Mentionsy

If you want a personal meeting with Franz Kafka, say Franz.

Franz Kafka, film Agnieszki Holland i polski kandydat do Oscara to obraz, w którym wybitny pisarz jest co prawda uwięziony w przestrzeni, bo Praga jest równoznacznym bohaterem tego filmu.

A nikt nie może tego zrobić lepiej niż Remigiusz Grzela, kierownik literacki Teatru Żydowskiego i Festiwalu Warszawa Singera, autor audycji oraz wideokastu Polskiego Radia Wywiad Rzeka, a także co dla nas najważniejsze, kolega po piórze Franza Kawki i autor książki Poszukiwany Franz Kafka.

Teraz co do komercjalizacji samego Kafka to no bez wątpienia prawda Czechy skomercjalizowały jak się jedzie do Pragi no to jest jakby wszystko związane z Franzem Kafka i czasami nawet pamiętam, że jakoś w latach chyba 90-tych późnych byłem dość zazdrosny, że jak przyjeżdża się do Warszawy to właściwie ten Chopin na mnie wybija tak, że w każdym miejscu chociaż teraz oczywiście są tablice i

Jest komercjalizacja, ale myślę, że Agnieszka mierzy się bardziej w tym filmie z tym, w jaki sposób sam Franz Kafka dzisiaj odnalazłby się we wszystkim, co mówi się o nim, o jego twórczości, co o nim napisano.

Ta komercjalizacja ona jest i dobra i zła, to znaczy mnie się wydaje, że poprzez te komercjalizacje nie jesteśmy w stanie odpowiedzieć dzisiaj kim był Franz Kafka.

Franz Kafka nam się kojarzy wyłącznie właściwie z tej fotografii portretowej szczupłego mężczyzny.

Widzimy pełnego Franza Kafka.

Tam jest taka scena, którą ja bardzo lubię, kiedy Kafka i inni pracownicy tego zakładu ubezpieczeń przychodzą na rozmowę do dyrektora i to jest poważna rozmowa i ten młody człowiek Franz zaczyna się śmiać i nie jest w stanie w ogóle opanować tego śmiechu.

Ale Franz Kafka pracuje w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Więc to jest instytucja, którą trzeba zadbać i doskonale zdają sobie sprawę dyrektorzy tego Zakładu Ubezpieczeń, że ci dobrzy pracownicy, tacy jak Franz Kafka, on miał dobrą opinię jako pracownik, sam mówiłeś wcześniej o tym awansie, że oni się do tej pracy przydają.

Mówię tutaj o wuju, Siegfriede Lewi, prowincjonalnym lekarzu, u którego wydaje się, że Franz Kafka jest szczęśliwy, przynajmniej w tym filmie.

Zastanawiałem się też w swojej książce nad tym, jaki byłby los Franza Kafka w tym czasie, prawda?

Otla Dawid, bo się miała nazwisko po mężu Dawid, Otla Dawid zginęła w Auschwitz, a dwie siostry Kafka, które trafiły do łódzkiego getta w Chełmie nad Nerem i zresztą symboliczne, że zostały zameldowane w łódzkim getcie na Franzstrasse, czyli franciszkańska, ale można powiedzieć ulica Franza.

Jak byśmy spojrzeli na tę listę relacji Franza Kafka, jego przyjaciół, jego rodziny i na ich los wojenny, to naprawdę tutaj niewiele osób przetrwało.

No i podobnie czyni Agnieszka Holland w swoim filmie, bo choć Franz Kafka umiera w roku 1924 na Gruźlice, to pewnym postscriptum dla tego filmu jest los właśnie osób, które się pojawiają w tym filmie.

Pokazane w tym filmie i prawdę mówiąc mnie aż zdziwiło to, że taki odludek jak Franz Kafka miał tyle relacji z kobietami, że aż Agnieszka Holland nie była w stanie ich wszystkich pomieścić w tym filmie.

To by musiało się wydarzyć, ten syn musiał się chyba koło czternastego czy piętnastego roku urodzić, ale w tym liście nie pada nazwisko Kafka ani imię Franz.

Nie było jeszcze państwa Izrael, przecież zainteresowanie Franza Kafka też właśnie i językiem, i kulturą, i religią mogłoby świadczyć o tym, że miał przekonania syjonistyczne.

Uniwersytet w Jerozolimie przejął rękopisy Franza Kafka.

Więc to, jeśli Milena Jesenska wciągnęła w romans Franza Kafka,

Dlatego na przykład moja książka, poszukiwany Franz Kafka, doprowadzona jest do roku 2025.

Poznałem rodzinę Franza Kafka.

Całe życie Dory Diamant, które jest jakby najsmutniejsze, najtrudniejsze i najbardziej fascynujące dla odbiorcy, to jest życie po śmierci Franza Kafka i kiedy Dora uznaje, że jest wdową po Kawce.

I całe życie Dory Diamant, to najtragiczniejsze, najbardziej dotyczące Franza Kafka, to jest życie nie ostatniego ich roku, kiedy mieszkali w Berlinie, kiedy ona była świadkiem jego...

To jest taka historia smutna, przerażająca, jeżeli pomyśli się o tym, że ta kobieta rodzi Kafka córkę, Franciszkę Mariannę, której mówi, że Franz Kafka był twoim pierwszym ojcem, bo ona znała swojego ojca.

Ale powiem, to wszystko ona niosła już po 24 roku, czyli po śmierci Franza Kafka.

Mówiliśmy na samym początku, że Agnieszka Holland, bo rozumiem tę decyzję artystyczną o niewspominaniu o Dorze Diamant w tym filmie, ale mówiliśmy na początku tej rozmowy o tym, że dla Agnieszki Holland istotna jest puścizna Franza Kafka.

Rzeczywiście tam były jakby dwie porcje powiedzmy rękopisów Franza Kafka.

W filmie w formie tej symbolicznej walizki Maxa Broda jest pokazana ta spuścizna, ale dzięki temu dzisiaj możemy się dowiedzieć w ogóle kim był Franz Kafka.

Agnieszka Holland, jak już wspominałem, bawi się planami czasowymi, żeby pokazać nam, jak Franz Kafka jest w stanie przenikać epoki, przeczuwać echa przeszłości i chyba nie bez znaczenia jest to, że jedynym dziełem Kafka, które jest

Moja książka na przykład kończy się wypowiedzią wnuka siostry Franza Kafka, pana Franciszka Sautka, który mówi mi, że

No cóż, Franz Kafka jest nadal poszukiwany, jak dowodzi Remigiusz Grzela, mój dzisiejszy gość i autor książki Poszukiwany Franz Kafka, ale też autor audycji i podcastu Wywiad Rzeka w Polskim Radiu.

Rozmawialiśmy o filmie Agnieszki Holland, Franz Kafka.