Mentionsy

Radio Stacja 4
Radio Stacja 4
17.02.2026 11:00

Spod Gorców w świat i z powrotem - o pamiętniku Sebastiana Flizaka i diecie galicyjskiej wsi przełomu XIX i XX wieku (Smaki Ekranu #16)

W najnowszym odcinku podcastu „Smaki Ekranu” dr Maria Ujwary gości dr Katarzynę Ceklarz z Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu oraz dr Łukasza Burkiewicza z Uniwersytetu Ignatianum, z którymi rozmawia o ich wspólnie realizowanym projekcie badawczym. To właśnie on stał się pretekstem do spotkania. Goście opowiadają także, co o żywieniu i codziennej diecie można wyczytać z pamiętnika Sebastiana Flizaka oraz jak wyglądała dieta galicyjskiej wsi końca XIX i początku XX wieku. Nie brakuje historycznych ciekawostek, kontekstu społecznego i refleksji nad zmianami w kulturze jedzenia. W części filmowej rozmowa toczy się wokół ekranizacji powieści Władysława Reymonta, filmu Chłopi.Celem projektu, którego kierownikiem jest dr Katarzyna Ceklarz, a wykonawca dr Łukasz Burkiewicz jest naukowe wydanie pozostającego w maszynopisie i rękopisie pamiętnika dra Sebastiana Flizaka (1881-1972), ludoznawcy, etnografa, sybiraka, nauczyciela z Mszany Dolnej w Małopolsce. Pamiętnik Sebastiana Flizaka obejmuje okres od lat 80. XIX wieku po lata 50. XX wieku, zatem niezwykle ważny i obfitujący w przełomowe wydarzenia czas schyłku epoki porozbiorowej, I wojny światowej, Drugiej Rzeczpospolitej, II wojny światowej i pierwszych lat komunizmu. Stanowi interesujące studium wydarzeń kluczowych dla historii kraju, widzianych z perspektywy inteligenta chłopskiego pochodzenia. Wynikiem projektu będzie drukowana publikacja książkowa o objętości ok. 50 arkuszy.Grant badawczy pt. Edycja krytyczna pamiętnika Sebastiana Flizaka „Spod Gorców w świat i z powrotem” otrzymała Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Targu. Dofinansowanie zostało przyznane przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach projektu Narodowy Program Rozwoju Humanistyki „Fundamenty”.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 16 wyników dla "Sebastian Flizak"

Etnolożka, socjolożka i z punktu widzenia dzisiejszego spotkania ważne autorka publikacji i biografii Sebastian Flizak, ludoznawca i etnograf na tle swojej epoki oraz pan doktor Łukasz Burkiewicz z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji naszego Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, historyk, który już był gościem podcastu, ale dzisiaj nie o Markopolu zdecydowanie, ale będzie trochę inny okres historyczny, no i też zupełnie inny projekt, ale o tym opowiedzą goście.

Otrzymaliśmy go od Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki w 2024 roku, więc właściwie można powiedzieć, że zbliżamy się ku końcowi, ponieważ termin oddania dzieła głównego, którym będzie krytyczna edycja pamiętnika Sebastiana Flizaka

Sebastian Flizak, natomiast często można spotkać Flisak na przykład, co się ludziom kojarzy jednoznacznie z osobą pływającą po rzece, a niestety, albo stety, to jest nie to słowo.

Ale twoje spotkanie właśnie z tą osobą, z Sebastianem Flizakiem, to już to nie jest pierwsze, to delikatnie można tak powiedzieć, bo te postać towarzyszy ci już od wielu lat, prawda?

I właśnie tam po raz pierwszy natrafiłam na dokumenty wytworzone przez Sebastiana Flizaka, czyli dokumenty związane z jego trzyletnią kadencją kierownika tego muzeum.

Dla nich, dla tego regionu, dla ludzi mieszkających właśnie tam, w Dolinie Raby, zarówno sam Sebastian Flizak jak i teksty jego autorstwa są bardzo ważne, bo są jednymi z nielicznych na temat ich kultury, ich tradycji, ich tożsamości.

No rzeczywiście, Sebastian Flizak pisze to z perspektywy jakiegoś czasu.

Sebastian Flizak, tak jak Kasia powiedziała, urodził się w 1881 roku.

Nawet w kontekście historii dziejów świata, bo Sebastian Flizak zahaczył o dwie wielkie wojny światowe.

I Sebastian Flizak jako obywatel państwa austro-węgierskiego trafił do oddziałów tejże armii i walczył na froncie wschodnim, gdzie w 1915 roku dostał się do niewoli rosyjskiej, której szczęśliwie udało mu się wrócić.

Sebastian Flizak pomija w pamiętniku takie epizody ze swojego życia, czy nawet nie epizody, wieloletnią działalność, która jest arcyważna z dzisiejszego punktu widzenia.

Ludzie żyli, wiedzieli, znali, pamiętali doskonale, być może chodzili ulicą i mijali Sebastiana Flizaka dzień w dzień, więc tutaj z tego względu tą część po pierwsze zachował w zbiorach rodzinnych i tam też ją znaleźliśmy, po drugie przekazał do Zbowidu, ale to już później.

Po tej pierwszej książce po biografii Sebastiana Flizaka już pojawiły się informacje, do których na etapie pisania książki nie było szans w ogóle dotrzeć.

Pytałam, robiliśmy, robiłam sondę właśnie na ulicy imienia Sebastiana Flizaka.

Wydaje mi się, że w przypadku Sebastiana Flizaka jego macocha również nie musiała być do końca zadowolona z tego, że wychodzi za sześćdziesięcioparoletniego, z tyranego robotą, bogatego owszem, ale jednak już z pewnymi życiowymi przyzwyczajeniami, z pewnymi życiowymi wymogami, być może jakimiś no takimi kwestiami, które wiadomo, że przy młodej... A on długo jeszcze żył?

To jest możliwe, to jest możliwe, że tak się stanie, bo już niezależnie od naszej pracy muzeum w Limanowej na przykład robiło konkurs pod tytułem Kwiatki Sebastiana Flizaka, wracając do tych jego badań etnobotanicznych, o których mówiłam.