Mentionsy
Radio Naukowe
Radio Naukowe
14.05.2026 04:30

#302 Dlaczego polskie rzeki wysychają? | Piotr Bednarek

Jak wiele rzek w Polsce jest zupełnie dzikich? Takich, które nie są dotknięte żadną ludzką interwencją? Okazuje się, że… takich rzek w kraju nie ma wcale. Mówi o tym w odcinku nr 302 Radia Naukowego Piotr Bednarek, hydrolog, doktorant w Zakładzie Hydrologii Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, prezes Fundacji Wolne Rzeki.

Ingerencje w rzeki w postaci stawiania na nich barier mają dramatyczny wpływ na żyjące w nich istoty. – Dla przykładu zapora we Włocławku na dolnej Wiśle sprawiła, że w całym dorzeczu Wisły, to jest 70 000 kilometrów rzek, wyginęło kilka gatunków wędrownych ryb Łososie, certy, troć, węgorz, jesiotr – mówi Bednarek. – Rozbierając bodajże 5% wybranych barier czy udrażniając w jakiś inny sposób, możemy otworzyć 50% długości rzek dla ryb – tłumaczy. Do tego mamy gęstą sieć rowów melioracyjnych odprowadzających wodę. – To, co zmieniliśmy na trwałe poprzez meliorację i regulację rzek, to obniżyliśmy trwale poziom wód gruntowych – podkreśla nasz gość.

💛 https://patronite.pl/radionaukowe
💸 https://suppi.pl/radionaukowe
📖 https://wydawnictworn.pl/

W odcinku usłyszycie dokładne wyjaśnienie, dlaczego tak się dzieje. Rzeki regulowano między innymi po to, by zmniejszyć ryzyko powodzi. Zdaniem naszego gościa to złudzenie. – Tylko zdaje nam się, że jest bezpiecznie, a tak naprawdę sprawiliśmy, że zagrożenie powodzią wzrosło – ocenia hydrolog. W odcinku usłyszycie też, dlaczego zapora to najgorsze, co może się przydarzyć rzece, którą rzekę w Europie można jeszcze nazwać dziką (podpowiedź: jest w Albanii) i dlaczego dobrym pierwszym krokiem może być tworzenie zastawek na rowach melioracyjnych.

Działalność Fundacji Wolne Rzeki możecie śledzić na ich kanale na YouTube. Polecamy!
https://www.youtube.com/@WolneRzeki

Wstęp
Dlaczego rzeki w Polsce wysychają?
Czy można powiedzieć, że Polska wysycha?
Obniżanie poziomu wód gruntowych
Wpływ melioracji na osuszanie kraju
Znaczenie retencji naturalnej i sztucznej
Czy zabraknie nam wody w kranach?
Przemysł i energetyka a rzeki
Przyczyny rekordowo niskich stanów Wisły
Jakie rzeki dalej są dzikie?
Historia regulacji rzek w Polsce
Dlaczego regulacja rzek nam szkodzi?
Zapora we Włocławku i jej wpływ
Bezpieczeństwo powodziowe a ochrona przyrody
Projekt renaturyzacji rzeki Bukowej
Jak skutecznie odtwarzać ekosystemy rzeczne?
Czy ktoś poważnie traktuje temat rzek?
Podsumowanie i zakończenie

Wody Polskie unijne Radia Naukowego Fundacji Wolne Rzeki Piotr Bednarek Krakusów Nature Restoration Law Odry PRL Patronite.pl Piotr Dąbrowski Radio Naukowe Radionaukowe WWF Wisła

Rozdziały (10)

1. Problem suszy i jego powstanie

Hydrolog Piotr Bednarek przedstawia powstanie problemu suszy w Polsce, podkreślając wpływ czynników czlowieka i zmiany klimatu.

2. Zaporowe regulacje rzek

Analiza wpływu zapor na funkcjonowanie rzek i zasoby wodne, z podkreśleniem zmian spowodowanych melioracją.

3. Zmiana klimatu i jej skutki

Wyjaśnienie wpływu ocieplenia na bilans wodny i opady, z podkreśleniem nierównomiernego rozkładu opadów.

4. Zasypianie rowów melioracyjnych

Diskussja nad możliwościami i trudnościami zasypywania rowów melioracyjnych jako sposób na poprawę retencji wody.

5. Rola bobrów i retencja wodna

Analiza roli bobrów w retencji wody i ich wpływ na system hydrologiczny, z podkreśleniem konfliktów między instytucjami.

6. Partyzantki retencyjne i ich zastosowanie

Opis partyzantek retencyjnych jako odpowiedzi na problem suszy, z podkreśleniem ich legalności i efektywności.

7. Myślenie o wodzie w Polsce

Kontynuacja dyskusji nad problemem suszy, z podkreśleniem mitu o tym, że Polska ma tyle samo wody, co Egipt.

8. Regulacja rzek i jej konsekwencje

Rozmowa kontynuuje omówienie regulacji rzek, jej konsekwencji oraz propozycji renaturyzacji. Autorzy podkreślają konflikty między ochroną przyrody a potrzebą zabudowy, a także przedstawiają projekt renaturyzacji Bukowej, jednej z najważniejszych rzek w Polsce.

9. Konflikty w wyniku renaturyzacji rzek

Analiza zmian w podejściu do renaturyzacji rzek przez organizacje i społeczeństwo, rosnące zainteresowanie wędkarzami i konflikty z rolnikami.

10. Kontakt z PR retencyjną

Informacje o sposobach kontaktu z Fundacją Wolne Rzeki i dostępne zasoby do nauki o renaturyzacji rzek.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 10 wyników dla "Wody Polskie"

No i co mówią na przykład Wody Polskie, które zarządzają rzekami w Polsce?

Co mówią Wody Polskie?

Wody Polskie chcą budować zapory poniżej Włocławka, żeby przedłużyć jej żywotność, choć tak w rzeczywistości nie ma to wiele wspólnego, ale nie ma jakiejś takiej realnej dyskusji w tym temacie.

Mnóstwo takich rzek, które jednocześnie są przez Wody Polskie w ramach tzw. prac utrzymaniowych co 2-3 lata przekopywane, pogłębiane, tak żeby woda w korycie tej rzeki była niżej w stosunku do wysokości terenu wokół.

I jednocześnie na tych samych rzekach, te same wody polskie, remontują budowle piętrzące, jazy, które tą wodę w tych pogłębionych fragmentach rzek mają piętrzyć.

Ale to, poczekaj chwilę, bo to brzmi tak, jakby Wody Polskie, jakby jeden dział nie wiedział, co robi drugi.

Część rzeczy, które Wody Polskie robią, wyklucza całą drugą część, którą ta sama instytucja robi, a jeszcze trzecia część bierze się za renaturyzację rzek.

I Wody Polskie też są zaangażowane w ten projekt?

I są instytucje, zarówno Wody Polskie, jak i chociażby IOŚ, w którym przez chwilę pracowałem, które te plany tworzą, dotyczące w dużej mierze właśnie udrażniania barier.

Teoretycznie jest, mamy wody polskie, które powinny takich rzeczy pilnować, ale w rzeczywistości, w terenie nie ma ludzi, którzy stoją i patrzą, ile wody płynie przez jazd.

Ostatnie odcinki