Mentionsy

Nowy przyłódca Węgrów, urodzony około 975 roku, Weig, zasłynął bardziej pod swoim chrześcijańskim imieniem Stefan.

Dokonał on rzeczy jeszcze bardziej przełomowych niż jego ojciec, bowiem do zarządów Stefana I Węgry stały się pełnoprawnym członkiem Europejskiej Rodziny Królestw.

Stefana narosło wiele mitów i legend.

Książę Stefan, gdy tylko stłumił rebelię poganina Kopaniego, ruszył do swego skronienia w Estergomie.

Stefanie, Pan nasz wybrał ciebie jako swoje narzędzie do zgromadzenia wiary i porządku w tej krainie.

Stefana, która stała się kultowym, narodowym symbolem Węgier.

Żaden monarcha po Stefanie I nie miał praw do tronu, jeśli nie zwieńczył podczas ceremonii skroni świętą koroną, podanej przez arcybiskupa Ostrzchomia, który miał dokonać tego aktu w Białogrodzie Stołecznym, dzisiejszym Sikeszfechirwarze, wóz albo przewóz.

Całość została złączona dopiero pod koniec wieku XI, co czyni niemożliwym użycie jej przez Stefana I. Jednakże jej wyjątkowość tłumaczy powstanie i rozpowszechnienie się specjalnej legendy.

Wróćmy do początków rządów Stefana I. Wspomniany Kopań był członkiem dynastii Arpadów, rządzącym ziemiami na południe od Balatonu, mniej więcej obszaru dzisiejszego komitatu Szomoć.

Gdy zmarł Geza, Kopań wystąpił przeciwko Stefanowi, domagając się nie tylko przewrócenia premiującego go w dziedziczeniu systemu senioratu, ale także zażądał ręki wdowy o zmarłym władcy, czyli ręki matki Stefana, Szarolty, powołując się na starodawne madziarskie prawa.

Stefan I z pomocą niemieckich posiłków otrzymanych za pośrednictwem swojej bawarskiej żony, księżniczki Gizeli, zdławił opór w bitwie pod obleganym Vesprim.

Gdy węgierskie wojska pacyfikowały pogańskie zastępy, Stefan cementował władzę nad chwiejnym jeszcze państwem.

Nie był to co prawda identyczny syn swego ojca pod kątem charakteru, lecz z pewnością Stefanowi I nie można było odmówić uporu i wytrwałości.

Widząc jego zapał dla krzewienia Ewangelii oraz dostrzegając potencjał węgierskim władcy, współpracujący ze sobą papież Sylwester II, notabene ten, któremu zawdzięczamy spopularyzowanie liczb arabskich w Europie, oraz cesarz Otton III, ten od idei uniwersalizmu chrześcijańskiego, inaczej zwany Ottońskim, zdecydowali się wynieść Stefana do rangi króla.

Stefan I nie był jedynie wojownikiem, był przede wszystkim wizjonerem, który zrozumiał, że prawdziwa siła władzy opiera się na trwałych instytucjach i szerokim poparciu zarówno elit, jak i zwykłych ludzi.

Stefan I stał się pełnoprawnym royalcem.

W 1001 roku Stefan I dokonał olbrzymiego wysiłku organizacyjnego i finansowego.

W tym stanowisku zastąpił go Astryk Atanazy, szczególnie zaufany Stefana, opat klasztoru w Pannonhalmie, specjalny wysłannik do Rzymu i koronator nowego króla.

Stefan zatem nie zasypywał gruszek w popiele, lecz aktywnie działał na rzecz nawrócenia na nową wiarę mieszkańców swojego państwa.

Wiadomo, że podczas swoich podróży zapuścił się na panońskie puszty i wyświadczył wiele przysług Stefanowi, którego najprawdopodobniej wybierzmował.

Stara węgierska legenda przypisuje mu dokonania chrztu i kornacji Stefana I, choć z punktu widzenia datacji historycznej jest to raczej mit niż fakt.

Krystianizacja Węgier, fundament nowego ustroju królewskiego, opartego na zasadzie primogenitury i świętego majestatu osoby króla, nie postępowała jednak tak gładko, jak Stefan I mógłby sobie tego życzyć.

Proces chrystianizacji był więc znacznie trudniejszy niż równolegle prowadzone zmiany w Polsce i nie obyło się bez zbrojnej reakcji, do której doszło już po śmierci Stefana I Świętego.

Marne to jednak pocieszenie dla głęboko zrozpaczonego Stefana I. Monarcha nie ma już innych synów, a zasada primogenitury staje się zagrożona przez ambitnych, knujących członków dynastii.

Tam, na rozkaz Stefana I, doszło do okrutnego przedstawienia.

Jak więc Stefan zamierzał rozwiązać problem sukcesji?

Stefan I odszedł na łono Abrahama 15 sierpnia 1038 roku, w dzień wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

Święta Prawica, relikwia prawego ramienia Stefana, jest dla Węgrów drugim najcenniejszym artefaktem narodowym.

Władzę objął Samuel z rodu Abba, niegdyś palaten królestwa i osoba numer dwa za czasów Stefana I, spokrewniony lub skoligacony z dęstiem Arpadów.

Nie trudno wyobrazić sobie, że gdyby szczątki Gezy czy Stefana Świętego były podłączone do akumulatorów, to w tamtym momencie wyprodukowałyby taką wielką energię, która pozwoliłaby oświetlić całe ostrzychom.

I tu znów warto wspomnieć o szlachetnym charakterze Władysława I. Wsparł bowiem starania by na ołtarze wnieść króla Stefana I, który przecież tak brutalnie oszpecił jego dziada, księcia Wazula.