Mentionsy
Odcinek 88: Czy Biblia jest NAPRAWDĘ natchniona? Biblistyka bez tabu -Marcin Majewski
Oglądaj i komentuj na YouTube: https://youtu.be/ludZjE5dTcc KURS ADWENTOWY „Znajdź Swój Rytm” - ZAPISZ SIĘ https://pogle.pl/adwent24YT Zapraszamy Cię do udziału w KURS ADWENTOWYM „Znajdź Swój Rytm”, gdzie przygotowanie do Świąt stanie się czasem duchowej refleksji i odnalezienia rytmu, który nada Twojemu życiu nowy wymiar. ZAPISZ SIĘ https://pogle.pl/adwent24YT __________________________ Zapraszamy na kolejny #PogłębiarkaPodcast! W tym odcinku zapraszamy do podróży po kulisach powstawania biblijnych ksiąg i do refleksji nad ich znaczeniem oraz przesłaniem, które intryguje zarówno wierzących, jak i sceptyków. Niewątpliwie Biblia to księga unikalna, najbardziej powszechna i popularna "książka" na świecie. . Przyjrzymy się, zarówno jej złożoności historycznej i kulturowej a także jak historia stworzenia świata i opowieści Starego Testamentu łączą się z mitami starożytnych kultur i co może kryć się za ich tajemniczym pięknem. Jak zmieniało się oblicze Boga w Starym i Nowym Testamencie i dlaczego. Kim byli bohaterowie tej świętej księgi – postaciami z krwi i kości, czy może uniwersalnymi archetypami, przez które Bóg chce dotykać ludzkiego serca? Poruszymy również fenomen apokryfów, które dzisiaj budzą tak wiele emocji i są źródłem wielu teorii spisowych. Odkryjmy zatem razem, jak Biblia przekracza granice wyznania i historii, niosąc ze sobą głębię, mądrość i uniwersalną prawdę, które mogą dotknąć każdego. Zapraszamy serdecznie! -------------------------------------------------------------------Marcin Majewski - profesor, wykładowca na Uniwersytecie Papieskim oraz Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Prowadzi też oficjalny projekt przekładu starożytnych tekstów napisanych w piśmie klinowym - także takich, które jeszcze nie były tłumaczone na języki współczesne. Twórca kanału o Biblii i starożytnym świecie: https://www.youtube.com/@Marcin.Majewski/videos -------------------------------------------------------------------Spis treści: Dzisiaj w odcinku
Dlaczego Biblia jest wyjątkowa?
Biblia jako biblioteka różnych dzieł
Różnice między Bogiem Starego i Nowego Testamentu
Problem nieewidentności objawienia biblijnego
Naukowe i religijne podejście do badania Biblii
Proces powstawania kanonu biblijnego
Kategoria natchnienia w Biblii
Eliade i rola mitu w społeczeństwie
Nauka a sens religijny
Proces wyboru tekstów do kanonu Biblii
Powstanie Księgi Rodzaju i wpływy mezopotamskie
Tekst o stworzeniu świata i jego znaczenie
Biblia jako tekst osadzający człowieka w świecie
Osobista refleksja o studiowaniu Biblii
Podsumowanie i zakończenie rozmowy -------------------------------------------------------------------Pogłębiarka nie mogłaby istnieć i rozwijać się, gdyby nie Twoja życzliwość i hojne wsparcie, za co z całego serca dziękujemy! Jeżeli cenisz to, co robimy, możesz wesprzeć naszą pracę na trzy sposoby: ➡️przez zrzutkę: https://zrzutka.pl/fp9srd ➡️przez Patronite: https://pogle.pl/7GtL5 ➡️przez darowiznę wpłaconą na konto: 22 1870 1045 2078 1068 8519 0001 (Nest Bank Spółka Akcyjna) Tytuł: Darowizna - Cele statutowe Fundacja Pogłębiarka Nowy Świat 33/13 00-029 Warszawa *** Subskrybuj kanał: https://pogle.pl/eXKMu *** Aplikacja na ANDROID: https://pogle.pl/NIBO9 *** Aplikacja na IOS: https://pogle.pl/uQPzL *** Materiał zamieszczony w ramach projektu: Rozwój Fundacji Pogłębiarka. Zadanie publiczne współfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO Priorytet 1. *** O nas: https://poglebiarka.pl/ FB: https://facebook.com/poglebiarkapl/ IG: https://instagram.com/poglebiarka Sklep: https://sklep.poglebiarka.pl/ ***
Rozdziały (19)
Rozmowa o znaczeniu i spójności Biblii jako tekstu literackiego.
Gość przedstawia się i zaszczytne jest z nim rozmawiać na temat Biblii.
Gość odpowiada na pytania dotyczące istnienia postaci z Biblii i znaczenia tej książki dla wiernych.
