Mentionsy
"Maryja" z Netflixa. Prawda i fikcja w filmie. Recenzja biblistyczno-historyczna I Prof. Marcin Majewski
Na platformie Netflix oglądać można film "Maryja" w reżyserii D.J.'a Caruso. Film przedstawia młodość matki Jezusa z Nazaretu. I choć Boże Narodzenie, to właściwe Boże Narodzenie, należy do najbardziej wyeksploatowanych motywów w kulturze zachodniej, to twórcy usiłują wycisnąć z niego coś nowego, tym razem to egzotyczne skrzyżowanie jasełek z krwawym przedstawieniem w stylu "Gry o tron". Nic dziwnego zatem, że jednym z głównych bohaterów filmu jest tu król Herod Wielki, grany przez Anthony'ego Hopkinsa. Co w tym filmie pokrywa się z przekazem biblijnym? Co jest zgodne z obecnym stanem badań? Opowiada prof. Marcin Majewski.
Rozdziały (12)
Profesor Marcin Majewski omawia film Maryja z Netflixa, skupiając się na inspiracjach twórców i ich relacje do biblijnych źródeł. Rozpoczyna rozmowę od opowieści o Joachimie, ojcu Maryi, i jego zwiastowaniu.
Profesor analizuje rolę Protoewangelii Jakuba w filmie, w tym zwiastowanie Maryi i jej oddanie do świątyni. Podkreśla, że scenarzyści skorzystali z tego apokryfu, aby uzupełnić informacje o Marii.
Rozmowa przechodzi do opisu architektury świątyni w filmie i jej zgodności z historycznymi obrazami. Profesor porównuje stroje w filmie z biblijnymi i starożytnymi tradycjami.
Profesor omawia postać Heroda Wielkiego w filmie i jego rolę w historii. Analizuje jego politykę i relacje z religijnymi stronnictwami, takimi jak Arystobul.
Rozmowa skupia się na postaci Arystobula, arcykapłana w świątyni, i jego konfliktach z Herodem. Profesor wyjaśnia, że Arystobul był prawdopodobnie zginął w 36-35 roku p.n.e., co nie zgadza się z datą rządów Heroda.
Profesor i gość podsumowują rozmowę i podkreślają, że Arystobul prawdopodobnie został zgładzony przez Heroda, co jest wiarygodne z punktu widzenia historii.
Herod zleca zabójstwo Mariamme, jej synów i matki, teściowej Heroda, zgodnie z potajemnym dekretem. Arystobul III, bratanek Mariamme, jest ustanowiony arcykapłanem w świątyni Judei, co prowadzi do konfliktu z Herodem.
Profesor Marcin Majewski omawia historyczność spisów ludności w Ewangelii Łukasza i Mateusza, podkreślając nieścisłości historyczne spisu podczas panowania Augusta. Analizuje również teologiczne znaczenie narodzenia Jezusa w Betlejem.
Analiza historyczności rzezi niewiniątek opisanej w Ewangelii Mateusza, podkreślając brak potwierdzeń historycznych i sugestie, że jest to tworzenie autora.
Przedstawienie zwyczajów ofiarowania pierworodnych w świątyni, porównanie filmowej reprezentacji z historycznymi zasobami, omówienie innych błędnego przedstawienia w filmie.
Profesor Majewski krytykuje sceny i krajobrazy w filmie, podkreślając ich niezgodność z historycznymi i kulturowymi zasobami.
Podsumowanie oceny filmu przez profesora, notując, że może się podobać osobom oczekującym potwierdzenia wyjątkowości Maryi, ale jest zbyt cukierkowy dla naukowca.
Szukaj w treści odcinka
Caruso, opowiadający o młodości matki Jezusa z Nazaretu.
Przyznam, że miałem nie lada zagwozdkę z tym, jak poprowadzić tę rozmowę, no bo chyba powinniśmy w ogóle wyjść od historyczności Jezusa i Jego Matki, ale to pewnie zajęłoby nam osobną audycję, więc przyjmijmy na potrzeby tej rozmowy taki model dwutorowy.
