Mentionsy

Mój rozmówca spędził 430 dni w strefie wykluczenia Czarnobyla.

Dokumentował swoją historię i nawet napisał książkę Ostatni ludzie Czarnobyla.

Powiedz mi, ile ludzi mieszka teraz w Czarnobylu?

Znaczy legalne na pewno nie było, bo po 1986 roku utworzono Czarnobylską Strefę Zamkniętą i to jest, jak sama nazwa wskazuje, obszar zamknięty i nie są wydawane zgody na stałe osiedlenie w tej strefie.

Natomiast co do bezpieczeństwa, no to samo to, że oni tam żyją mogłoby udowadniać, że ten Czarnobyl wcale nie jest taki straszny, jaki wygląda.

Bo tak jak wspomniałeś na początku, byłem w Czarnobylu 123 razy.

I tam gdzie żyją samosioły, no to załóżmy z wioski Kupowate jest jakieś 25-30 km w linii prostej do czarnobylskiej elektrowni jądrowej.

A czy dużo było ofiar wybuchu elektrowni w Czarnobylu?

Więc tak naprawdę do dzisiaj te ofiary Czarnobyla mogą tę statystykę nabijać, że tak powiem, trochę brzydko, bo konsekwencje mogą być bardzo długotrwałe.

Tylko problem w tym, że jeśli ktoś ewakuowany załóżmy z Prypeci, z Czarnobyla, umiera w tym roku,

A czy nadal występują w Czarnobylu miejsca, gdzie poziom promieniowania jest na tyle wysoki, że może zabić?

Miestem numer jeden jest na pewno czwarty energoblok Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, czyli serce tych wydarzeń.

Ja jako pomoc humanitarna w Czarnobylu czy jako eksplorator nie jestem w stanie się tam dostać.

Natomiast pomijając elektrownię czarnobylską, tylko skupiając się na części strefy zamkniętej, gdzie tacy jak ty czy ja mogą się dostać, no to mógłbym powiedzieć, że nie.

Więc może zacznijmy od tego, że sam pobyt w Czarnobylu nie jest w żaden sposób groźny.

Tak naprawdę, ja organizowałem wyjazdy do Czarnobyla przez wiele, wiele lat, zanim wojna nastała.

To jest do tego szpitala, gdzie jako... To był pierwszy punkt, do którego strażacy z elektrowni czarnobylskiej trafili.

A jak wygląda taki strój ochronny, w którym wy zwiedzacie, zwiedzaliście Czarnobyl?

To są maski używane przez pracowników, którzy wchodzą pod sarkofag Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, bo po prostu nic innego nie ma.

Dlatego w 2016 roku postawiono, ja to nazwę drugim sarkofagiem i to jest kopuła, którą budowano 300 metrów dalej, przesunięto na stary sarkofag przykrywający czwarty energoblog i w ten sposób powstała taka czarnobylska matryoszka.

Nawiązałeś przed chwilą do serialu HBO Czarnobyl.

Serial Czarnobyl jest dobrym porównaniem.

No i to bardzo widać było po Czarnobylu.

Ogólnie znak czasu widać po Czarnobylu wszędzie, absolutnie.

Bo Czarnobylska elektrownia jądrowa była w czasie katastrofy na etapie rozbudowy.

Pamiętajmy, że do bardzo podobnej katastrofy, znaczy może nie katastrofy, a do awarii, doszło już wcześniej, w Leningradzkiej Elektrowni Jądrowej, gdzie były pierwsze reaktory RBMK, typu czarnobylskiego.

Tam doszło do awarii, która miała, żeby już za bardzo w szczegóły nie wchodzić, miała bardzo podobne przyczyny i wstępny przebieg do tej w Czarnobylu.

Ale katastrofa zaczęła się mniej więcej od tych samych wad reaktora, co potem w Czarnobylu.

I on w swojej obronie napisał 10 lat po katastrofie książkę, Czarnobyl jak to było się nazywa, która do dzisiaj jest praktycznie nie do zdobycia, bo wydano jej tylko 1000 egzemplarzy i...

On wrócił do Czarnobyla?

Nie, on nie wrócił do Czarnobyla.

A w jakim mieście mieszkają wszyscy naukowcy, którzy pracują przy Czarnobylu i jak wygląda ich praca?

Pracownicy Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w większości mieszkają w Sławutyczy.

No to oni zjeżdżają się tak naprawdę z całej Ukrainy, a kiedy pracują w Czarnobylu, mieszkają w mieście Czarnobyl.

I to musimy rozróżnić, bo Czarnobyl, a strefa czarnobylska to są jednak dwa różne tematy.

Ludzie często tego nie rozumieją, bo przez słowo Czarnobyl rozumieją jakiś jeden punkt, którym kiedyś coś walnęło i w sumie nie wiadomo, co się tam teraz dzieje.

Miasto Czarnobyl znajduje się w strefie zamkniętej i to jest miasto dziwne, bo ono zostało opuszczone, ale nie jest całkowicie opuszczone do dzisiaj.

Jeśli chodzi o pracowników elektrowni czarnobylskiej, to oni obecnie też pracują tak czternaście na czternaście.

A czy wiesz czemu elektrownia w Czarnobylu nazywa się właśnie Czarnobylską, skoro inne miasta, tak Prypeć, jest położony o wiele bliżej tej elektrowni?

