Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
12.11.2025 19:00

3. WARDZIŃSKI // ŻARYN // Roman Dmowski. W wielkim świecie i na własnym podwórku

Dołącz do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025Zapraszamy na drugą część rozmowy o Romanie Dmowskim w trzecim odcinku podcastu „Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski”. Gościem Teologii Politycznej jest prof. Jan Żaryn, historyk, wykładowca, senator, a do niedawna również prezes Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego, z którym rozmawiał Daniel Wardziński.Czy antysemityzm Romana Dmowskiego jest „genetyczny” czy „warunkowy”? Kto jest głównym winnym w optyce narodowców? Czy Dmowski był rusofilem i germanofobem? Czy katolicyzm Dmowskiego również jest „warunkowy”? Czy twórca Narodowej Demokracji rozczarował się demokracją? Czy Roman Dmowski był dobrym wychowawcą młodzieży i jak świadczą o nim jego wychowankowie?Odpowiedzi na te i wiele innych pytań poszukujemy w drugiej części naszej rozmowy. Zapraszamy!***„Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów: https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 29 wyników dla "Dmowskiego"

Głównym oskarżonym dla Romana Dmowskiego jest polski szlachcic, to znaczy egoizm szlachty polskiej I RP, który spowodował, że nikt nie był zainteresowany w asymilacji narodu żydowskiego.

To nieprawda, że nazizm niemiecki jest przez Dmowskiego gloryfikowany.

Zapraszamy na drugą część naszej rozmowy z profesorem Janem Żarynem na temat postaci Romana Dmowskiego.

Polityka Polska i odbudowanie państwa, oprócz tego, że jest doskonałym podręcznikiem polityki, tak jak pan profesor powiedział, jest też taką książką, która by mogła wyleczyć krytyków Romana Dmowskiego, którzy twierdzą na przykład, że on jest rusofilem, jest germanofobem albo

A być może nawet również to właśnie, że jest antysemitą, dlatego że o ile antysemityzm być może w ostatnim etapie życia Romana Dmowskiego osiągnął już taki stopień, który może przypuszczać, że to był jego taki pogląd trwały, wrodzony, o tyle wszystkie pozostałe wydaje się, że są poglądami warunkowymi.

Jedynym poglądem Romana Dmowskiego jest to, że chce odbudować Polskę w jak najsilniejszym kształcie, a wszystko inne wynika z warunków, które zaistniały.

Który to był i sami Rosjanie przegrywają ze sobą cały czas od Iwana IV Groźnego przez Piotra I aż po rzecz jasna carską Rosję Mikołaja II już nie mówiąc potem o bolszewizmie, ale w tym czasie, w którym dla Dmowskiego jest to czas jakby weryfikacji

Ale powiedział Pani słusznie, że rzeczywiście patrząc na politykę uprawianą przez Romana Dmowskiego nie ma tych stałych punktów odniesień, tylko one są relatywne, zmienne w zależności od potrzeb narodu polskiego.

Głównym oskarżonym dla Romana Dmowskiego jest polski szlachcic, to znaczy egoizm szlachty polskiej.

Widać w tym rozumowaniu Dmowskiego, że kryzys dotyczący relacji polsko-żydowskich II RP jest kryzysem wynikającym z czegoś, co można dzisiaj, jeżeli szukamy jakichś porównań, oczywiście przy rozbieżnościach, ale z migracją muzułmańską w Europie Zachodniej.

No i zdaniem Dmowskiego na terenie Polski w latach trzydziestych przez to, że właśnie nie odbył się ten proces asymilacyjny, potem w XIX wieku niemożliwy, bo nie mieliśmy własnego państwa, które byłoby wtedy dopiero ewentualnie zdolne do...

Więc Romana Dmowskiego niechęć do żywiołu żydowskiego nie jest wynikiem jakiejś emocji.

Zdaniem Dmowskiego będzie temu także służyła, tym interesom rozbicia.

Patrząc na to podejście właśnie do celowości u Romana Dmowskiego, zdaje się profesor Andrzej Nowak zwrócił uwagę na to, że takie, powiedzmy, nasilenie treści antysemickich u Dmowskiego rozpoczyna się w momencie wyborów do czwartej dumy, w których zmienia się ordynacja wyborcza.

I to jest taki moment, który profesor Nowak wskazuje, że dla Dmowskiego jest to taki ostateczny dowód na to, że po prostu ten żywioł stoi na przeszkodzie jego głównego celu właśnie.

Z jednej strony szlachta polska i egoizm klasowy, który spowodował zdaniem Dmowskiego, że nie doszło do naturalnego procesu asymilacyjnego, który mógłby spowodować, że żywioł żydowski stawałby się polskim mieszczaństwem, a nie obcym mieszczaństwem, a z drugiej strony niewątpliwie polityka carskiej Rosji na przełomie XIX-XX wieku, także już wcześniej,

Oni siłą rzeczy, niejako zdaniem Dmowskiego, wchodząc na teren ziem polskich, służą interesom carskiej Rosji, niezależnie od tego, czy to artykułują, czy nie.

Nazizm niemiecki jest przez Dmowskiego gloryfikowany.

To też jest właśnie bardzo fascynujący dla mnie wątek, dlatego że korzenie Dmowskiego, gdybyśmy próbowali je w jakiś sposób zidentyfikować, powiedzielibyśmy, że one są takie pozytywistyczne i to w pełnym spektrum znaczenia tego słowa, nie tym polskim, który jest bardzo specyficzny, tylko w takim

A z drugiej strony mam tutaj właśnie, przygotowałem tę książkę ze względu na to, że jest tutaj taki cytat, który dla mnie był bardzo zaskakujący z Los Servatore Romano po śmierci Romana Dmowskiego, w którym napisano tak.

Czy katolicyzm i spojrzenie Romana Dmowskiego w stronę kościoła katolickiego to też jest coś warunkowego?

Tylko, że z punktu widzenia Dmowskiego, także księży w obozie narodowym bardzo czynnych, myślę tutaj o arcybiskupie Adamie Stefanie Sapiesze, który bardzo mocno identyfikował się z obozem narodowym, arcybiskup

Z kolei pod wpływem myśli Romana Dmowskiego, więc można powiedzieć, że wzajemnie się oddziaływali.

Budowania się światopoglądu Romana Dmowskiego.

To jest ten czynnik zachodni, który jest uznawany przez Dmowskiego jako niewątpliwie nosiciel postępu w budowaniu nowoczesnego narodu.

która powstaje w Warszawie i która dla Romana Dmowskiego jest naturalnym jego wzrostem w młodości, dlatego, że on sam jeszcze na terenie gimnazjum będzie założycielem strażnicy takiej młodzieżowej, konspiracyjnej, samokształceniowej organizacji.

Oczywiście mówię to kolokwialnie, ale to jest w samym życiu Rysie Dmowskiego.

I takimi organizacjami dla Romana Dmowskiego jest między innymi Młodzież Wszechpolska, która będzie jedną z podstaw tworzenia się Obozu Wielkiej Polski.

Młodzież Wszechpolska, która powstaje w 2022 roku, zresztą z inicjatywy Romana Dmowskiego, to jest organizacja akademicka przede wszystkim.