Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
05.11.2025 19:00

2. WARDZIŃSKI // ŻARYN/ / Roman Dmowski i jego miejsce w polskiej historii

Roman Dmowski, wybitny polski dyplomata, twórca polskiego ruchu narodowego oraz jeden z Ojców Niepodległości jest głównym bohaterem drugiego odcinka podcastu „Gabinet Cieni: Nieskończenie Polski”. Gościem Daniela Wardzińskiego jest prof. Jan Żaryn, historyk, wykładowca, senator, a do niedawna również prezes Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego.

Czy Roman Dmowski wciąż musi odzyskiwać swoją pozycję w wyobraźni zbiorowej Polaków? Czy „dwie trumny” ze słynnego cytatu Jerzego Giedroycia ważą dla nas tyle samo? Jaką koncepcję nowoczesności proponował nam twórca polskiego ruchu narodowego? Jaki wzór polityka przedstawiał i czy jest on wciąż aktualny?

Odpowiedzi na te i wiele innych pytań staramy się odnaleźć w pierwszej części rozmowy. Drugiej części będą mogli Państwo wysłuchać już za tydzień.

***

„Gabinet cieni: Nieskończenie Polski” to podcast Teologii Politycznej, który współtworzą Małgorzata Czajkowska oraz Daniel Wardziński. Z zaproszonymi gośćmi rozmawiają o emblematycznych, odkrytych na nowo, ale też tych wciąż nieco zapomnianych postaciach z historii Polski XX wieku. Pytaniem, które im stawiają to: czego uczy nas historia, twórczość i postawa omawianych postaci oraz jakie konstruktywne wnioski da się z nich wyczytać dla współczesnej Polski.

Autorzy chcą o politykach, publicystach, kapłanach i artystach rozmawiać nie tylko z ekspertami zajmującymi się ich życiem, ale również z ich współczesnymi odpowiednikami, którzy pomagają przykładać ich wzorce do naszej rzeczywistości. Celem podcastu jest więc nie tylko to by lepiej poznać bohaterów poszczególnych odcinków, ale również by poszukiwać uniwersalnych wzorców, wciąż aktualnych refleksji oraz porównywać ich sytuację ze współczesną i podjąć próbę myślenia wraz z nimi o przyszłości.

***

Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokie jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona!

Dzięki hojności naszych 89 darczyńców zgromadziliśmy 59% środków niezbędnych na działanie projektu.

Wesprzyj podcasty Teologii Politycznej

Sponsorzy odcinka (1)

Teologii Politycznej post-roll

"Podcasty Teologii Politycznej powstają dzięki wsparciu naszych współproducentów, czyli Państwa."

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "Romana Dmowskiego"

Rzeczywiście postać Romana Dmowskiego wchodziła w przestrzeń niepodległej Polski jako tylko i wyłącznie negatywna, obarczona inwektywami typu antysemita, faszysta.

I na początku, panie profesorze, chciałbym zapytać o to, jak zmieniło się postrzeganie Romana Dmowskiego w latach po 1989 roku i jak ten proces przebiegał, dlatego że

Rzeczywiście postać Romana Dmowskiego wchodziła

No właśnie panie profesorze, czy ten proces tego odzyskiwania pozycji przez Romana Dmowskiego możemy uznać za zakończony?

Z drugiej strony niewątpliwie moim zdaniem takim jednym z ciekawszych przełomów, jeśli chodzi o właśnie odnalezienie na tej liście mężów polskich, którzy stali się ojcami niepodległości, znalezienie się tam Romana Dmowskiego, takim dobrym papierkiem lakmusowym w tej kwestii jest prześledzenie przemówień prezydentów Polski.

Według mojej pamięci i wiedzy pierwszym prezydentem Polski, który doszedł do wniosku, że można bez kompromitowania się użyć cytatu z Romana Dmowskiego i się na niego powołać, to był pan prezydent Andrzej Duda w roku 2018.

Niezależnie od tego, czy on był bliscy czy dalszy od Romana Dmowskiego, myśli nowoczesnego Polaka, gdy je wydano po raz pierwszy w cyklu artykułów przeglądu

Kiedy sobie pomyślimy o charakterze i o podejściu do świata Romana Dmowskiego, to tam się nic nie zgadza.

Mnie bardzo ciekawi to, że w dzisiejszej rzeczywistości tradycja narodowa, tradycja piłsudczykowska, tradycja powiedzmy post-szlachecka, jakaś konserwatywna w zasadzie znalazły się po jednej stronie i to wszystko na nowo znalazło jakieś swoje wspólny mianownik w tygodniku naszym poświęconym postaci Romana Dmowskiego, zresztą polecam Państwu serdecznie, 372.

Będzie po stronie Romana Dmowskiego powołanie do życia obozu Wielkiej Polski, gdzie jednoznacznie rozpocznie się ten proces ukształtowania ruchu narodowego w takiej czapce, czy takim parasolu moralnym, ochronnym, zbudowanym na bazie katolicyzmu polskiego, na bazie uniwersalizmu kościoła

Ta próba w tym pokoleniu młodszym, szczególnie lat 30., dotarcia z tym przekazem przez Romana Dmowskiego, jest kolejnym jego wielkim osiągnięciem.

Na przełomie XIX-XX wieku niewątpliwie była oparta na tym autorytecie Romana Dmowskiego, który widział przede wszystkim przestrzeń zachodniej Europy jako tę, w której odbywa się

To są Niemcy, to jest Francja, dla Romana Dmowskiego takim przykładem najbardziej pozytywnym będzie Wielka Brytania.

Model Polski był bardziej zbliżony chyba do francuskiego i myślę, że to nie było rozwiązanie do końca pomyśli Romana Dmowskiego.

To nie wiem, czy tak łatwo można udzielić tutaj odpowiedzi w krótkim czasie, natomiast niewątpliwie model społeczeństwa, czy narodu brytyjskiego był dla Romana Dmowskiego takim punktem odniesienia na przełomie XIX-XX wieku.

Tak, no geniusz polityczny Romana Dmowskiego między innymi polegał na tym, że on próbował udowadniać potencjalnym sojusznikom sprawy polskiej, że to jest w ich interesie, żeby była wielka, niepodległa Polska.

I teraz w tej rzeczywistości myśl Romana Dmowskiego, czyli właśnie suwerennego, odważnego polityka polskiego,

Nowocześnie opisany przez Romana Dmowskiego w 1917 roku i jako wielostronicowy, ponad 100-stronicowy traktat przesłany do dyplomatów Europy Zachodniej.

Na drugą część rozmowy z profesorem Janem Żarynem na temat Romana Dmowskiego zapraszamy za tydzień, a ja przypominam, że Podcasty Teologii Politycznej powstają dzięki wsparciu naszych współproducentów, czyli Państwa.