Mentionsy

Jak wywodzi jeden z naszych słuchaczy, powinno być chyba Śląsak, skoro jest Śląsk.

Wiemy doskonale, że losy wyrazów w polszczyźnie są bardzo różne, dlatego Śląsk i dlatego Ślązak.

Proszę Państwa, kiedyś w polszczyźnie pierwotnie wyraz Śląsk najpierw brzmiał Śląsko.

Skąd to Śląsko?

Otóż nazwy ziem, które były własnością czyjejś osoby, tworzone były za pomocą pewnego takiego przyrostka, oznaczał on dzierżawczość, czyli SK.

Bielsko czy Skarżysko.

Mówiłem kiedyś o Skarżysku.

To SK było bardzo często obecne w tych właśnie nazwach dzierżawczych.

Śląsko zatem to były ziemie, które pierwotnie zamieszkiwali Ślężanie.

Proszę zwrócić uwagę, tutaj rdzeń, ten człon główny Ślęż, Śląż i ziemia przynależna do Ślężan, to pierwotnie było Ślążsko lub Ślążsk.

Ale proszę zwrócić uwagę, jak trudno wymówić to Ślążsko i Ślążsk.

W wyniku pewnych uproszczeń w wymowie, do których dochodziło standardowo w dziejach polszczyzny, ta grupa żysk, żeż trudno to jeszcze raz artykułować, uprościła się trochę.

Pozostał, proszę Państwa, nie Ślążską, tylko pierwotnie Śląską, a później Śląsk.

Wygrała ta druga forma, Śląsk właśnie.

Ale w nazwie mieszkańców Ślężanie z tego też wyrazu to Ż nie zostało usunięte, a więc Ślężanie utworzony został Ślążak pierwotnie, Ślążak czyli mieszkaniec Ślążska, Ślążak i w języku polskim bardzo często dochodziło do wymiany Ż w Z, stąd

I już, proszę Państwa, wiemy, że w tej nazwie Śląsk, pierwotnej Śląsko, Ślążsko jeszcze wcześniej, to S jest uzasadnione, natomiast w wyrazie Ślązak, pierwotnie Ślążak,

Ślązacy, proszę Państwa, oczywiście mieszkańcy Śląska, tę nazwę należy pisać wielkimi literami, niezależnie od tego, co niektórzy starają się dowodzić, że Ślązakami wielką literą są ci, którzy dawnymi, starymi, w cudzysłowie, mieszkańcami Śląska, takimi powiedzielibyśmy od dziada pradziada, a Ślązakami małą literą są ci, którzy

Mieliby do tego regionu przybyć później, współcześnie i dlatego tylko są mieszkańcami Śląska.

Z dawien dawna czy współcześnie przybył na Śląsk piszemy tę nazwę wielką literą, tak jak nazwy innych mieszkańców regionów Polski.

Pamiętajmy więc, że Śląsk, Ślązak, te wyrazy mają swoje uzasadnienie historyczne,

Ślążsko?

Ślążsk?

Później stał się Śląskiem.