Mentionsy

Prawda czasu i prawda ekranu
Prawda czasu i prawda ekranu
11.12.2024 09:00

"Maryja" z Netflixa. Prawda i fikcja w filmie. Recenzja biblistyczno-historyczna I Prof. Marcin Majewski

Na platformie Netflix oglądać można film "Maryja" w reżyserii D.J.'a Caruso. Film przedstawia młodość matki Jezusa z Nazaretu. I choć Boże Narodzenie, to właściwe Boże Narodzenie, należy do najbardziej wyeksploatowanych motywów w kulturze zachodniej, to twórcy usiłują wycisnąć z niego coś nowego, tym razem to egzotyczne skrzyżowanie jasełek z krwawym przedstawieniem w stylu "Gry o tron". Nic dziwnego zatem, że jednym z głównych bohaterów filmu jest tu król Herod Wielki, grany przez Anthony'ego Hopkinsa. Co w tym filmie pokrywa się z przekazem biblijnym? Co jest zgodne z obecnym stanem badań? Opowiada prof. Marcin Majewski. 

Rozdziały (12)

1. Wprowadzenie i opowieść o Joachimie

Profesor Marcin Majewski omawia film Maryja z Netflixa, skupiając się na inspiracjach twórców i ich relacje do biblijnych źródeł. Rozpoczyna rozmowę od opowieści o Joachimie, ojcu Maryi, i jego zwiastowaniu.

2. Protoewangelia Jakuba i inspiracje filmowe

Profesor analizuje rolę Protoewangelii Jakuba w filmie, w tym zwiastowanie Maryi i jej oddanie do świątyni. Podkreśla, że scenarzyści skorzystali z tego apokryfu, aby uzupełnić informacje o Marii.

3. Architektura świątyni i stroje

Rozmowa przechodzi do opisu architektury świątyni w filmie i jej zgodności z historycznymi obrazami. Profesor porównuje stroje w filmie z biblijnymi i starożytnymi tradycjami.

4. Herod Wielki i jego postać w filmie

Profesor omawia postać Heroda Wielkiego w filmie i jego rolę w historii. Analizuje jego politykę i relacje z religijnymi stronnictwami, takimi jak Arystobul.

5. Arystobul i konflikt z Herodem

Rozmowa skupia się na postaci Arystobula, arcykapłana w świątyni, i jego konfliktach z Herodem. Profesor wyjaśnia, że Arystobul był prawdopodobnie zginął w 36-35 roku p.n.e., co nie zgadza się z datą rządów Heroda.

6. Zakończenie rozmowy

Profesor i gość podsumowują rozmowę i podkreślają, że Arystobul prawdopodobnie został zgładzony przez Heroda, co jest wiarygodne z punktu widzenia historii.

7. Konflikt Heroda z Arystobulem i Mariamme

Herod zleca zabójstwo Mariamme, jej synów i matki, teściowej Heroda, zgodnie z potajemnym dekretem. Arystobul III, bratanek Mariamme, jest ustanowiony arcykapłanem w świątyni Judei, co prowadzi do konfliktu z Herodem.

8. Spisy ludności i narodzenie Jezusa

Profesor Marcin Majewski omawia historyczność spisów ludności w Ewangelii Łukasza i Mateusza, podkreślając nieścisłości historyczne spisu podczas panowania Augusta. Analizuje również teologiczne znaczenie narodzenia Jezusa w Betlejem.

9. Rzeź niewiniątek i Ewangelia Mateusza

Analiza historyczności rzezi niewiniątek opisanej w Ewangelii Mateusza, podkreślając brak potwierdzeń historycznych i sugestie, że jest to tworzenie autora.

10. Ofiary w świątyni i zwyczaje religijne

Przedstawienie zwyczajów ofiarowania pierworodnych w świątyni, porównanie filmowej reprezentacji z historycznymi zasobami, omówienie innych błędnego przedstawienia w filmie.

11. Krytyka scen i krajobrazów w filmie

Profesor Majewski krytykuje sceny i krajobrazy w filmie, podkreślając ich niezgodność z historycznymi i kulturowymi zasobami.

