Mentionsy

Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast
23.04.2026 12:20

Czy grozi nam technofaszyzm? | Wartość dodana

W dzisiejszym odcinku Tomasz Sawczuk i Jan Jęcz opowiadają o relacjach między wielkim biznesem, technologicznym firmami i demokratycznym państwem. Zastanawiają się, jaką rolę w życiu publicznym big-techy powinny odgrywać i czy grozi nam technofaszyzm.

Rozmowę prowadzi Karl Tokarczyk.

Partnerem dzisiejszego odcinka jest Impact, wydarzenie podczas którego globalni liderzy i decydenci będą dyskutować o gospodarce, technologii, zdrowiu czy geopolityce. Innymi słowy o świecie w momencie wielowymiarowego przesilenia. Więcej informacji i agendę znajdziecie na stronie wydarzenia. Link w opisie odcinka. Do zobaczenia w Poznaniu.

https://impactcee.com/impact/2026/pl/start/

Rozdziały (11)

1. Wstęp i temat

Analityk podsumowuje ostatnie zdarzenia gospodarcze i przedstawia temat rozmowy - wpływ firm technologicznych na politykę i relacje z państwem.

2. Deklaracja firmy Palantir

Rozmówcy analizują deklarację firmy Palantir na temat stosunków między firmami technologicznymi, państwem i demokracją, podkreślając jej kontrowersyjne elementy.

3. Analiza deklaracji

Rozmówcy analizują dwa spojrzenia na deklarację Palantir, jedno skupiające się na zagrożeniu technofaszyzmu, drugie na potrzebie regulacji i dyskusji na temat roli technologii w społeczeństwie.

4. Perspektywa Janka

Janku wyjaśnia swoje perspektywy na temat deklaracji Palantir, skupiając się na kontekście publikacji i potencjalnych konsekwencjach.

5. Paralele do sytuacji w latach międzywojennych

Rozmówcy porównują sytuację z deklaracją Palantir do sytuacji w latach międzywojennych, podkreślając zagrożenia i potencjalne konsekwencje dla demokracji.

6. Model Mitos i Antropik

Tomasz Sawczuk omawia decyzję Anthropic zdecydować się na ograniczone wykorzystanie modelu Mitos przez wybrane firmy.

7. Projekt Glasswing

Sawczuk szczegółowo opisuje projekt Glasswing, w którym Anthropic przekazał wersję testową modelu sztucznej inteligencji Cloud Mythos wybranym firmom.

8. Relacje biznesowe i polityka

Tomasz Sawczuk analizuje relacje między firmami technologicznymi a administracją, podkreślając potencjalne konflikty i kolaboracje.

9. Zbliżenie między Doliną Krzemową a państwem

Sawczuk omawia potencjalne konsekwencje rosnącej władzy wielkich firm technologicznych i ich wpływ na politykę.

10. Europa i sztuczna inteligencja

Tomasz Sawczuk podkreśla potrzebę zwiększonej niezależności Europy w obszarze sztucznej inteligencji i propozycje dotyczące Unii Europejskiej.

11. Podsumowanie i zaproszenie

Sawczuk podsumowuje rozmowę i zaprasza słuchaczy do posłuchania innych audycji podcastu.

Sponsorzy odcinka (1)

Impact post-roll

"Partnerem dzisiejszego odcinka jest Impact."

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 16 wyników dla "Palantir"

Z drugiej strony coś, co miało miejsce 18 kwietnia, czyli deklaracja, która została opublikowana na profilu firmy Palantir na platformie społecznościowej X.

Niezależnie od tego, co kto myśli konkretnie o firmie Palantir, to tematy, które są poruszone w tej deklaracji, czyli przede wszystkim związek między demokracją a sztuczną inteligencją i wpływ wielkich firm technologicznych na politykę, no to są rzeczy, które musimy na nowo omawiać właśnie w tej erze, która wiąże się z bardzo szybkimi zmianami technologicznymi, w szczególności w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji.

I teraz ten manifest, który Palantir opublikował w mediach społecznościowych bardzo rozgrzał debatę, co jest swoją drogą ciekawe, że akurat w tym momencie, bo on jest w gruncie rzeczy streszczaniem książki, której współautorem jest Alex Karp, czyli dyrektor zarządzający Palantira, która ukazała się na początku 25 roku.

Teraz w 22 punktach Palantir z tego swojego profilu podsumowuje, co tam zostało napisane.

Że pisze Palantir, a konkretnie Alex Karp, że stworzenie iPhona, czy to jest naprawdę to, czego ludzkość oczekuje, tak?

Po czwarte w takim razie Palantir wyobraża sobie, że społeczeństwa muszą się trochę bardziej niż dotąd zmilitaryzować.

A to oznacza, na przykład Palantir pisze, że należy przywrócić zasadniczą służbę wojskową.

To jest spojrzenie, które wiele osób prowadzi do takiego wniosku, że ta deklaracja, którą opublikował Palantir, to jest wizja takiego przyszłego technofaszyzmu, czyli takiego systemu, w którym wielkie spółki są ściśle zblatowane z władzą polityczną, która ma charakter autorytarny, no i dbają oczywiście o bezpieczeństwo, ale ceną za to jest, że nie ma normalnej demokracji.

Ona potencjalnie może być, tak jak pisze Palantir, nową bombą atomową, w tym sensie, że będzie dawała bezprecedensowe zdolności państwu czy aktorowi, który będzie taką technologię posiadał i w takim razie dawała przewagi decydujące w konfliktach

Więc oni, Karpi Zamiska jako autorzy i Palantir jako firma, bardzo świadomie wchodzą w te dyskusje i nie boją się tak naprawdę tych oskarżeń, że to jest manifest, który może doprowadzić

No one mogą być też po prostu próbą opowiedzenia się za tą administracją i jakimś takim może nieco zawoalowanym głosem poparcia, że pomimo tych spadających liczb w sondażach poparcia Palantir jest wciąż po stronie tej administracji, więc ja myślę,

Alex Bores to jest polityk nowojorski, kandydat bodajże do Izby Reprezentantów i były pracownik Palantira.

z Palantira, on wie, że te firmy potrzebują, żeby im założyć, w cudzysłowie tak, kaganiec, żeby je jednak mocniej uregulować, żeby zaprowadzić pewien porządek w tym, co się dzieje w Dolinie Krzemowej, czy teraz już też, nie wiem, w Teksasie i w innych Stanach, bo to oczywiście geograficznie ta branża jest już dużo bardziej rozproszona.

To mi sugeruje, że jak Palantir pisze o tym, że następuje zbliżenie między Doliną Krzemową a państwem, to że oni piszą od strony Doliny Krzemowej, że ona ma pewne obowiązki.

To, że w tym momencie dla Palantira jest wygodne, że Pentagon korzysta szeroko z jego produktów i to jest okej, że są w takiej bliskiej relacji, a Modei z kolei stawia Pentagonowi granicę i wchodzi z Pete'em Hexethem w konflikt.

I na przykład demokratyczny sekretarz już pewnie obrony, a nie wojny, chciałby na przykład przejąć w jakiś sposób kontrolę nad systemami Palantira, nad Mavenem na przykład, a z kolei Antropik byłby właśnie w tej roli takiego bliskiego współpracownika, partnera, wobec którego nie trzeba stosować nacisku, bo on bardzo chętnie współpracuje z własnej woli.