Mentionsy
36. HERBICH // GRZYBOWSKI // Stefan Swieżawski: chrześcijański humanizm
https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
W trzydziestym szóstym odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i bp prof. Jacek Grzybowski rozmawiają o poglądach filozoficznych Stefana Swieżawskiego. Co zaczerpnął od swoich nauczycieli – wybitnych przedstawicieli Szkoły Lwowsko-Warszawskiej? Jak postrzegał filozofię świętego Tomasza z Akwinu? Czym był dla niego chrześcijański humanizm? Dlaczego wzywał do rewizji stosunku do Jana Husa? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.
__________________________
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona
producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025
Szukaj w treści odcinka
Podcastu, który dzisiaj poświęcony jest jednemu z najważniejszych przedstawicieli polskiego dwudziestowiecznego tomizmu, także polskich badań nad filozofią średniowieczną profesorowi Stefanowi Swieżawskiemu.
Na temat profesora Stefana Swieżawskiego porozmawiam z księdzem biskupem i zarazem księdzem profesorem Jackiem Grzybowskim, biskupem pomocniczym diecezji warszawskoprawskiej i filozofem, profesorem filozofii związanym z Uniwersytetem Kardynała Stefana
Ksiądz biskup uczestniczył w seminariach prowadzonych przez profesora Stefana Swieżawskiego i do tego odnosi się moje pierwsze pytanie, bo na początku chciałbym, żebyśmy zarysowali pewien kontekst biograficzny.
Jak wiemy w latach dwudziestych Stefan Swieżawski podejmuje studia filozoficzne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, czyli na Uniwersytecie, w którym wówczas króluje filozofia polska, rozwijana przez Kazimierza Twardowskiego i jego uczniów.
Stefana Swieżawskiego ze Szkoły Lwowsko-Warszawską.
Był jednak pewien czynnik, który istotnie odróżniał już młodego Stefana Swieżawskiego od jego nauczycieli, od dominującej grupy w ramach Szkoły Lwowsko-Warszawskiej i od samego założyciela przede wszystkim tej szkoły, czyli Kazimierza Twardowskiego.
No właśnie, Stefan Swieżawski jest autorem bardzo konsekwentnym w tym od młodzieńczych lat do jego późnych, ostatnich tekstów, podejściu do filozofii średniowiecznej, pozytywnym wartościowaniu tej filozofii.
A po drugie wydaje mi się, że po prostu Stefan Swieżawski pochodził z głęboko wierzącej rodziny i on pod wpływem także swoich osobistych przeżyć miał naprawdę jakby ugruntowaną wiarę.
To stanowisko rzeczywiście Stefana Swieżawskiego jest dość mocne.
Kwestii dotyczących poglądów Stefana Swieżawskiego na naturę filozofii i na humanizm chrześcijański, o czym porozmawiamy na końcu.
Tak, zgodziłbym się w tym sensie, żebym jeszcze dodał, że według Stefana Swieżawskiego każdy jest filozofem, każdy człowiek może być filozofem i że właśnie prawdziwa kultura ludzka, czy prawdziwa kultura humanistyczna pozwala ludziom na podjęcie przygody filozoficznej nawet w takim prostym sensie.
Ale zarazem oczywiście filozofia ma dla Stefana Swieżawskiego określony przedmiot czy przedmioty.
To jest jakieś echo właśnie pragnienia Stefana Swieżawskiego, że ta prawdziwa kultura zawsze będzie kulturą humanistyczną i ona zawsze będzie chrześcijańska w takim znaczeniu, że będzie miała na celu dobro człowieka, dobro osoby, jego niezbywalną godność, no i właśnie nazwijmy to jego transcendencję, to znaczy jego pytanie o Boga, o religię.
Natomiast myślę, że to jest świetna puenta, to znaczy wątek humanizmu chrześcijańskiego i stosunku do kultury jest świętą puentą naszej obecnej rozmowy, którą przeprowadziłem z księdzem biskupem Jackiem Grzybowskim, uczniem Stefana Swieżawskiego na temat
Profesora Stefana Swieżawskiego, jego poglądów, ale mieliśmy też bardzo dużo, jak sądzę, takich wątków aktualizujących, pokazujących, że to jest ciągle ważne.
Prof. Stefan Swieżawski Filozofia wciąż żyje i ma się całkiem nieźle, tylko trzeba szukać środowisk, przestrzeni i takich wspólnot, które tą treścią żyją.
Prof. Stefan Swieżawski Bardzo dziękuję.
Prof. Stefan Swieżawski Dziękuję bardzo.
Ostatnie odcinki
-
18. STRACHOWSKI // RYPSON // Polacy muszą zaczą...
18.02.2026 19:00
-
43. HERBICH // WOLAK // Jan Dymitr Solikowski: ...
11.02.2026 19:00
-
42. HERBICH // RZEWUSKI // Józef Piłsudski: suw...
04.02.2026 19:00
-
41. HERBICH // NOGAL // Roman Dmowski: naród i ...
28.01.2026 19:00
-
40. HERBICH // WYSZKOWSKI // Tadeusz Kroński: h...
21.01.2026 19:00
-
39. HERBICH // NOGAL // Piotr Skarga: Filozofia...
14.01.2026 19:00
-
38. HERBICH // GRACZYK // Stanisław Brzozowski:...
07.01.2026 19:00
-
17. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrze...
17.12.2025 19:00
-
16. STRACHOWSKI // KLEKOT // Czy jeszcze potrze...
10.12.2025 19:00
-
37. HERBICH // PAPROCKI // Jerzy Nowosielski i ...
03.12.2025 19:00