12. Ocena filmu i jego odbiorców

Podsumowanie oceny filmu przez profesora, notując, że może się podobać osobom oczekującym potwierdzenia wyjątkowości Maryi, ale jest zbyt cukierkowy dla naukowca.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 18 wyników dla "Jezusa"

Caruso, opowiadający o młodości matki Jezusa z Nazaretu.

Przyznam, że miałem nie lada zagwozdkę z tym, jak poprowadzić tę rozmowę, no bo chyba powinniśmy w ogóle wyjść od historyczności Jezusa i Jego Matki, ale to pewnie zajęłoby nam osobną audycję, więc przyjmijmy na potrzeby tej rozmowy taki model dwutorowy.

I teraz tych elementów, których brakuje w Ewangeliach kanonicznych, no bo powiedzmy od razu, w Ewangeliach tych kanonicznych, czyli regularnych, które są w Nowym Testamencie, tam mamy bardzo mało wiadomości o Marii, Marii Matce Jezusa.

Autorzy filmu, zresztą jak tradycja chrześcijańska, zaczerpnęli te imiona właśnie z tego apokrywu, z tego dokumentu, a on nie do końca jest zgodny z tym, co mówią same Ewangelie, bo jeżeli w Ewangelii sięgniemy do rodowodu Jezusa, w Ewangelii Łukasza, mówi się, że to jest właśnie rodowód po linii Maryi, to tam mamy inne imiona, inne imiona rodziców, nie?

Wyraźne nawiązanie do Mojżesza, który jest 40 dni i 40 nocy na pustyni i do Jezusa, który też pości na pustyni 40 dni.

Nie mamy takich potwierdzeń z czasów biblijnych, z czasów II świątyni, bo mówimy o II świątyni poniewoli babilońskiej, właśnie ta, która funkcjonowała za czasów narodzenia Marii i Jezusa.

I ono jest tak naprawdę określeniem najpierw Władcy Tyryjskiego, a w Nowym Testamencie wręcz jest określeniem Jezusa w Apokalipsie.

Kiedy do Jezusa przyprowadzają jawnogrzecznicę, mówią, że złapali ją na cudzołóstwie i teraz nauczycielu, co ty zrobisz?

My mamy w Ewangelii Jezusa, który pości na pustyni.

Mamy kuszenie Jezusa, mamy kuszenie Maryi.

Tu jest to przeniesione na Józefa i rzeczywiście tak jak Joachim wcześniej, można powiedzieć, jest tak trochę portretowany na takiego Jezusa, który też pości i tak dalej, ma to objawienie, tak tutaj Józef też, można powiedzieć, ma taką próbę.

Natomiast Kwiryniusz dokonał tego spisu w X roku po Chrystusie, po X roku naszej ery, a więc jakieś 17 lat po narodzeniu Jezusa.

A tu mówimy o czasie narodzenia Jezusa, więc dane Ewangelii Łukasza, powiedzmy to, są tutaj nieścisłe i autorzy filmu chyba próbują

Powiedzmy tylko, dlaczego Łukaszowi był potrzebny ten spis ludności, bo też zwróćmy uwagę, że Ewangelia Mateusza, która też mówi o narodzeniu i dzieciństwie Jezusa i bardzo szczegółowo, w ogóle nie mówi o spisie.

No więc tak, tutaj te teksty biblijne wyraźnie, opowiadając o narodzinach Jezusa, mają na myśli to proroctwo o narodzinach Mesjasza w Betlejem.

I mamy mnóstwo scen, gdzie Mateusz pokazuje właśnie Jezusa jako nowego Mojżesza.

I wydaje się, skoro nie mamy żadnych innych potwierdzeń o rzezi niewiniątek, nawet w źródłach chrześcijańskich, ewangelicznych, to wydaje się, że to jest pewna forma jakiejś takiej kreacji Mateuszowej, żeby upodobnić kontekst narodzin Jezusa.

Film kończy się sceną ofiarowania młodego Jezusa w świątyni i proroctwem starca Symeona.