Mentionsy

Napisała Pani między innymi książkę poświęconą tragedii na przełęczy Diatłowa, a całkiem niedawno ukazała się Pani najnowsza publikacja zatytułowana ZATO.

Od samego początku ZATO to był element projektu militarnego, tam prowadzono badania na potrzeby wojska, tam pracowano nad bronią jądrową, nad bronią biologiczną i wszystko co się działo za płopami z definicji, z istoty rzeczy było tajne.

Tak, pierwsi mieszkańcy ZATO, którzy tam się sprowadzili w latach czterdziestych nazywali swoje miasta zamknięte łagrami.

Porównywać do łagrów, gdy ten reżim nieco zelżał, to można powiedzieć, że mieszkańcy ZATO doświadczali luksusów niedostępnych innym mieszkańcom Związku Radzieckiego.

Ogromne bezrobocie wśród mieszkańców ZATO.

W zasadzie to nie był problem, to była istna katastrofa z punktu widzenia Kremla, dlatego że w Związku Radzieckim były 103 ZATO i one działały troszeczkę tak jak mechanizm połączony.

Bo na przykład, żeby atomowe miasta zamknięte, które znajdowały się na terenie Rosji, mogły działać, potrzebowały uranu, a uran był wydobywany na terenie Ukrainy w ZATO Żółte Wody.

Więc rozpoczęła taką walkę o byłe ZATO, która w zasadzie można powiedzieć, że trwa do dziś.

Niektóre te byłe ZATO udało się utrzymać.

Ja mam wrażenie, że to co działo się właśnie po rozpadzie Związku Radzieckiego w kontekście ZATO wiele mówi o tym, na jakich podstawach wyrosła ta współczesna Federacja Rosyjska.

Wszystkie sprawy związane z ZATO bardzo dużo mówią na temat tego, co jest priorytetem dla Kremla i w jaki sposób działa rosyjski, a wcześniej radziecki kontrwywiad.

Można też na podstawie historii ZATO wysnuć wiele wniosków na temat bezpośrednio już Putina, ponieważ w czasach radzieckich miast zamkniętych nie nanoszono na mapy.

I kiedy ZATO odtajniono, w 1992 roku zrobił to Jelcyn, w 1994 nadano im właściwe nazwy, no to postanowiono, że dobrze, to już chyba jest ten moment, że trzeba zrobić jakieś normalne mapy w tym kraju, które będą uwzględniały wszystkie miasta, a nie tylko część.

A Vitoru czy Domklik można sobie obejrzeć mieszkania ZATO.

Putin specjalnie jeździł do Murmańska, żeby rozmawiać na temat ZATO Arktyki.

Specjalnie jeździł do Sarowa, żeby rozmawiać na temat ZATO atomowych.

Ja przesłuchałam większość tych konferencji dotyczących ZATO, które się cyklicznie odbywały w 2023 i późniejszych terminach.

I tam w zasadzie każdy prelegent powtarza mniej więcej to samo, czyli najważniejsze dla nas są teraz ZATO, ponieważ ZATO pomogą nam wygrać wojnę z Zachodem, a też wygrać...

O miastach zamkniętych rozmawiałam dziś z Alice Lugen, dziennikarką, publicystką, tłumaczką i autorką wydanej niedawno książki ZATO.