Mentionsy
#313 Protisty mają jedną komórkę i nie narzekają | prof. Anna Karnkowska
Wszystko wskazuje na to, że wspólny przodek eukariontów (czyli też nas) sprzed niemal dwóch miliardów lat był protistem, konkretnie bakteriożernym wiciowcem. Czy to oznacza, że drzemie w nas cząstka pierwotnego mikroświata? W Radiu Naukowym nie boimy się spoilerów, zatem odpowiadamy od razu: jeszcze jak!
💛 https://patronite.pl/radionaukowe
💸 https://suppi.pl/radionaukowe
📖 https://wydawnictworn.pl/
W tym odcinku rehabilitacja protistów uznawanych często w szkole za nudne – na czele z pantofelkiem. – Protisty to nie jest poprawna nazwa taksonomiczna, ale używamy jej do opisu rzeczywistości i dla uproszczenia – przyznaje w Radiu Naukowym prof. Anna Karnkowska z Instytutu Biologii Ewolucyjnej na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pod tym pojęciem kryje się zróżnicowana grupa organizmów. Część z nich wywołuje groźne choroby (np. malaria), inne tworzą fitoplankton produkujący połowę tlenu na Ziemi, a jeszcze inne – jak śluzowiec Physarum polycephalum – pozbawione układu nerwowego potrafią optymalnie odtworzyć sieć połączeń komunikacyjnych (a przynajmniej tokijskiego metra).
Z odcinka dowiecie się też, jak ameby zwane wampirellidami wysysają zawartość ze swoich ofiar, na czym polega sekret orzęska potrafiącego skrócić i wydłużyć swoją „szyję” niczym papierowe origami oraz co nauka mówi o wpływie Toxoplasma gondii na zachowanie gryzoni i ludzi. Poznajcie też historię endosymbiozy (którą jest tak ważna w historii życia na ziemi, że powinniśmy sobie tę nazwę tatuować) i odpowiedź na pytanie, dlaczego w pewnym sensie wszyscy jesteśmy ewolucyjnymi chimerami.
Gorąco polecam! Dostrzegajmy ten fascynujący mikroświat wokół nas!
LINKI
Żarłoczne vampirellidy: https://www.youtube.com/watch?v=EFCQoObWtvQ Lacrymaria – długoszyi orzęsek
publikacja: https://www.science.org/doi/10.1126/science.adk5511 filmik: https://www.youtube.com/shorts/SsAiiCTH2fY Polujące bruzdnice: https://www.youtube.com/watch?v=9KtSQphEeKc Śluzowiec Physarum : https://www.youtube.com/watch?v=GY_uMH8Xpy0 I eksperyment z mapą Tokio: https://youtube.com/shorts/GwKuFREOgmo?si=5ToswJb7ftd5z8t4 Publikacja https://www.nature.com/articles/nature.2012.11811 Aktualne drzewo eukariota: https://www.nature.com/articles/s41586-025-09750-0 Teksty: „From climate change to mind control, protists run the world” https://www.earlham.ac.uk/articles/climate-change-mind-control-protists-run-world Anna Karnkowska„Czy współpraca się opłaca?”, Academia
https://academia.pan.pl/czy-wspolpraca-sie-oplaca/ Linki zebrała prof. Karnkowska, dziękujemy!
Ostatnie odcinki
-
#313 Protisty mają jedną komórkę i nie narzekaj...
30.07.2026 06:55
-
LAMU '26 #04 Skąd się bierze woda w kranie? Jak...
27.07.2026 10:36
-
#312 Galaktyki właśnie stały się jeszcze większ...
23.07.2026 04:30
-
LAMU '26 #03 Dlaczego koty nie lubią się z psam...
20.07.2026 08:13
-
#311 Najdziwniejsze grzyby z polskich lasów | p...
16.07.2026 04:30
-
LAMU'26 #2 Jak kurczak oddycha w jajku? Czy lem...
13.07.2026 08:27
-
#310 Iliada i Odyseja wracają zawsze, gdy czasy...
09.07.2026 04:30
-
LAMU'26 #1 Dlaczego jedzenie gnije? Czy mucha m...
06.07.2026 08:36
-
#309 Jak fizycy parzą kawę? O fizyce płynów pro...
02.07.2026 04:30
-
#308 Czy Ślązacy zdradzili Polskę? Dziadkowie w...
25.06.2026 04:30