Mentionsy

Radio LUZ
Radio LUZ
10.03.2026 13:48

Kto rządzi w UE? - Europa na Widoku

W premierowym odcinku audycji Europa na Widoku Kajetan Krawczyk przygląda się podziałowi sił i kompetencji między instytucjami Unii Europejskiej. W zrozumieniu tego złożonego systemu pomaga Joanna Sterzyńska-Lindberg, Dyrektor Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej we Wrocławiu. Punktem wyjścia do rozmowy jest porównanie UE do drużyny sportowej, które w prosty i obrazowy sposób pokazuje, kto w unijnym systemie odpowiada za poszczególne role i decyzje.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 30 wyników dla "Parlament"

Mamy parlament, który oczywiście jest parlamentem bez inicjatywy ustawodawczej, oprócz tam ściśle określonych wyjątków.

Myślę, że po prostu rządzi z jednej strony ta wola polityczna, którą nadaje Rada i którą kontroluje Parlament, ale też duża praca wykonawcza Komisji Europejskiej.

Komisja, i tu jest taka różnica właśnie z rządem, komisja jest w Unii jedyną instytucją, która ma inicjatywę ustawodawczą, tak, także jakby nie należy do zadań parlamentu.

Przejdźmy do tego głosu trybun na parkiecie, czyli instytucji, którą obywatele wybierają, wybierają ich członków, czyli Parlament Europejski.

To znaczy siła parlamentu rośnie coraz bardziej.

To jest w ogóle instytucja, której zalążki powstały też już w latach 50., ale proszę pamiętać, że pierwsze wybory takie powszechne do Parlamentu Europejskiego to był 1979 rok i jeszcze nie we wszystkich wówczas krajach tej małej Unii, bo to była bardzo mała Unia, właściwie nie Unia tylko wspólnoty gospodarcze, europejskie wspólnoty gospodarcze.

A przedtem, co ciekawe, członkowie Parlamentu Europejskiego, który nazywał się Zgromadzeniem Parlamentarnym, byli wybierani przez parlamenty krajowe.

To była jakaś delegacja z parlamentów krajowych.

W ten sposób do dzisiaj wybierane jest Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy.

Wszystko z danego parlamentu krajowego, także to jest taki mechanizm, bo zawsze jest pytanie, no czym jest ta instytucja międzynarodowa, kto to są ci ludzie, którzy, że tak powiem, tam właśnie występują, pracują i tak dalej.

I Parlament Europejski właśnie przeszedł tą ewolucję od delegacji z parlamentów krajowych, które oczywiście też ma swoją legitymizację, no bo parlament jest wybierany narodowy przez obywateli.

No i my widzimy właściwie od czasów traktatu z Maastricht, że parlament, właściwie coraz więcej obszarów działalności unijnej wchodzi pod kodecyzję parlamentu.

Na przykład tak, na przykład traktat Euratomu nie przewiduje w procesie legislacyjnym roli dla parlamentu, ponieważ traktat Euratomu jest z 57 roku i wtedy jeszcze parlament nie miał takiej roli.

Także historycznie rzecz ujmując, po prostu nie ma tam w procesie legislacyjnym miejsca decyzyjnego dla parlamentu.

Parlament tam wydaje opinię, jeżeli jest na przykład jakiś akt nowelizowany z zakresu prawa atomowego, ale nie tam trzeba szukać tego kompromisu.

No i później, po komisji, już te eliminacje się skończyły, Parlament i Rada.

Parlament w gruncie rzeczy działa bardzo podobnie do Parlamentów Narodowych, tak?

I tam te sprawy idą właściwie w takim trybie parlamentarnym, aż do momentu głosowania plenarnego.

Także to właściwie, jak ktoś mniej więcej ma pojęcie, jak działa parlament, to właśnie jest to bardzo podobne.

To jest bardzo intensywne, to jest, mówiąc krótko, tam może to, ta gra jest taka najbardziej intensywna właśnie, właśnie w takich negocjacjach międzyrządowych, też negocjacjach z parlamentem, to się potem siedzą te trzy instytucje i tam się też siedzi do rana.

Przeszliśmy już komisję, to wyszło z komisji, podanie do parlamentu, na pozycję wychodzi Rada i co robimy dalej?

Jeżeli się już te kompromisy, że tak powiem, w trylogu są ustalone, czy tam między komisją i radą w tych obszarach, gdzie parlament nie decyduje, no to właściwie można już szykować ten rzut do kosza, tak?

Jeszcze w ogóle nie upraszczamy ten cały proces, nie mówimy o wszystkich komitetach, środowiskach, które też tam wpływają, na przykład rozmawiając z parlamentarzystami, ale też, nie wiem, jakieś...

Lobbying na przykład, no bo może niektórzy nie wiedzą, że w Brukseli, tuż obok budynku Parlamentu Europejskiego jest ogromny budynek ogromnych firm, które właśnie tam wrzucają europosłom swoje jakieś prośby, jakieś takie właśnie lobby, te karteczki ze swoimi propozycjami, oni mają tam skrzyneczki takie pocztowe.

Oni tak, oni też odgrywają rolę, oni organizują eventy, oni są w dyskusji z parlamentem.

Latami leżą w szufladzie i to nie tylko parlamentu, tak samo rady.

No wiadomo, że może nie sędzia, ale taka trójka sędziów, że te najwyższe głosy i z parlamentu, i z rady, i z komisji muszą współpracować, muszą ściśle współpracować.

Jeżeli pojawi się do niego skarga, w tej chwili mieliśmy właśnie ten proces z Mercosurem, także Parlament Europejski przegłosował, że jednak skieruje zapytanie do Trybunału Sprawiedliwości.

Tak, z reguły jest tak, że Komisja ma swój serwis prawny i tam pewne rzeczy są rozstrzygane, tak samo Parlament i tak samo Rada, tak, żeby właśnie nie doszło do, do, do uchwalania aktów, które są sprzeczne z Prawem Unijnym.

No parlament też oczywiście swoją ogromną rolę w poparciu tych inicjatyw odegrał.