Porównanie znaczenia Biblii i Koranu dla wiernych i ich interpretacji.
Rozmowa o strukturze Biblii i zasadach jej interpretacji, w tym przykład z Koranem.
Analiza różnorodności obrazów Boga w Biblii, Starego i Nowego Testamentu.
Rozmowa o rozwoju objawienia Boga w Biblii, w tym przykład z obrazem Boga karzącego i miłościwego.
Krytyka obrazu Boga w Biblii, w tym obraz Boga używającego przemocy i Boga miłosiernego.
Rozmowa o antropomorfizacji Boga w Biblii i zasadzie rozwoju objawienia.
Analiza historiczności i autorskiej odpowiedzialności w tworzeniu Biblii.
Definicja i analiza kategorii natchnienia w kontekście tworzenia Biblii.
Rozmowa kontynuuje omówienie kategorii natchnienia, podkreślając, że jest to proces dynamiczny i ciągły, a nie statyczny. Autorzy i czytelnicy Biblii mają roszczenie, że przekazują coś więcej niż tylko doświadczenie historyczne. Wyjaśniono, że Biblia ma unikalny charakter, który nie jest łatwy do zrozumienia naukowo, ale jest ważne dla wiary i rozpoznania religijnego doświadczenia.
Marcin Majewski omawia kryteria kanoniczności tekstów Biblijnych, w tym zewnętrzne kryteria takie jak pochodzenie apostolskie, wykorzystanie w liturgii, oraz doktrynalne kryteria.
Rozważane są apokryfy, teksty nie wchodzące w skład Biblicy, oraz proces tworzenia Biblii, w tym wpływ starożytnych kultur na jej opowieści.
Marcin Majewski omawia proces duszania chrześcijaństwa przez model antropologiczny, w tym kwestię duszy i jej relację z ciałem.
Autor biblijny tworzy nową perspektywę stworzenia, inspirując się starożytnymi tekstami, ale oferując alternatywną wersję. Wyjaśnia znaczenie tego tekstu dla Izraela i jego opowieści założycielskiej.
Rozważanie natchnienia jako procesu kształtowania Izraela i jego koncepcji szabatu. Analiza znaczenia Biblii jako świadectwa działania Boga.
Wpływ tekstów biblijnych na chrześcijaństwo, w tym na Jezusa i Ewangelie. Dyskusja o roszczeniu Biblii jako źródła duchowego i naukowego.
Analiza procesu natchnienia jako dynamicznej procesu, który trwa do momentu otwarcia Biblii przez czytelnika.
Sponsorzy odcinka (1)
"Pobierz naszą bezpłatną aplikację Pogłębiarka."
Szukaj w treści odcinka
Faustyna Kowalska, ani nie są w Nowym Testamencie w Ewangeliach, tylko są w Starym Testamencie, jeżeli chodzi o obraz Boga Starego Testamentu.
I czasem zapominamy, że Biblia to jest tak naprawdę biblioteka wielu dzieł, pochodzących od różnych autorów, z różnych czasów i posługujących się wieloma gatunkami literackimi, ale z drugiej strony widać w Biblii jakąś niesamowitą spójnie, jakąś spójność, jeżeli chodzi o zasadnicze przesłanie właśnie na temat Boga.
My czasem mamy większą potrzebę bronienia Boga niż sam Bóg.
Potężne przesłanie i potężny, nowy, nieznany dotąd w historii obraz Boga.
Tymczasem to ludzie właśnie w Biblii odnajdują jakiś taki obraz Boga, który ich pociąga, który ich fascynuje i który uznają w swoim sercu i mają to jakieś doświadczenie.
Myślę, że z jednej strony mamy ten zewnętrzny fenomen Biblii jako tekstu kultury, ale z drugiej strony mamy Biblię jako tekst o potężnym przesłaniu na temat Boga, człowieka i świata.
Koran dla milionów ludzi również jest tekstem, który niesie jakiś obraz Boga i też jest punktem odniesienia dla milionów osób.
I posługujących się wieloma formami literackimi, ale z drugiej strony widać w Biblii jakąś niesamowitą spójność, jeżeli chodzi o zasadnicze przesłanie właśnie na temat Boga.
Mamy Boga, który zsyła plagi na Egipcjan, bo mu jego Żydów tam ktoś źle potraktował.
Różni się co do obrazów Boga, co do obrazów jakichś tam... Pierwsza podstawowa różnica i to powiedzmy, jeżeli chodzi o, tak jak powiedziałeś, Stary Testament, Nowy Testament, to jest to, że Nowy Testament dopiero nam objawia prawdę o Trójcy Świętej.
W Starym Testamencie mamy Boga jedynego, jednoosobowego, który nie ma, tam nie ma jeszcze tej wyrażonej wprost przynajmniej.
