Mentionsy

Na początku 2025 roku nowo wybrany wówczas prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump mówił jeszcze o chęci przejęcia Kanału Panamskiego.

I w ten sposób Panama stała się niezależnym państwem, ale przez wiele lat pozostawała silnie uzależniona politycznie i gospodarczo od Stanów Zjednoczonych, co jest widoczne do dziś w wielu sferach życia.

I z tej wyjątkowo streszczonej historii chciałbym, żebyśmy wynieśli refleksję, że u Stanów Zjednoczonych nic nie dzieje się bezinteresownie i wsparcie USA dla panamskiej niepodległości nie było tyle aktem altruizmu, co elementem realizacji własnych interesów, a sama niepodległość Panamy stała się przede wszystkim środkiem do osiągnięcia większego celu, jakim była budowa Kanału Panamskiego.

Prezydenci byli w dużej mierze uzależnieni od poparcia Stanów Zjednoczonych, zarówno politycznie, jak i militarnie, ponieważ Waszyngton miał decydujący wpływ na kontrolę nad Kanałem Panamskim.

W praktyce oznaczało to, że każdy prezydent, który chciał utrzymać władzę, musiał balansować między lokalnymi interesami a oczekiwaniami Waszyngtonu.

Noriega był wojskowym przywódcą Panamy, który przez lata współpracował ze Stanami Zjednoczonymi, zwłaszcza z CIA, pomagając im w działaniach wywiadowczych w czasie zimnej wojny oraz w walce z wpływami komunistycznymi w Ameryce Łacińskiej.

Lewicujący rząd w Ameryce Środkowej ograniczający wpływy amerykańskiej korporacji, wobec którego United Fruit prowadzi intensywny lobbying w Waszyngtonie, przedstawiając Gwatemalę jako rosnące gniazdo komunizmu, a administracja Eisenhowera oraz CIA uznają, że trzeba interweniować, zanim przykład Gwatemalii zarazi inne kraje regionu.

W 1954 roku CIA uruchamia tajną operację PB Success.

Destabilizacja polityczna, brutalizacja życia publicznego i rosnące poczucie zdrady sprawiają, że w latach 60-tych rodzi się zbrojna opozycja.

Choć formalna obecność wojskowa zakończyła się w 1933 roku pod koniec okresu prezydentury Franklina Roosevelta i w ramach polityki Good Neighbor Policy, czyli zmiany podejścia USA do Ameryki Łacińskiej,

Idąc trochę bardziej ogólnie, w drugiej połowie XX wieku Stany Zjednoczone odegrały kluczową i trwałą rolę w kształtowaniu polityki w Ameryce Łacińskiej, a ich ingerencje obejmowały nie tylko jednorazowe interwencje militarne jak w Gwatemalii czy Nicaraguj, ale systematyczne wspieranie reżimów autorytarnych przez dziesięciolecia.

Prywatyzację państwowych przedsiębiorstw, cięcia socjalne, liberalizację rynku, co zwiększało kontrolę elit i zagranicznych korporacji, ale pogłębiało nierówności społeczne i wykluczenie ludności.

I od tego czasu Amerykanie stosowali zarówno bezpośrednie interwencje militarne, jak i działania pośrednie, czyli finansowanie, szkolenie i wsparcie kontrrewolucyjnych grup oraz operacji CIA w całej Ameryce Środkowej na przykład.

Bo konflikty ideologiczne, wewnętrzne napięcia i różnice polityczne sprawiają, że wspólne stanowisko wobec zagranicznych ingerencji