Mentionsy

Powojnie
Powojnie
06.03.2026 17:00

Iran kontra Zachód. Ambasada USA w Teheranie rękach rewolucjonistów. Początek rządów Chomeiniego.

Cześć, w związku z obecną sytuacją na Bliskim Wschodzie postanowiłem nagrać kontynuację filmu o rewolucji islamskiej w Iranie. W pierwszych miesiącach po przejęciu władzy przez radykałów z ajatollahem Chomeinim na czele przed amerykańską ambasadą regularnie dochodziło do demonstracji. Amerykanie byli w Iranie postrzegani jako sojusznicy obalonego władcy – szacha Mohammada Rezy Pahlaviego. Tym bardziej że po ucieczce z kraju planował on leczenie onkologiczne w Stanach Zjednoczonych. Jednocześnie przez wiele lat jego reżim był wspierany przez Waszyngton, a Amerykanie szkolili między innymi irańskie służby bezpieczeństwa.4 listopada 1979 roku wydarzyło się jednak coś więcej niż kolejna demonstracja przed siedzibą amerykańskiej dyplomacji w Teheranie. Rozgorączkowany tłum wtargnął do budynku i wziął do niewoli kilkudziesięciu Amerykanów. Przez kolejne 444 dni pozostawali oni w rękach radykałów, którzy szantażowali Biały Dom, domagając się ustępstw wobec nowych władz Iranu. Jak udało się zakończyć ten kryzys? Dlaczego wrogość wobec Stanów Zjednoczonych jest w Iranie tak silna? Tego dowiecie się, słuchając najnowszego odcinka serii „Powojnie”.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 23 wyników dla "Iran"

Przez 444 dni zakładnicy pozostawali w rękach władz Iranu.

Iran od dawna był areną rywalizacji mocarstw.

W kolejnych tygodniach przez Iran do ZSRR zaczęły płynąć dostawy sprzętu realizowane w ramach programu Lend-Lease.

W sierpniu 1953 roku przy wsparciu amerykańskich pieniędzy i działań CIA w Iranie przeprowadzono zamach stanu.

Nowy układ naftowy otworzył Iran na zachodnie koncerny, a w tym British Petroleum i spółki powiązane z Rockefellerami.

Zachód utrwalił w Iranie polityczny układ sił na blisko dwie dekady.

Domagał się w Iranie rządów teokratycznych, opartych wyłącznie na prawie koranicznym i niezależnych od zagranicy.

Trzy dni później szach Reza Pahlavi opuścił Iran i przekazał władzę premierowi Shapurovi Bakhtiarowi, który nie miał realnego poparcia.

Nie chciała eskalować napięcia mimo, że w Iranie narastała silna niechęć wobec Stanów Zjednoczonych.

Równocześnie w Iranie zaczęły powstawać organizacje bezpośrednio powiązane z rewolucją islamską.

22 października 1979 roku prezydent Jimmy Carter wyraził zgodę na przyjazd byłego szacha Iranu do Stanów Zjednoczonych w celu leczenia nowotworu.

Chomeini i jego współpracownicy rozpętali potężną kampanię propagandową przekonując, że to oznacza iż Waszyngton nie pogodził się z utratą wpływów w Iranie i może przygotowywać kolejny zamach stanu podobny do tego z 1953 roku.

Bojownicy natychmiast zażądali powrotu szacha Rezy Pahlaviego do Iranu i postawienia go przed sądem.

Podczas gdy Irańczycy domagali się także przeprosin za wieloletnią ingerencję w sprawie Iranu, prezydent Carter apelował o uwolnienie zakładników i deklarował gotowość do rozmów.

12 listopada import ropy naftowej z Iranu został wstrzymany.

Sytuacja stawała się coraz groźniejsza nie tylko w Iranie.

27 stycznia 1980 roku w wyniku wspólnej operacji kanadyjskiego rządu i CIA wywieziono ich z Iranu na kanadyjskich paszportach jako członków fikcyjnej ekipy filmowej.

24 kwietnia 8 amerykańskich śmigłowców wystartowało z lotniskowca USS Nimitz i skierowało się w stronę Iranu.

W Iranie nieudana akcja została przedstawiona jako dowód boskiej opieki nad rewolucją.

Iran wycofał się z żądania oficjalnych przeprosin domagając się jedynie gwarancji nieingerencji w jego sprawy w przyszłości.

Teheran domagał się odmrożenia irańskich aktywów w USA, zwrotu majątku szacha, zakończenia postępowań prawnych przeciw Iranowi oraz gwarancji nieingerencji w jego sprawy wewnętrzne.

Stany Zjednoczone zobowiązały się również do nieingerencji w sprawie Iranu oraz do zniesienia części sankcji wprowadzonych po rozpoczęciu kryzysu.

20 stycznia 1981 roku opuścili oni Iran na pokładzie samolotów algierskich linii lotniczych.