Mentionsy
Iran kontra Zachód. Ambasada USA w Teheranie rękach rewolucjonistów. Początek rządów Chomeiniego.
Cześć, w związku z obecną sytuacją na Bliskim Wschodzie postanowiłem nagrać kontynuację filmu o rewolucji islamskiej w Iranie. W pierwszych miesiącach po przejęciu władzy przez radykałów z ajatollahem Chomeinim na czele przed amerykańską ambasadą regularnie dochodziło do demonstracji. Amerykanie byli w Iranie postrzegani jako sojusznicy obalonego władcy – szacha Mohammada Rezy Pahlaviego. Tym bardziej że po ucieczce z kraju planował on leczenie onkologiczne w Stanach Zjednoczonych. Jednocześnie przez wiele lat jego reżim był wspierany przez Waszyngton, a Amerykanie szkolili między innymi irańskie służby bezpieczeństwa.4 listopada 1979 roku wydarzyło się jednak coś więcej niż kolejna demonstracja przed siedzibą amerykańskiej dyplomacji w Teheranie. Rozgorączkowany tłum wtargnął do budynku i wziął do niewoli kilkudziesięciu Amerykanów. Przez kolejne 444 dni pozostawali oni w rękach radykałów, którzy szantażowali Biały Dom, domagając się ustępstw wobec nowych władz Iranu. Jak udało się zakończyć ten kryzys? Dlaczego wrogość wobec Stanów Zjednoczonych jest w Iranie tak silna? Tego dowiecie się, słuchając najnowszego odcinka serii „Powojnie”.
Szukaj w treści odcinka
Przez 444 dni zakładnicy pozostawali w rękach władz Iranu.
Iran od dawna był areną rywalizacji mocarstw.
W kolejnych tygodniach przez Iran do ZSRR zaczęły płynąć dostawy sprzętu realizowane w ramach programu Lend-Lease.
W sierpniu 1953 roku przy wsparciu amerykańskich pieniędzy i działań CIA w Iranie przeprowadzono zamach stanu.
Nowy układ naftowy otworzył Iran na zachodnie koncerny, a w tym British Petroleum i spółki powiązane z Rockefellerami.
Zachód utrwalił w Iranie polityczny układ sił na blisko dwie dekady.
Domagał się w Iranie rządów teokratycznych, opartych wyłącznie na prawie koranicznym i niezależnych od zagranicy.
Trzy dni później szach Reza Pahlavi opuścił Iran i przekazał władzę premierowi Shapurovi Bakhtiarowi, który nie miał realnego poparcia.
Nie chciała eskalować napięcia mimo, że w Iranie narastała silna niechęć wobec Stanów Zjednoczonych.
Równocześnie w Iranie zaczęły powstawać organizacje bezpośrednio powiązane z rewolucją islamską.
22 października 1979 roku prezydent Jimmy Carter wyraził zgodę na przyjazd byłego szacha Iranu do Stanów Zjednoczonych w celu leczenia nowotworu.
Chomeini i jego współpracownicy rozpętali potężną kampanię propagandową przekonując, że to oznacza iż Waszyngton nie pogodził się z utratą wpływów w Iranie i może przygotowywać kolejny zamach stanu podobny do tego z 1953 roku.
Bojownicy natychmiast zażądali powrotu szacha Rezy Pahlaviego do Iranu i postawienia go przed sądem.
Podczas gdy Irańczycy domagali się także przeprosin za wieloletnią ingerencję w sprawie Iranu, prezydent Carter apelował o uwolnienie zakładników i deklarował gotowość do rozmów.
12 listopada import ropy naftowej z Iranu został wstrzymany.
Sytuacja stawała się coraz groźniejsza nie tylko w Iranie.
27 stycznia 1980 roku w wyniku wspólnej operacji kanadyjskiego rządu i CIA wywieziono ich z Iranu na kanadyjskich paszportach jako członków fikcyjnej ekipy filmowej.
24 kwietnia 8 amerykańskich śmigłowców wystartowało z lotniskowca USS Nimitz i skierowało się w stronę Iranu.
W Iranie nieudana akcja została przedstawiona jako dowód boskiej opieki nad rewolucją.
Iran wycofał się z żądania oficjalnych przeprosin domagając się jedynie gwarancji nieingerencji w jego sprawy w przyszłości.
Teheran domagał się odmrożenia irańskich aktywów w USA, zwrotu majątku szacha, zakończenia postępowań prawnych przeciw Iranowi oraz gwarancji nieingerencji w jego sprawy wewnętrzne.
Stany Zjednoczone zobowiązały się również do nieingerencji w sprawie Iranu oraz do zniesienia części sankcji wprowadzonych po rozpoczęciu kryzysu.
20 stycznia 1981 roku opuścili oni Iran na pokładzie samolotów algierskich linii lotniczych.
Ostatnie odcinki
-
Prowokator chce władzy. Jak Donald Trump z outs...
17.04.2026 16:00
-
Największa klęska Putina. Tragedia okrętu Kursk...
10.04.2026 16:00
-
Karbala. Polacy w piekle Iraku. Bitwa o ratusz,...
03.04.2026 16:00
-
Upadek Gomułki. Od bohatera do bankruta. Szaleń...
27.03.2026 17:00
-
Droga Donalda Trumpa na szczyt. Rodzina, młodoś...
20.03.2026 17:00
-
Jak Katowice stały się Stalinogrodem. Szalony p...
13.03.2026 17:00
-
Iran kontra Zachód. Ambasada USA w Teheranie rę...
06.03.2026 17:00
-
Zagadka zabójstwa Olofa Palme. Dlaczego zginął ...
27.02.2026 17:00
-
Sowieci podbijają Polskę w 1945 roku. Koszmar p...
20.02.2026 17:00
-
Ślub i wesele w ZSRR. Miłość w szponach komuniz...
13.02.2026 17:00