Mentionsy

Zrezygnowano w pewnym momencie z masowej produkcji, a potem nagle jednak stwierdzono, że to będzie ten czołg lekki armii niemieckiej, jednak będzie jej potrzebny, a koniec końców i tak wygaszono jego produkcję w roku 1942, ale stał się niezwykle udanym nośnikiem, bazą pod zabudowę dla dział samobieżnych, przeciwpancernych i artylerii klasycznej.

Pancer II i to klasycznego czołgu pancer II mieści się zarówno szybki, lekki czołg jednostek pancernych, czołg rozpoznawczy, ciężki, lekki, jakby to nie brzmiało absurdalnie, czołg wsparcia piechoty.

W ramach tego hasła pancer II zbudowano tak naprawdę kilka zupełnie różnych pojazdów o różnym zawieszeniu, o różnych silnikach, o różnym stopniu opancerzenia, a nawet o zupełnie odmiennym sposobie montażu agregatów wewnętrznych.

Według oficjalnych dokumentów 389, ja też już o tym kiedyś mówiłem, to są oficjalne dokumenty, według sprawozdań Armii Krajowej ta produkcja wyglądała pod względem liczby oddanych egzemplarzy nieco inaczej, ale oficjalnie mówimy o prawie 400 czołgach, 389 wozach wykonanych pod przymusem, pod kontrolą niemieckich inżynierów i niemieckich majstrów przez polską załogę byłych zakładów PZ Inż.

W ramach przygotowania niemieckiego przemysłu czołgowego do szerokiego programu wojsk pancernych, opracowanie czołgu Panzer II, a raczej do konkursu mającego wyłonić ten czołg, stanęły podstawowe, najważniejsze niemieckie firmy przemysłu zbrojeniowo-samochodowo-pancernego, takie nazwijmy, czyli Krupp, Daimler, Benz, Henschel.

Zawieszenie, różnego rodzaju sposoby aranżacji wnętrza, to miało być testowane na krótkich, niewielkich seriach czołgów przedseryjnych.

Ostatecznie o mocy ponad 100 koni mechanicznych, bo to jest najpierw silnik Maybacha HL57 i on już ma 130 koni mechanicznych.

To były czołgi bojowe, a więc przeznaczone do walki na najważniejszych odcinkach, ale właśnie bardziej kawaleryjskie niż piechoty.

Niemcy wyprodukowali, koniec końców, zaskakująco dużo tych czołgów przejściowych, bo ta odmiana A pisana małą literą w trzech podwersjach to jest 75 pojazdów, odmiana B, gdzie pojawia się m.in.

No i zamówiony w roku 1934, opracowany w latach 1934-1936, produkowany niskoseryjnie od 1936 roku, ten czołg Panzer II w odmianach przedseryjnych, których jak powiedziałem powstało tak wiele, bo aż ćwierć tysiąca, to jest czołg, który pojawia się w Wehrmachtzie, w tej dokumentacji Wehrmachtu, zasadniczo w roku 1937.

Czołgi te opierały się z każdej strony na pięciu dużych, relatywnie dużych w stosunku do prototypów w kołach nośnych, na resorach piórowych.

Te czołgi były wyposażone, jak powiedziałem, w silniki o mocy 140 koni mechanicznych firmy Maybach, to moc maksymalna, były trzyosobowe, miały uzbrojenie w armatę 2 cm w karabin.

Jak na rok 1937 był zbudowany z walcowanych płyt pancernych, które były ze sobą spawane.

Można by powiedzieć, że nie było martwych stref w obserwacji przez załogę otoczenia czołgu Panzer II i to była rzecz, która na przykład zrobiła duże wrażenie na radzieckich analitykach, na radzieckich inżynierach w czasie testowania czołgu w Kubińce.

To był czołg relatywnie mimo wszystko lekki, dziewięciotonowy, ale o silniku o mocy 140 koni mechanicznych, sześciocylindrowym, silniku benzynowym chłodzonym wodą.

Nie dałoby się bez tych czołgów formować nowych pułków, nowych brygad pancernych, wreszcie nowych dywizji.

Pełniły przede wszystkim funkcję czołgów uzupełniających, czołgów rozpoznawczych, czołgów tzw.

I jeżeli spojrzymy na etat nawet z roku 1941 niemieckiego pułku pancernego, to widzimy, że nawet na szczeblu pułku potrzebny jest pluton czołgów lekkich, który pełni funkcję rozpoznawczą, a na szczeblu poszczególnego batalionu takie bataliony mogą być dwa lub trzy.

Czyli jeżeli mamy niemiecką kompanię czołgów liczącą 22 pojazdy w roku 1941, to mamy w takiej kompanii czołgów Panzer III lub Panzer IV łącznie 17 czołgów średnich, ale nadal 5 czołgów lekkich.

Ale nawet przy tej dominacji czołgów średnich, Panzer III i Panzer IV, potrzebne było 45 Panzer II.

Czołg, który musiał jeszcze znajdować się w strukturach batalionów czołgów średnich, dlatego że wciąż tych czołgów średnich było za mało.

G, H, M, J, a ostatecznie także tzw.

I można by powiedzieć, że ta zasadnicza produkcja czołgu Panzer II to jest lata 1937-1942, kiedy zdecydowano w Niemczech o zakończeniu wielkoseryjnej produkcji czołgów lekkich, zarówno czeskiego modelu 38t, jak i własnego Panzer II, produkowanego w roku 1942 już wyłącznie w Polsce w Generalnym Gubernatorstwie w zakładach Wawerma.

Czołgi Panzer II wykorzystywano także jako nośniki czołgów saperskich, czyli widzimy, że Niemcy na różne sposoby aranżowali tą konstrukcję.

Ono pozwalało oprzeć się ogniowi różnic przeciwpancernych, ale nadal było absolutnie niewystarczające jeśli chodzi o odporność na ogień nawet relatywnie lekkich armat przeciwpancernych kaliber 37 mm czy radzieckich 45 mm.

Ale nawet przystępując do Barbarossy, w strukturach Wehrmachtu nadal znajdowało się blisko 1000 czołgów pancer II różnych odmian, czy w dywizjach pancernych, czy w samodzielnych batalionach, czy w zapasie.

Mimo tych kolejnych testów pojazdów prototypowych, cięższych bądź rozpoznawczych, to armia niemiecka miała nadal w dyspozycji bardzo duży zapas czołgów, które mogła poddać np.

Uzupełniająca jako czołg nienowoczesny w zakresie parametrów bojowych, ale ta ocena czołgu Panzer II w zakresie jego opisu technicznego też jest zaskakująco pozytywna.

Właz do kopuły stanowi okrągła klapa osadzona na zawiasach, a w tych pierwszych czołgach Panzer II nie było okrągłej klapy osadzonej na zawiasach, tylko była klapa dzielona na dwa.

No i obok tych ocen radzieckich, polskich, de facto brytyjskich, no my mieliśmy też nasze absolutnie indywidualne oceny, bo czołg Panzer II był najlepiej przez Polskie Państwo Podziemne, przez jego siły zbrojne, przez Armię Krajową najlepiej poznaną konstrukcję.