Ale Stary Testament mówi o jedności i jedyności Boga, a nagle w Nowym Testamencie dowiadujemy się, że nie tylko Bóg ma Syna, ale wręcz że ma Ducha, którym się posługuje w świecie i ten Duch jest osobą.
Mamy pewien wyróżniający się spójny obraz Boga.
I to, co powiedziałeś chociażby o Bogu Starego Testamentu, obrazie Boga np.
przemoc, która się pojawia, albo obrazy Boga karzącego, a tu nagle w Nowym Testamencie Jezus przychodzi i mówi, że Bóg jest miłością.
Faustyna Kowalska, ani nie są w Nowym Testamencie w Ewangeliach, tylko są w Starym Testamencie, jeżeli chodzi o obraz Boga Starego Testamentu.
Czy to mamy w księdze Jonasza, czy to mamy w tekstach z Księgi Wyjścia, czy w wielu innych tekstach z Ozeasza, który porównuje Boga do Matki, do Ojca i tą Miłość Bożą do takiej najbardziej mocnej
I pod tym kątem ja mówię, że mamy pewien spójny obraz Boga.
Ale jednak da się zauważyć, moim zdaniem, jako biblista, który bada te teksty też na tle różnych innych literatur, właśnie taki obraz Boga, który na takim szerszym tle jest spójny,
Obrazu Boga, który potrafi użyć przemocy, a z drugiej strony tego Boga, który z jakichś powodów w innych sytuacjach nie używa tej wspomniana Niniwa.
Łaskawie, dobrze, wielkodusznie, a z drugiej twardą ręką, więc z tego można wyciągnąć wniosek nie tylko Boga miłości, ale Boga kapryśnego dosyć.
Właśnie taki kapryśny obraz Boga czy przemoc, która się pojawia wychodząca z tej boskiej perspektywy.
Ja bym powiedział, że to akurat to dla mnie nawet nie jest problemem, dlatego że Biblia pokazuje obraz Boga na sposób ludzki i trochę na sposób taki, jak to powiedzieć, takiego ojca, który z jednej strony kocha, z drugiej strony jest sprawiedliwy, więc może ukarać.
A nagle u Koheleta mamy obraz Boga, który jest niedostępny, daleki, niezrozumiały.
Więc owszem, mamy pewne obrazy Boga, które różnią się, ale dalej dla mnie, jak ja patrzę z perspektywy już całości, nie patrząc na poszczególną księgę,
Te obrazy tworzą nam jakiś jeden spójny obraz Boga, który został później w chrześcijaństwie bardzo mocno już podjęty i wykorzystany.
Czy to to, że Biblia przedstawia antropomorficzne obrazy Boga, czyli takie, no wiadomo, człowiek nie ma możliwości inaczej opowiadać o Bogu, jak na sposób ludzki.
My wszystko antropomorfizujemy, od przedmiotów martwych, przez zwierzęta, po właśnie Boga, bo jesteśmy ludźmi i tak działa nasz umysł.
Więc również w Biblii mamy mnóstwo takich antropomorficznych i ludzkich wyobrażeń Boga.
Czy ludzie wierzący jako słowo Boga, to czasem możemy mieć sobie trochę małą zgodę na to, że Biblia jest w pełni autorstwa ludzkiego, że jest w pełni dziełem człowieka.
Bo my mówimy, że Biblia jest słowo Boga, słowem Bożym, jest listem Boga do człowieka.
Też to przeżywamy i też rzutujemy to na Pana Boga.
I łatwo jest wtedy to przeczytać w taki sposób, że to są teksty egzystencjalne, opisujące kondycję bardziej człowieka niż samego Pana Boga, czy człowieka wobec transcendencji jakąś, której potrzebuje.
Ale jaki jest argument, żeby powiedzieć, że te teksty opisują Boga, a nie tylko moje tęsknoty?
Zdecydowanie tak jest, że Biblia wyraża, mamy księgi machabejskie, które są pisane po czasie wojny, więc one będą wracać do teologii wojny, świętej wojny i one przedstawiają właśnie Boga z tej ludzkiej perspektywy na zasadzie takiej, że my sobie tak wyobrażamy, prawda, że Pan Bóg nas tu wspomaga i tak dalej.
To już jakby zostawmy, to jest oczywiście takie mechanistyczne definicje natchnienia, że Bóg po prostu dyktuje, a człowiek spisuje zupełnie nieświadomy i bezwolny te Słowo Boga.
Bo dzisiaj również traktujemy natchnienie jako proces niekończący się w tym sensie, że to nie jest tak, że jak autor właśnie miał to nowe poznanie, tak jak Chełmoński miał tutaj nowe poznanie Boga, spisał je, zamknął i koniec.
I tutaj bym widział to, czy z jednej strony mamy autora, który właśnie, tak jak ten Chełmoński, ma pewne rozpoznanie nowości, nowego obrazu Boga.
