Mentionsy
Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
23.10.2025 11:51

14. STRACHOWSKI // JASINA // Ziemie Odzyskane, Ziemie Obiecane (cz. 1)

Pretekstem do dzisiejszego spotkania stało się przyznanie literackiej Nagrody Nobla. Po raz kolejny przypadła ona osobie pochodzącej z Europy Środkowej – otrzymał ją László Krasznahorkai. Siedem lat temu Akademia Szwedzka nagrodziła Olgę Tokarczuk. Po ponad dwóch dekadach Nobel znów przypadł polskiej literaturze, lecz po raz pierwszy otrzymała go pisarka pochodząca z tzw. „Ziem Odzyskanych”. Symbolicznie domknął się okres powojennego scalania „starej” i „nowej” Polski. O tym, jak przebiegał, czy owe ziemie były rzeczywiście „odzyskane” czy raczej „pozyskane”, a fascynacja ich złożoną tożsamością była wyrazem „niemieckiego kompleksu” i czy Wrocław to „zastępczy” Lwów, rozmawiałem w pierwszej części podcastu z dr Łukaszem Jasiną. ______________________Podcasty Teologii Politycznej, od teraz dostępne w doskonałej jakości dźwięku i w formie wysokiej jakości video mogą ukazywać się jedynie dzięki pomocy prywatnych mecenasów kultury. Zapraszamy do dołączenia do ich grona! https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025

PRL Różewicza Wyszyński Olgi Tokarczuk Łukaszem Jasiną habsburski Hasie Diabet Wisła CPK Wajdy Gomułką Gierek Polsat Fredry

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 22 wyników dla "PRL"

Ja nie jestem pewien, czy kiedykolwiek uchwalono w końcu ustawę zmieniającą tą nazwę, ale to trzeba by się... Na pewno do końca PRL-u trwała.

Sylwester Chęciński, autor trylogii o Kalgurach i Pawlakach, symbolu ziem odzyskanych i tej jedności kulturowej, w dodatku zrobionej wbrew mitom w PRL w latach 60. i potem tak popularnej, że trzeba to było akceptować, to jest też reżyser wrocławski.

Ale myślę, że ten strach jest coraz mniejszy i czy na chwilę, zanim przejdziemy do współczesnej Polski, muszę dopytać o tą Polskę PRL-owską.

Zgodziłbyś się z opinią, że polonizacja tych ziem i w ogóle jakby kształt współczesnej polskości to jest dzieło PRL-u?

Oczywiście tu warto patrzeć na to, że jednak PRL trwał 44 lata, a my już, ta polska nowa, trwamy 36.

Ale pomijam fakt, że już prawie tak samo długo jak PRL i to jest jeszcze ciekawsze.

Więc coraz mniej możemy zrzucić na PRL, bo mamy już całe pokolenie wychowane kompletnie w tej nowej Polsce, więc także w zrozumieniu

Ale PRL to stworzył.

PRL to stworzył bardzo specyficznie.

Ten PRL to stworzył.

I PRL też stworzył tkankę Ziem Odzyskanych.

Nie wiem, ale PRL stworzył te całe wojskowe powiaty, stworzył te rejony, gdzie Ukraińców jest na przykład dużo, bo były wysiedlenia z akcji Wisła w 1947-1948 roku.

Zdecydował też na przykład co z tych niemieckich rzeczy nawet jeszcze za PRL zostało przyjęte za swoje, tak?

PRL też zdecydował co jest Śląskiem, co jest ziemią lubuską, to co takie trochę dęte podziały, bo na ziemi lubuskiej jest Głogów, który nie jest ziemią lubuską.

PRL zaczął tam... To był Wielkopolski, tak?

To PRL zdecydował i zrąb powstał już wtedy, pozycja Wrocławia, o której mówiliśmy.

Ukształtowanie Olgi Tokarczuk, jej pierwsze książki, są książki ewidentnie wynikające z PRL-owskich ziem odzyskanych.

I jest coś takiego, że to powstało w PRL-u, a potem zostało, nie wiem, nawet kody kulturowe znaleźć kościołem.

Też dużo jest na ziemiach odzyskanych nieodnowionej, zniszczonej postniemieckości i takiego rozwalonego PRL-u.

Z uwagi na to, że PRL świadomie decydował w pewnych sytuacjach, żeby nie dopuścić do tworzenia tych społeczności.

Jaki był obraz tych ziem odzyskanych i czy był w ogóle jeden w tej całej kulturze PRL-owskiej tworzony i tam i już tutaj?

W latach 60., 70., kiedy to się ustabilizowało, PRL zaczyna pozwalać na to, żeby to wchodziło mocniej.

Ostatnie odcinki