że człowiek Zachodu poszerza swoją wiedzę, rozszerza swój horyzont jakiegoś poznania świata.

I widzimy ten element tutaj wyraźnie, że Fulcher właśnie opisuje rodzaje gadów, ale on opisuje tutaj takie geograficzne rozważania właśnie o Morzu Śródziemnym.

Tak pisze Fulcher.

To nie są słowa Fulchera.

I to jest bardzo istotne, dlatego że Fulcher, żeby dowiedzieć się o tym, co widzi, sięgnął do autorów starożytnych.

Ja rozumiem, że Fulcher nie zrobił przepisu, tylko ktoś zaobserwował.

W średniowieczu nie robiono jakby przepisów w tym sensie, że Fulcher nie ukrywał niczego.

No bo kronika Fulchera z Chartres była przekazana do Europy Zachodniej i była jakby czytana na Zachodzie.

Dlatego, że Fulcher opisuje też, właśnie z jednej strony korzysta z tych uczonych starożytnych, z tej wiedzy, ale opisuje też to, co sam widział i to, czego sam doświadczył.

I Fulcher z Chartres pisze tak, tu zacytujemy go.

Ja, Fulcher, osobiście to sprawdziłem.

Że Fulcher, będąc jakby osobiście, tak jak odkrywca.

Opisów Ziemi Świętej, które miały funkcję nie tylko taką, nazwijmy to, pobożnościową, czyli opisujemy miejsca święte, jaki jest kult, relikwie miejsca święte itd., ale relacje Ziemi Świętej, czyli to też możemy odnieść do Fulchera z Chartres, miały też walor poznawczy.

Fulcher of Chartres, który tutaj właśnie schodzi do Morza Martwego, żeby zbadać to, żeby dotknąć ręką, żeby wejść, no de facto prowadzi... Przekonaczy, że nie można się, że tak powiem, zanurzyć.

Czy rzeczywiście potem nie było takich prób, tak jak to zrobił Fulcher?

Dowodem na to jest Fulchers Chartres między innymi.

Dlatego, że Fulchers Chartres, co on jeszcze opisuje, to on

I prowadzi nas to do XIV wieku, gdzie miasta włoskie, tak, bo to bardzo ważnym aspektem jest to, że tutaj największą rolę odegrały miasta włoskie nawet, bo tu mówiliśmy o Francji, bo Fulcher, północna Francja, ale najważniejszym tu jakby tym regionem geograficznym Europy Zachodniej, który korzystał na tej wymianie.

Bo widzimy, że na przykład właśnie Fulcher, on przez to, że podróżował na wschód, że był na wschodzie, można powiedzieć, że to był impuls, który też wiązał się z zainteresowaniem antykiem.

Oczywiście ten impuls był też jakby w Europie, też interesowano się antykiem, bo to nie było tak, że... Ale to jeszcze dodatkowo wzmacniało, dlatego że będąc na wschodzie, Fulcher z Chartres miał dostęp do różnych dzieł starożytnych.

Teraz się zastanawiam, bo Fulcher podróżuje przez różne takie ośrodki.

Wydaje się, że Fulcher z Chartres...

I mamy tutaj... Fulcher jeszcze nie należy do tego zjawiska, tego przenikania się języków, ale mamy tutaj już początki tego, że jest komunikacja międzykulturowa, komunikacja intelektualna.

I kolejne dekady będą przynosić coraz... Bo pamiętajmy, Fulcher robi pierwsze kroki.

Jeszcze pytanie od słuchacza jest, bo równolatkami według słuchacza byli Galanonim i Fulcher of Chartres.

Być może to były te same ławy szkół katedralnych jak Fulcher of Chartres.

A więc Fulcher of Chartres i nasza kronika polska autorstwa Gala Anonima to jest ten sam okres, te same szkolne ławy, te same środowiska.

Fulcher z Chartres mieszkał w Jerozolimie w latach od 1100 do 1127, do swojej śmierci, a więc prawie trzy dekady w Jerozolimie spędził.

A więc Fulcher z Chartres uczestniczył w tych wielkich celebracjach,

Być może nawet razem z Fulcherem z Chartres mógł uczestniczyć w tej celebracji.

To właśnie, to było to niezwykłe doświadczenie, które dla Fulchera z Chartres i dla wszystkich łacinników, przybyszów z Europy, dla ludzi Zachodu było czymś takim formatującym, zmieniającym, że oto jesteśmy w tym miejscu.