No to wynika już z tego, że w momencie rozpoczęcia budowy Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej nie było jeszcze miasta Prypeć.

Najbliższym miastem było miasto Czarnobyl, dlatego Czarnobylska Elektrownia Jądrowa, bo w Związku Radzieckim nadawano imię, że tak powiem, najbliższego ośrodka miejskiego.

Tam też mamy reaktory typu czarnobylskiego.

Obok tego miasta też jest miasto pracownicze dla pracowników elektrowni jądrowej, tak jak Prypeć w Czarnobylu.

Natomiast miasto Czarnobyl od czarnobylskiej elektrowni znajduje się 18 kilometrów.

Miasto Prypeć znajduje się 4 kilometry od elektrowni czarnobylskiej.

Znaczy to, co nas najbardziej interesuje, czyli Czarnobylską Elektrownię Jądrową i miasto Prypeć właśnie.

Ono znajduje się tak 3-4 km od elektrowni czarnobylskiej, no i zostało silnie skażone radioaktywnie.

Większym problemem jest tutaj jezioro czarnobylskie, które zostało osuszone, bo to był sztuczny zbiornik.

I tutaj świetnym przykładem będzie może nie rzeka, a jezioro czarnobylskie.

No i teraz tak, kiedy wyłączono już wszystkie reaktory Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, to jezioro stało się niepotrzebne.

I obecnie Jezioro Czarnobylskie jest tak naprawdę zespołem małych bajorek i takim świeżym lasem.

Taki dywan zieleni wręcz i z niego wystające opuszczone budynki z powybijanymi szybami, a za miastem, górujące nad tym miastem, górująca Czarnobylska Elektrowy Jądrowa, czyli sprawca tego, że to miasto jest nieżyjącym miastem, opuszczonym.

Na początku myślałem, że to jest pies, bo generalnie po Czarnobylu dużo psów bezpańskich biega.

I teraz chcę trochę sprostować, czy jest to mit, czy jest to prawda o mutantach z Czarnobyla.

A czy są jakieś inne zwierzęta, których nie ma poza regionem w okolicach Czarnobyla?

Bardzo dużo i tu musimy powiedzieć, że strefa czarnobylska to jest nie tylko teren skażony, to już jest też rezerwat przyrody i oficjalnie naprawdę uznany państwowo.

Zresztą przed wojną wydawano, teraz chyba nawet też wydają w Ukrainie oficjalne monety ukraińskie chrywny ze zwierzętami zagrożonymi wyginięciem, które żyją w Czarnobylu.

Jedyne gatunki przetrwały gdzieś w ogrodach zoologicznych, no generalnie w zamknięciu człowieka i udało się je rozmnożyć do tego stopnia, że żyją sobie w Mongolii i w jednym miejscu w Europie, gdzie żyją dziko i to jest właśnie w Czarnobylu.

Jeśli dobrze pamiętam, to utworzyły one dwa stada, przy czym jeden z samców żyje samotnie w okolicach Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej.

Zauważam to przede wszystkim po porożach, na przykład po łosiach, jakie znajduję w lasach czarnobylskich.

A czy jest takie mieszkanie w Czarnobylu, ogólnie w okolicach, które wywołało na Tobie największe wrażenie i wspominasz je do dziś?

Najgorsze, że dodatkowo wojna sieje ogromne zniszczenia w tym miejscu i jak zmienił się Czarnobyl i okolice ze względu na wojnę, która obecnie się dzieje?

Bardziej w mieście Czarnobyl, gdzie pracują ludzie do dzisiaj, gdzie są ośrodki badawcze, naukowe, które zajmują się głównie badaniem wpływu promieniowania na przyrodę, na organizmy żywe.

No i to w Czarnobylu też jest największa grupa, najbardziej liczna.

Wywieźli też próbki z czwartego energobloku Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej.

I tutaj Ukraińcy bardzo mądrze podeszli do tematu, bo po tym jak Rosjanie wycofali się z Czarnobyla, sprawdzali pod względem radiacyjnym wszystkie miejsca, w których oni potem byli.

Znaczy te wojska, które przejechały przez Czarnobyl, one potem jechały na bucze.

Natomiast w samym Czarnobylu jako takich w sposób bezpośredni działań zbrojnych nie było.

Więc Rosjanie zamiast walczyć w Czarnobylu mieli dużo czasu na to, żeby rabować i kraść, czyli robić generalnie to samo co w Polsce w czasie II wojny światowej.

Zakazana całkowicie, nie są tam wpuszczani cywile w ogóle, bo pechem Czarnobyla też jest to, że to jest pogranicze państwowe, ukraińsko-białoruskie.

Przez Czarnobyl prowadzi najkrótsza droga do Kijowa, czyli do stolicy Ukrainy.

Więc niestety, ale wyjazdy do Czarnobyla nie będą możliwe tak długo, jak długo będzie wojna.

A jest skupianie się po prostu czasami na takich pierdołach, że ja mam wtedy taką myśl, ja już wolę wracać do Czarnobyla i tam chętnie czasami mam już takie myśli, bym po prostu zamieszkał.

Jeżeli chcecie dowiedzieć się więcej o tych wszystkich tematach, to serdecznie polecam książkę Ostatni ludzie Czarnobyla i polecam zaobserwować profil Krystiana oraz profil Napromieniowani, prawda?

Może kiedyś w Czarnobylu.