I jednocześnie oczywiście pojawi się pytanie, czy każdy inny tekst, któremu bym pozwolił na to, to nie wywoła we mnie jakiegoś procesu prowadzącego mnie do wyobrażenia sobie jakiegoś Boga.
I wiele z tych tekstów mówi o bogach, mówi o świecie nadprzyrodzonym, ale...
I w ogóle w działaniu Boga, który jakby z tych kart się odsłania, że właśnie to objawienie nie jest ewidentne.
Gdyby te dowody, o których tu rozmawiamy, były ewidentne w taki oczywisty sposób wręcz, matematyczny czy nauk ścisłych, to okej, więcej ludzi by wierzyło w Boga, postępowałoby zgodnie z Biblią.
Czy chcemy takiego Boga, który trochę nas przymusza, trochę bierze nas za fraki?
Jako właśnie wartość, że ta nieewidentność objawienia się Boga, że to jest takie zaproszenie, ale z jednej strony to jest zaproszenie, ale z drugiej to jest coś więcej, to jest taka wielka uważność Boga na człowieka.
Wielki szacunek Boga dla człowieka w jego wolność, w jego rozum, w jego rozwój, że Pan Bóg jakby daje przestrzeń.
Tak czasem ja to też tak mówię o takiej nawet wręcz kenozie Boga, no bo jak Bóg pozwolił autorom sprzed 2,5 tysiąca lat opowiadać o sobie i oni właśnie zaczynają opowiadać o Bogu, który tam prawda zsyła potop i niszczy całą ludzkość i tam wzywa Jozuego do wojny i do wytępienia Kananejczyków, nie?
To ja sobie myślę jaka jest kenoza, czyli ogołocenie się Boga, nie?
A to dopiero z perspektywy Boga.
Ja to tak oczywistym, to jest dla mnie taki bardzo osobisty, że my czasem mamy większą potrzebę bronienia Boga niż sam Bóg.
Że Biblia troszkę spadła z nieba, że po prostu siadł autor i coś napisał natchniony przez Boga, który mu coś dyktuje, a z drugiej strony właśnie jesteśmy zaproszeni do tego głębszego spojrzenia na Biblię jako dzieło, które powstaje w pewnym procesie takiego jakby takiego dialogu między Bogiem a człowiekiem.
Najstarsze teksty, najstarsze wyznania wiary w Biblii mówią, że to Bóg wyprowadził nas z Egiptu, czyli najstarszym doświadczeniem Izraela jako wspólnoty jest działanie Boga w historii, Boga jako Zbawiciela, Boga, który wyzwala, który wyprowadza Izraela z niewoli i to są początki Izraela.
Stworzenia świata przez jednego Boga, który sam nie ma początku.
Przesłanie jest ogromne tego tekstu, to znaczy pewnie to musielibyśmy serię wykładów temu poświęcić, ale zarówno jakby obraz Boga w tekście o stworzeniu, po drugie obraz świata i obraz człowieka
Czas zostaje podzielony heterogonicznie na czas zwyczajny i właśnie ten czas odpoczynku Boga.
Świadectwem działania Boga w życiu konkretnych ludzi, ale w życiu też świata.
Dla mnie jest, mnie to porusza, powiem Ci tak mówiąc wprost, już nie powiedziałam tego, ale porusza mnie taka wolność Boga w tym, bo wiesz, im bardziej ja studiuję Biblię, to też jest takie, mój światopogląd też się delikatnie zmienia, nie?
Nie narusza istoty Pana Boga.
Jeżeli to jest tekst biblijny, święty natchniony od Boga, to jak to możliwe, że Bóg dopuścił, żeby skryba się pomylił, nie?
Właśnie taka wielkość Boga w tym, że nie stosuje takich tanich chwytów na przykład.
Ostatnie odcinki
-
Odcinek 145: DLACZEGO TO, CO UKRYWASZ, RZĄDZI T...
20.04.2026 16:00
-
Odcinek 144: Dobre intencje nie wystarczą. O po...
13.04.2026 16:00
-
Odcinek 143: Jak odróżnić Boga od własnej proje...
06.04.2026 20:45
-
Odcinek 142: 12 kroków to nie rozwój osobisty. ...
30.03.2026 16:00
-
Odcinek 141: Trauma zmienia wszystko: relacje, ...
23.03.2026 17:00
-
Odcinek 140: Dlaczego biblijnego Izraela nie mo...
16.03.2026 17:27
-
Odcinek 139: Dlaczego tak bardzo bronimy się pr...
09.03.2026 17:00
-
Odcinek 138: Czy można pozwolić się prowadzić i...
02.03.2026 17:00
-
Odcinek 137: Jak przeżyć prawdziwą przemianę po...
16.02.2026 17:00
-
Odcinek 136: Co zrobić, gdy Bóg zawodzi - Aleks...
12.01.2026 19:00