Mentionsy

Wiemy doskonale, że losy wyrazów w polszczyźnie są bardzo różne, dlatego Śląsk i dlatego Ślązak.

Natomiast po odpowiedź należy wybrać się kilka wieków wstecz.

Otóż nazwy ziem, które były własnością czyjejś osoby, tworzone były za pomocą pewnego takiego przyrostka, oznaczał on dzierżawczość, czyli SK.

Bielsko czy Skarżysko.

Mówiłem kiedyś o Skarżysku.

To SK było bardzo często obecne w tych właśnie nazwach dzierżawczych.

Śląsko zatem to były ziemie, które pierwotnie zamieszkiwali Ślężanie.

Ślężanie, a to z kolei od góry Ślęże najprawdopodobniej wywodzić należy tę nazwę.

Stąd, proszę Państwa, Ślężanie.

Proszę zwrócić uwagę, tutaj rdzeń, ten człon główny Ślęż, Śląż i ziemia przynależna do Ślężan, to pierwotnie było Ślążsko lub Ślążsk.

Ale proszę zwrócić uwagę, jak trudno wymówić to Ślążsko i Ślążsk.

W wyniku pewnych uproszczeń w wymowie, do których dochodziło standardowo w dziejach polszczyzny, ta grupa żysk, żeż trudno to jeszcze raz artykułować, uprościła się trochę.

Pozostał, proszę Państwa, nie Ślążską, tylko pierwotnie Śląską, a później Śląsk.

Ale w nazwie mieszkańców Ślężanie z tego też wyrazu to Ż nie zostało usunięte, a więc Ślężanie utworzony został Ślążak pierwotnie, Ślążak czyli mieszkaniec Ślążska, Ślążak i w języku polskim bardzo często dochodziło do wymiany Ż w Z, stąd

I już, proszę Państwa, wiemy, że w tej nazwie Śląsk, pierwotnej Śląsko, Ślążsko jeszcze wcześniej, to S jest uzasadnione, natomiast w wyrazie Ślązak, pierwotnie Ślążak,

To Z też jest uzasadnione.

Ślązacy, proszę Państwa, oczywiście mieszkańcy Śląska, tę nazwę należy pisać wielkimi literami, niezależnie od tego, co niektórzy starają się dowodzić, że Ślązakami wielką literą są ci, którzy dawnymi, starymi, w cudzysłowie, mieszkańcami Śląska, takimi powiedzielibyśmy od dziada pradziada, a Ślązakami małą literą są ci, którzy

Czasem w niektórych wypadkach takie rozróżnienie istnieje jeśli chodzi o nazwy mieszkańców państw i rodowitych przedstawicieli, pewnych etnicznych przedstawicieli.

Tu nie ma żadnego, proszę Państwa, związku.

To nie ma żadnego związku.

Ślązak niezależnie czy to jest mieszkaniec,

Zatem nie odróżniamy tutaj wielką i małą literą z uwagi na znaczenie.

Pamiętajmy więc, że Śląsk, Ślązak, te wyrazy mają swoje uzasadnienie historyczne,

Ślążsko?

Ślążsk?

Ślężanie?

Ślążak?

Później ta nazwa przekształciła się w Ślązaka i już jest wszystko jasne.

A rozprawy z językiem w Radiu Kielce można wysłuchać codziennie od poniedziałku do piątku o godzinie 14.15.