Mentionsy

W kolejnym odcinku Podcastu Wojenne Historie witają Was Kamil Kawalec i Norbert Bączyk.

Jeżeli Ty też uważasz, że nasze treści są tego warte, możesz dołączyć do tego grona i wesprzeć nas w serwisie patronite.pl.

No Robert, porozmawiamy dzisiaj o czołgu KW-85, ale zacznijmy od tego, dlaczego w ogóle historia tego czołgu jest tak naprawdę nietypowa, jak na czołg produkowany w Związku Radzieckim podczas II wojny światowej.

Oczywiście, historia radzieckiego czołgu ciężkiego KW-85 jest jak na historię radzieckiego czołgu dosyć nietypowa.

W historii radzieckich wojsk pancernych były czołgi, które nie trafiły na swój czas.

KW-85 w swojej historii niskiej serii produkcyjnej jest bardzo podobny do tego typu konstrukcji.

Czołg ciężki IS Josif Stalin.

I tylko dlatego w ogóle KW-85 zaistniał na liniach produkcyjnych, a potem na polu walki.

Historia czołgu KW-85 jest nawet ciekawsza niż jego zastosowanie bojowe.

Czołgi KW-85 debiutowały jesienią 1943 roku i bardzo szybko do wiosny 1944 roku większość z tych czołgów została zniszczona, wyszła z użycia.

Ale jednocześnie, kiedy w listopadzie 1943 roku Niemcy zobaczyli na własne oczy i zaczęli niszczyć czołgi KW-85, to one były dla nich jakby przepowiednią, zapowiedzią tego, co ich czeka w roku 1944, w roku 1945, bo KW-85.

Wcześniej pojawia się ISU-152, a jesienią 1943 roku KW-85.

Najpierw w postaci czołgu IS-85, ale bardzo szybko w postaci czołgów IS-122 i czołgów T-34-85.

Bo przecież jeżeli spojrzymy na historię czołgów KW, no to KW-85 był najsilniej uzbrojonym czołgiem ciężkim generacji KW.

Wieża, która zostanie wykorzystana przy produkcji seryjnej czołgów IS i pewne zmiany aranżacji wnętrza czołgu KW dostosowane właśnie w ramach procesu powstawania czołgu zupełnie nowej generacji ciężkiego Josif.

Niepowielający wielu negatywnych rozwiązań Christiego.

I cała historia KW-1S, którą już kiedyś przedstawiliśmy, jest opowieścią o tym, jak KW chudł i jak jego parametry bojowe ustępowały parametrom eksploatacyjnym.

I że w ogóle czołg KW okazał się być niezwykle wdzięczną platformą, adaptacją pod działo samobieżne ISU-152.

Że oto pojawił się na froncie zupełnie nowy niemiecki czołg, który ma nie tylko grubsze opancerzenie niż KW-1S, ale przede wszystkim dysponuje potężną armatą, która pozwala mu na dużych i średnich dystansach obezwładniać każdy radziecki czołg, zanim jakikolwiek radziecki czołg podjedzie na tyle blisko, żeby obezwładnić od czoła Tygrysa.

Oni żyłowali silnik W-2, ale większej mocy niż 500, 520, 550 koni mechanicznych z tego silnika nie dało się wycisnąć.

Ale dlaczego ten czołg KW był uzbrojony w 85-milimetrową armatę, a nie na przykład taką wielką 122-milimetrową jak jego następca IS-2?

Jak ten Tygrys się pojawił w 1943 roku, no to Armia Czerwona miała czołg ciężki KW, który był uzbrojony w armatę ZIS-5, no i miała czołg średni T-34 uzbrojony w armatę F-34.

Natomiast ciężkie działa przeciwlotnicze, czy to jest armata w panterze, chociaż to nie była formalnie armata przeciwlotnicza, czy ciężkie działa przeciwlotnicze takie jak 85-ka, ta radziecka, no to są armaty o bardzo dużej czy znacznie większej prędkości początkowej pocisku, który wylatuje z takiej lufy.

Im szybciej pocisk opuszcza lufę, tym bardziej tą lufę zużywa.

No ale jak pojawił się ten Tygrys, to zarówno w przypadku czołgów średnich, jak i w przypadku czołgów przede wszystkim ciężkich, no uświadomiono sobie, że na Tygrysa 76, czy to jest F-34, czy to jest ZIS-5, czy to jest

Analogiem niemieckiej tej potężnej PAK-43 z Tygrysa II i zbudowano czołg KW-122 uzbrojony w armatę 122 mm D-25 z czołgów IS i ten czołg jak powiedziałem nazywano KW-122.

IS.

Po prostu historia KW jest już przesądzona w tym momencie.

No IS jest czołgiem lepszym.

Ale wymaga dopracowania i do momentu, kiedy IS nie zostanie dopracowany i tylko do tego momentu ma być dalej produkowany czołg.

85 mm, która będzie korzystała z rozwiązań z elementów armat ZIS-3, ZIS-5, F-34, żeby nie wymyślać koła na nowo.

Osadzono to na kołysce armaty dywizyjnej ZIS-3.

Właściwie takie skrzyżowanie ZIS-3, ZIS-5, F-34 i armaty przeciwlotniczej.

Pietrow poszedł o krok dalej w swojej konstrukcji i on przygotował armatę, która przeszła do historii jako armata D5T.

Ale tutaj również zastosowano elementy zamka od F-34 czy niektóre detale z IS-5 i właśnie F-34.

Albo wsadzamy w wieżę czołgu KW-1AS nową armatę, albo możemy wziąć starą wieżę z czołgu KW, albo możemy wziąć zupełnie nową wieżę zaprojektowaną dla zupełnie nowego czołgu, czołgu przyszłej generacji, czołgu IS.