I teraz tych elementów, których brakuje w Ewangeliach kanonicznych, no bo powiedzmy od razu, w Ewangeliach tych kanonicznych, czyli regularnych, które są w Nowym Testamencie, tam mamy bardzo mało wiadomości o Marii, Marii Matce Jezusa.
Autorzy filmu, zresztą jak tradycja chrześcijańska, zaczerpnęli te imiona właśnie z tego apokrywu, z tego dokumentu, a on nie do końca jest zgodny z tym, co mówią same Ewangelie, bo jeżeli w Ewangelii sięgniemy do rodowodu Jezusa, w Ewangelii Łukasza, mówi się, że to jest właśnie rodowód po linii Maryi, to tam mamy inne imiona, inne imiona rodziców, nie?
Wyraźne nawiązanie do Mojżesza, który jest 40 dni i 40 nocy na pustyni i do Jezusa, który też pości na pustyni 40 dni.
Nie mamy takich potwierdzeń z czasów biblijnych, z czasów II świątyni, bo mówimy o II świątyni poniewoli babilońskiej, właśnie ta, która funkcjonowała za czasów narodzenia Marii i Jezusa.
I ono jest tak naprawdę określeniem najpierw Władcy Tyryjskiego, a w Nowym Testamencie wręcz jest określeniem Jezusa w Apokalipsie.
Kiedy do Jezusa przyprowadzają jawnogrzecznicę, mówią, że złapali ją na cudzołóstwie i teraz nauczycielu, co ty zrobisz?
My mamy w Ewangelii Jezusa, który pości na pustyni.
Mamy kuszenie Jezusa, mamy kuszenie Maryi.
Tu jest to przeniesione na Józefa i rzeczywiście tak jak Joachim wcześniej, można powiedzieć, jest tak trochę portretowany na takiego Jezusa, który też pości i tak dalej, ma to objawienie, tak tutaj Józef też, można powiedzieć, ma taką próbę.
Natomiast Kwiryniusz dokonał tego spisu w X roku po Chrystusie, po X roku naszej ery, a więc jakieś 17 lat po narodzeniu Jezusa.
A tu mówimy o czasie narodzenia Jezusa, więc dane Ewangelii Łukasza, powiedzmy to, są tutaj nieścisłe i autorzy filmu chyba próbują
Powiedzmy tylko, dlaczego Łukaszowi był potrzebny ten spis ludności, bo też zwróćmy uwagę, że Ewangelia Mateusza, która też mówi o narodzeniu i dzieciństwie Jezusa i bardzo szczegółowo, w ogóle nie mówi o spisie.
No więc tak, tutaj te teksty biblijne wyraźnie, opowiadając o narodzinach Jezusa, mają na myśli to proroctwo o narodzinach Mesjasza w Betlejem.
I mamy mnóstwo scen, gdzie Mateusz pokazuje właśnie Jezusa jako nowego Mojżesza.
I wydaje się, skoro nie mamy żadnych innych potwierdzeń o rzezi niewiniątek, nawet w źródłach chrześcijańskich, ewangelicznych, to wydaje się, że to jest pewna forma jakiejś takiej kreacji Mateuszowej, żeby upodobnić kontekst narodzin Jezusa.
Film kończy się sceną ofiarowania młodego Jezusa w świątyni i proroctwem starca Symeona.
Ostatnie odcinki
-
„Pianista". Ile jest prawdy w filmie Polańskieg...
19.04.2026 08:00
-
Kim naprawdę był Judasz? Ewangelia Judasza i "W...
05.04.2026 10:00
-
„Testament Ann Lee”. Prawda i fikcja w filmie I...
29.03.2026 10:00
-
Pojedynek. Film vs historia I dr Paweł Rozdżest...
01.03.2026 10:00
-
"Rycerz Siedmiu Królestw" vs historia I Michał ...
22.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Wielki Marty". Czy to film oparty na faktach?
05.02.2026 21:20
-
"Wielki Marty". Czy to film oparty na faktach?
05.02.2026 21:20