Mentionsy

Prawda czasu i prawda ekranu
Prawda czasu i prawda ekranu
18.12.2025 20:00

"Faraon". Prawda i fikcja w filmie Jerzego Kawalerowicza I dr Filip Taterka

Czy "Faraon" Jerzego Kawalerowicza na podstawie powieści Bolesława Prusa przedstawia prawdziwą historię starożytnego Egiptu? Czy Ramzes XIII istniał naprawdę a faraonowie musieli walczyć o władzę z kapłanami? Czy film wytrzymał próbę czasu i czy można czerpać z niego wiedzę o starożytnym Egipcie? Odpowiada dr Filip Taterka, egiptolog z Instytutu  Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Bolesław Prus"

Na podstawie powieści Bolesława Prusa.

Czy to jest kwestia tego, że Bolesław Prus chciał nam pokazać

Czy raczej ta numeracja odzwierciedla stan wiedzy, jaki w czasach Bolesława Prusa funkcjonował?

To znaczy z jednej strony Bolesław Prus przeniósł akcję swojej powieści do starożytnego Egiptu po to, aby pokazać pewne uniwersalne mechanizmy sprawowania władzy

To chyba Bolesław Prus odpowiednio osadził akcję swojej powieści, a zanim Kawalerowicz filmu, no bo właściwie głównym motywem tego filmu jest to, że nastają czasy rozkładu, rozkładu władzy właśnie i chyba podobne czasy rozkładu to jest czas, w którym powiedzmy, że panował Herhor, prawda?

To jest właśnie, ironia losu polega na tym, że film Kawalerowicza przedstawia nam powiedzmy jakąś intrygę, która oczywiście jest interesująca i zajmująca, ale ona jest pewną tylko uproszczoną wersją tej intrygi, która pojawia się w powieści Bolesława Prusa, a ta intryga z powieści Bolesława Prusa to przy tym, co się naprawdę działo pod koniec XXXI dynastii, to jest jak zabawa dzieci w pieskownicy.

No właśnie, z tym jest pewien problem, to znaczy, zwłaszcza w naszych realiach polskich, to wyobrażenie i wizja Bolesława Prusa, którą dostajemy w Faraonie, ona na długie lata ukształtowała nasz sposób myślenia o starożytnym Egipcie, zarówno wśród szerszej publiczności, jak i wśród całych pokoleń badaczy.

Więc wydaje się, że w tych czasach, gdyby to była rzeczywista opowieść, to akurat kapłani Setta nie byliby jakoś izolowani, nie mówiąc też o tym, że i to jest chyba właściwie kluczowa rzecz, że w starożytnym Egipcie tak naprawdę nie istnieje kasta kapłańska w takim sensie, że jak przedstawia to i Bolesław Prus, i Jerzy Kawalerowicz, to się nie istnieje.

Prawda i fikcja w filmie Jerzego Kawalerowicz, Prusa, Bolesław, Polska Akademia Nauk, Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych, Ramzes XIII, Egipt.

No dobrze, już się wydaje, że Ramzes zaraz zwycięży, już przekonał lud o tym, że należy się tych wrednych kapłanów pozbyć i tymczasem dostajemy scenę kulminacyjną, scenę zaćmienia słońca przewidzianego przez Herhora i dzięki filmowi Faraon i książce Bolesława Prusa każde polskie dziecko wie i każdy polski dorosły, że egipscy kapłani potrafili przewidzieć zaćmienie słońca.