Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
26.11.2025 19:00

36. HERBICH // GRZYBOWSKI // Stefan Swieżawski: chrześcijański humanizm

https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025

W trzydziestym szóstym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i bp prof. Jacek Grzybowski rozmawiają o poglądach filozoficznych Stefana Swieżawskiego. Co zaczerpnął od swoich nauczycieli – wybitnych przedstawicieli Szkoły Lwowsko-Warszawskiej? Jak postrzegał filozofię świętego Tomasza z Akwinu? Czym był dla niego chrześcijański humanizm? Dlaczego wzywał do rewizji stosunku do Jana Husa? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.

__________________________

W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.

Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona

producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 24 wyników dla "Swieżawskiego"

Przeszkodą chyba także dla Swieżawskiego było nawet na pewno określenie filozof chrześcijański.

Na temat profesora Stefana Swieżawskiego porozmawiam z księdzem biskupem i zarazem księdzem profesorem Jackiem Grzybowskim, biskupem pomocniczym diecezji warszawskoprawskiej i filozofem, profesorem filozofii związanym z Uniwersytetem Kardynała Stefana

Ksiądz biskup uczestniczył w seminariach prowadzonych przez profesora Stefana Swieżawskiego i do tego odnosi się moje pierwsze pytanie, bo na początku chciałbym, żebyśmy zarysowali pewien kontekst biograficzny.

Stefana Swieżawskiego ze Szkoły Lwowsko-Warszawską.

Był jednak pewien czynnik, który istotnie odróżniał już młodego Stefana Swieżawskiego od jego nauczycieli, od dominującej grupy w ramach Szkoły Lwowsko-Warszawskiej i od samego założyciela przede wszystkim tej szkoły, czyli Kazimierza Twardowskiego.

Interesujące jest to, gdy spojrzymy na Swieżawskiego w kontekście innych wykształconych w Szkole Lwowsko-Warszawskiej twórców polskiej filozofii,

Ale tym co charakteryzuje Swieżawskiego jest to, że on właśnie interesuje się przede wszystkim metafizyką, problematyką metafizyczną.

Poglądów Swieżawskiego na tej mapie tomizmu dwudziestowiecznego, co jest oczywiście zawsze niełatwe.

W przypadku Swieżawskiego takiej wolty nie było i takiej ewolucji mocnej, natomiast on wydaje mi się zmieniał swój stosunek, że w pewnym momencie jakby był bardziej taki ortodoksyjny, jeśli chodzi o

I przeszkodą chyba także dla Swieżawskiego było nawet na pewno określenie filozof chrześcijański.

To stanowisko rzeczywiście Stefana Swieżawskiego jest dość mocne.

Ale z całą pewnością, mam nadzieję, że się możemy zgodzić na to, że filozofię Swieżawskiego, też filozofię, która ze względu na to, że on także lubił zabierać głos w różnych sprawach bieżących, o tym jeszcze porozmawiamy,

Ale z całą pewnością można powiedzieć, że filozofia Swieżawskiego odgrywa jakąś istotną rolę w tym nazwijmy to powrocie kultury katolickiej do Tomasza.

Kwestii dotyczących poglądów Stefana Swieżawskiego na naturę filozofii i na humanizm chrześcijański, o czym porozmawiamy na końcu.

W jednej z książek, którą ksiądz biskup przyniósł, Przemysław Gut, jeden z badaczy, stwierdza, że na istotę filozofowania Swieżawskiego składają się, tutaj zacytuję, aporetyczny, czyli problematyzujący, to nie musi być jasne dla wszystkich naszych słuchaczy, sposób filozofowania,

Tak, zgodziłbym się w tym sensie, żebym jeszcze dodał, że według Stefana Swieżawskiego każdy jest filozofem, każdy człowiek może być filozofem i że właśnie prawdziwa kultura ludzka, czy prawdziwa kultura humanistyczna pozwala ludziom na podjęcie przygody filozoficznej nawet w takim prostym sensie.

I to też znowu świetnie nam umiejscawia Swieżawskiego w kontekście innych przedstawicieli tomizmu, no bo taka filozofia nie jest oczywiście systemem.

Ale zarazem oczywiście filozofia ma dla Stefana Swieżawskiego określony przedmiot czy przedmioty.

Jeszcze wracając do Swieżawskiego, żeby podjąć dwa takie wątki na koniec.

Na koniec chciałem zapytać o stosunek Swieżawskiego do zagadnienia humanizmu chrześcijańskiego.

Czym ten humanizm chrześcijański miał być dla Swieżawskiego?

To jest jakieś echo właśnie pragnienia Stefana Swieżawskiego, że ta prawdziwa kultura zawsze będzie kulturą humanistyczną i ona zawsze będzie chrześcijańska w takim znaczeniu, że będzie miała na celu dobro człowieka, dobro osoby, jego niezbywalną godność, no i właśnie nazwijmy to jego transcendencję, to znaczy jego pytanie o Boga, o religię.

Natomiast myślę, że to jest świetna puenta, to znaczy wątek humanizmu chrześcijańskiego i stosunku do kultury jest świętą puentą naszej obecnej rozmowy, którą przeprowadziłem z księdzem biskupem Jackiem Grzybowskim, uczniem Stefana Swieżawskiego na temat

Profesora Stefana Swieżawskiego, jego poglądów, ale mieliśmy też bardzo dużo, jak sądzę, takich wątków aktualizujących, pokazujących, że to jest ciągle ważne.