Mentionsy
"Faraon". Prawda i fikcja w filmie Jerzego Kawalerowicza I dr Filip Taterka
Czy "Faraon" Jerzego Kawalerowicza na podstawie powieści Bolesława Prusa przedstawia prawdziwą historię starożytnego Egiptu? Czy Ramzes XIII istniał naprawdę a faraonowie musieli walczyć o władzę z kapłanami? Czy film wytrzymał próbę czasu i czy można czerpać z niego wiedzę o starożytnym Egipcie? Odpowiada dr Filip Taterka, egiptolog z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN.
Szukaj w treści odcinka
Na podstawie powieści Bolesława Prusa.
Czy to jest kwestia tego, że Bolesław Prus chciał nam pokazać
Czy raczej ta numeracja odzwierciedla stan wiedzy, jaki w czasach Bolesława Prusa funkcjonował?
To znaczy z jednej strony Bolesław Prus przeniósł akcję swojej powieści do starożytnego Egiptu po to, aby pokazać pewne uniwersalne mechanizmy sprawowania władzy
To chyba Bolesław Prus odpowiednio osadził akcję swojej powieści, a zanim Kawalerowicz filmu, no bo właściwie głównym motywem tego filmu jest to, że nastają czasy rozkładu, rozkładu władzy właśnie i chyba podobne czasy rozkładu to jest czas, w którym powiedzmy, że panował Herhor, prawda?
To jest właśnie, ironia losu polega na tym, że film Kawalerowicza przedstawia nam powiedzmy jakąś intrygę, która oczywiście jest interesująca i zajmująca, ale ona jest pewną tylko uproszczoną wersją tej intrygi, która pojawia się w powieści Bolesława Prusa, a ta intryga z powieści Bolesława Prusa to przy tym, co się naprawdę działo pod koniec XXXI dynastii, to jest jak zabawa dzieci w pieskownicy.
No właśnie, z tym jest pewien problem, to znaczy, zwłaszcza w naszych realiach polskich, to wyobrażenie i wizja Bolesława Prusa, którą dostajemy w Faraonie, ona na długie lata ukształtowała nasz sposób myślenia o starożytnym Egipcie, zarówno wśród szerszej publiczności, jak i wśród całych pokoleń badaczy.
Więc wydaje się, że w tych czasach, gdyby to była rzeczywista opowieść, to akurat kapłani Setta nie byliby jakoś izolowani, nie mówiąc też o tym, że i to jest chyba właściwie kluczowa rzecz, że w starożytnym Egipcie tak naprawdę nie istnieje kasta kapłańska w takim sensie, że jak przedstawia to i Bolesław Prus, i Jerzy Kawalerowicz, to się nie istnieje.
Prawda i fikcja w filmie Jerzego Kawalerowicz, Prusa, Bolesław, Polska Akademia Nauk, Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych, Ramzes XIII, Egipt.
No dobrze, już się wydaje, że Ramzes zaraz zwycięży, już przekonał lud o tym, że należy się tych wrednych kapłanów pozbyć i tymczasem dostajemy scenę kulminacyjną, scenę zaćmienia słońca przewidzianego przez Herhora i dzięki filmowi Faraon i książce Bolesława Prusa każde polskie dziecko wie i każdy polski dorosły, że egipscy kapłani potrafili przewidzieć zaćmienie słońca.
Ostatnie odcinki
-
"Rycerz Siedmiu Królestw" vs historia I Michał ...
22.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Ołowiane dzieci". Prawda i fikcja w serialu I ...
15.02.2026 10:00
-
"Wielki Marty". Czy to film oparty na faktach?
05.02.2026 21:20
-
"Wielki Marty". Czy to film oparty na faktach?
05.02.2026 21:20
-
"Czołg" ("Der Tiger"). Prawda, fikcja i polityk...
29.01.2026 20:00
-
"Czołg" ("Der Tiger"). Prawda, fikcja i polityk...
29.01.2026 20:00
-
"Hamnet". Szekspir, jakiego nie znacie. Prawda ...
22.01.2026 20:00
-
"Hamnet". Szekspir, jakiego nie znacie. Prawda ...
22.01.2026 20:00