Mentionsy

Poradnik językowy - ciąg dalszy
Poradnik językowy - ciąg dalszy
05.11.2025 07:00

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowo o lesie

Rozmowy M. Tułowieckiej i dr A. Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić. Dziś językowa wędrówka po lesie.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Orzechów"

Dziadek do orzechów.

Bo o innych dziadkach kiedyś już mówiłyśmy, ale dziadek do orzechów jeszcze przed nami.

No wiadomo, dziadek do orzechów, przyrząd do łupania orzechów, ale kiedyś inaczej się nazywał.

Objaśniony w słowniku sprzed stu lat jako kleszczyki do orzechów.

To były rozmaite synonimy tej nazwy, która dzisiaj właściwie jako jedyna została, czyli właśnie Dziadka do Orzechów.

I pewnie wiele osób się zastanawia, skąd się wzięła ta nazwa Dziadek do Orzechów.

Przepraszam, zaczęłam się śmiać, dlatego że wiem, o czym będziemy rozmawiać i od razu zobaczyłam w głowie te rozmaite wizerunki dziadków do orzechów, jednak z potężnymi i mocnymi zębami.

Ale jednak oczywiście nie należy łączyć samej nazwy dziadek do orzechów z postacią jakiegoś dziadka.

Być może, bo jeżeli sobie wyobrazimy, że te strychy właśnie, czy te strychulce były, jak czytamy w jednym ze źródeł, na kształt półksiężyca koło miechu ogniowego, no to ten dzisiejszy dziadek do orzechów to też są takie jakby pręciki i dociskamy je tak, jak się dociska miech, prawda?

Czyli tutaj być może mechanizm jest podstawą tego, że dziadki do orzechów kiedyś nazywano stryszkami od tych strychulców.

Na pewno najstarszymi dziadkami do orzechów były po prostu kamienie.

No a pierwszy taki drewniany dziadek do orzechów powstał gdzie i kiedy?

No i jedna z legend głosi, że pewien wesoły i zaradny rzemieślnik, zmęczony tłuczeniem orzechów, postanowił przekazać właśnie tę funkcję jednej ze swoich karykaturek, czyli jednej z tych swoich zabawek, żeby nie tylko śmieszyła mieszkańców, ale też żeby przynosiła taką korzyść praktyczną.

No i stamtąd, z tej Saksonii, dziadki do orzechów wywędrowały w świat.

No i w XX wieku właściwie już w każdym amerykańskim domu można znaleźć tego dziadka do orzechów z namalowanymi zębami.

Te przyrządy, które służą do łupania orzechów.

Nazywają się ciągle dziadkami do orzechów i ciekawe jest to, że właściwie w innych językach, w innych krajach, to są inne nazwy i o żadnych dziadkach nie ma mowy.

To tutaj może skojarzenie z tą siłą, mocą jest podstawą przeniesienia nazwy właśnie dziadek na ten przyrząd do łupania orzechów.

Pani doktor, niewątpliwie nam się też kojarzy dziadek do orzechów z baletem Piotra Czajkowskiego o tym właśnie tytule.

Wśród nich jest właśnie dziadek do orzechów, czyli ta figurka, o której już powiedziałyśmy, przypominająca człowieka.

Ale my powróćmy do głównych bohaterów naszej opowieści, czyli do samych orzechów.

Poprzednio mówiłyśmy trochę o nazwach różnych gatunków orzechów, ale dzisiaj przyjrzyjmy się im dokładniej.

I na naszych stołach różne inne orzechy i w związku z tym może dzisiaj więcej powiedzmy o tych nazwach orzechów egzotycznych czasami.

Mają nawet swojego specjalnego dziadka do orzechów.

Ten dziadek do orzechów macadamia przypomina bardziej imadło.