No i Rosjanie wsadzili armatę 85 mm w klasyczną wieżę czołgu KW-1S i wsadzili do wieży czołgu IS, no bo to był naturalny proces adaptacji obu konstrukcji do tej armaty.

No i ta wieża dla czołgu IS to była o wiele większa i o wiele nowocześniejsza wieża.

Wieża dla czołgu IS to była wieża dla zupełnie nowej konstrukcji.

Tylko, że ta wieża z czołgu IS nie pasowała do kadłuba czołgu KW.

Tych czołgów akurat IS było nawet więcej, ale chodzi o to, że pojawia się czołg, tak zwany Obiekt 237 i to jest IS.

Mamy wieżę z czołgu IS osadzoną na czołgu KW, ale jak powiedziałem, to nie jest tak prosto osadzić wieżę z innego czołgu i już.

Wsadzili w wieżę czołgu IS, a tą armatę S31 wpakowali w zwykłą wieżę KW.

Było widać, że po prostu KW to nie jest czołg taki sam jak IS.

Ale liczba zmian na obiekcie 239 adaptująca go do IS była większa.

Zlikwidowano stanowisko strzelca radiotelegrafisty.

Potem cecha charakterystyczna czołgów IS, że kierowca siedzi z przodu i ma dwa zbiorniki z paliwem po prawej i po lewej stronie.

No to takie wspaniałe uczucie, że jesteś kierowcą czołgu ciężkiego i masz świadomość, że siedzisz między dwoma zbiornikami z paliwem dla czołgu.

I ten element, umieszczenie zbiorników po obu stronach stanowiska kierowcy widzimy w czołgu OB239, a więc w czołgu KW.

I co ciekawe, w tym obiekcie 239 wsadzono też silnik od IS-a, to znaczy silnik W-2IS, którą przewidziano dla czołgu IS-85.

Tak naprawdę Obiekt 239 to był eksperyment mający pokazać różne rozwiązania przydatne przy dopracowaniu czołgu IS.

Była armata przeciwlotnicza, były podzespoły, które można było wykorzystać z takich armat jak F-34 czy ZIS.

Był opracowywany, dopracowywany czołg ciężki IS, więc nie tyle co bawiono się, co poszukiwano różnego rodzaju optymalnych rozwiązań.

No one miały na celu wytypowanie rozwiązań przejściowych do czasów wdrożenia IS do produkcji.

KW-85 miał być królikiem doświadczalnym, zbierać w praktyce, w teorii walki, doświadczenia, które można zaadaptować przy dopracowaniu oczekującego na wejście do produkcji czołgu IS.

Balistyka obu armat była zbliżona, ale armata D5T D5T-85 była konstrukcją wyraźnie bardziej dopracowaną.

I rzecz ciekawa, oba te prototypy istnieją po dzień dzisiejszy.

Czołgi KW-85 miały być ostatnią seryjną linią czołgu KW do czasu dopracowania i wdrożenia do produkcji czołgu IS.

Kilkaset takich czołgów Niemcy mają do dyspozycji, a Rosjanie w tym czasie coraz bardziej ograniczają produkcję czołgów KW, czekają na nowy czołg IS.

KW-85 korzystający z wieży czołgu IS, bo oczywiście ten czołg trafił do produkcji

Ale nie w jarzmie kulistym, ale jako tak zwany karabin kierunkowy, to znaczy była taka możliwość strzelania z nieruchomej lufy osadzonej w przednim kadłubie czołgu.

Trzeba było adaptować kadłuby, trzeba było modyfikować, zajmować się czymś, co było z punktu widzenia radzieckiej sztuki produkcji czołgów niskoseryjnym eksperymentem.

1 listopada 1943 roku na Kubince zaczęły się testy.

Stwierdzono niską jakość gąsienic i zarówno jeśli chodzi o nośnik, jak i o armatę i wieżę uznano, że czołg testów nie zaliczył.

Użyje się go trochę na polu walki, a potem zastąpi IS-em.

No i te czołgi zadebiutowały w listopadzie 1943 roku na froncie w pasie np.

Wprowadzenie tego czołgu do walki w listopadzie 1943 roku nie było traktowane przez dowództwo Armii Czerwonej jako coś szczególnie istotnego.

Czekano już bardziej na czołgi IS i z nimi wiązano większe nadzieje, ale pamiętajmy też, że Rosjanie wtedy stosują Armia Czerwona.

I zasadniczo walki czołgów KW-85 w największym natężeniu to jest listopad, grudzień 43 roku, styczeń, luty roku 1944.

Część tych maszyn używana była także później, ale już od lutego 44 roku widzimy zastępowanie je czołgami IS.

No i można by powiedzieć, że historia użycia jest charakterystyczna po prostu dla historii użycia czołgów ciężkich w pułkach gwardyjskich.

Uzupełniono go czołgami z 27 Pułku Czołgów Ciężkiej Gwardii, więc miał 13 maszyn i w trudnych warunkach terenowych przy silnym oporze dalej używano tych czołgów jako wozów wsparcia piechoty i do 22 stycznia ten pułk został całkowicie wyniszczony.

Styczniowe straty to 11 czołgów KW-85 zniszczone bezpowrotnie, jeden wóz uszkodzony, 17 poległych, dwóch zaginonych, 22 rannych.

Podsumowując historię czołgu KW-85, jest to konstrukcja przejściowa.

Jest to konstrukcja ciekawa, ale nie mająca dużego znaczenia w historii radzieckiej broni pancernej.

To jest taki łabędzi śpiew historii czołgów KW, które są zastępowane czołgami IS i właśnie KW-85 jest symbolem zmiany warty, gdzie nowe jest lepsze niż dotychczasowe.

Zastąpiły go wodzy IS.

I to już wszystko w dzisiejszym odcinku.