Mentionsy

Podcast Wojenne Historie
Podcast Wojenne Historie
26.12.2025 06:00

Czerwony sztandar nad Górnym Śląskiem

Ten odcinek zrealizowaliśmy we współpracy z Instytutem Śląskim

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 21 wyników dla "NKWD"

Były to tereny pod zarządem Armii Czerwonej, jak i organów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, czyli także działały tutaj organy NKWD.

NKWD odpowiadało za sieć obozów, Armia Czerwona miała sieć komendantur wojskowych, które zarządzały tyłami wojsk radzieckich.

A czym zajmowały się te jednostki NKWD, które znajdowały się na terenie Śląska?

NKWD odpowiadało z jednej strony za selekcję i przewóz na wschód niemieckich jeńców wojennych, z drugiej strony odpowiadało za tzw.

Do marca 1939 roku w ten sposób NKWD formalnie pochwyciło podejrzanych o przynależność polityczną do organizacji wrogiej kilka tysięcy Niemców, ale i kilka tysięcy Polaków.

Czyli widzimy, że NKWD likwidowało, w rozumieniu aresztowało, prowadziło wywózki ludzi podejrzanych o sprzeciwianie się nowej władzy, tak władzy radzieckiej, jak i szerzej władzy komunistycznej, reprezentowanej teraz także przez polski rząd tymczasowy, a zatem tych przedstawicieli polskiej administracji, którzy najpierw rezydowali w Katowicach, a potem, jak powiedziałem, stopniowo przenosili się także na zachód.

To jest bardzo charakterystyczne z lutego, z marca 1945 roku, że NKWD prowadziła aresztowania także wśród Polaków jeszcze w warunkach np.

No i NKWD we współpracy z Armią Czerwoną musiało zapanować nad kwestią jeńców wojennych, których na Górnym Śląsku przetrzymywano kilkadziesiąt tysięcy.

I trzymano tam tysiące niemieckich jeńców wojennych, ale także przesyłano tam ludzi podejrzanych, aresztowanych przez NKWD.

Niezależnie od takich, można by powiedzieć, naturalnych w kontekście wojny obozów przejściowo-przesyłowych dla jeńców wojennych przy określonym froncie operacyjnym Armii Czerwonej, NKWD tworzyła także obozy tymczasowe dla podejrzanych i zatrzymanych.

I także w tym wypadku NKWD korzystało z byłej infrastruktury KL Auschwitz.

On miał bardzo liczne filie na terenie całego Górnego Śląska, przede wszystkim na obszarach na wschód od Odry, w tym na obszarze Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego i NKWD korzystało wiosną, latem do jesieni 1945 roku z tychże obozów.

równolegle funkcjonujących tam władz Armii Czerwonej i NKWD.

Zwijały się radzieckie komendantury, zwijały się jednostki NKWD, ale też pamiętajmy, że ta obecność radziecka na obszarze Górnego Śląska z racji objęcia polskiego terytorium zarządem północnej grupy wojsk marszałka Rokosowskiego,

No i oczywiście pamiętajmy, kiedy mówimy o obozach pracy NKWD i obozach przesyłowych dla jeńców wojennych, że niezależnie od tego na terenie Górnego Śląska władze polskie organizowały własne obozy pracy.

No i ta obecność NKWD i Armii Czerwonej, tych komendantur tyłowych, tych jednostek nadzorczych NKWD, tych obozów pracy, no to wszystko wiązało się także z, a może przede wszystkim, z rabunkiem Górnego Śląska.

na Ukrainę w ramach tej łapanki na robotników, na górników, jaką Armia Czerwona i NKWD przeprowadzały między lutym a kwietniem 1945 roku.

że nie zostaną okradzione polskie zakłady, że nie zostanie uszczublony polski tabor kolejowy, czy też jednostki NKWD nie dokonają kolejnej łapanki na ludności pod pozorem jej przynależności do organizacji nazistowskich bądź konspiracyjnych i nie wywiozą ich na wschód.

Następnie przy użyciu robotników przymusowych i jeńców wojennych z obozów pracy przystąpiono w kopalniach górnośląskich do wydobywania węgla na rzecz nie tylko odradzającego się państwa polskiego, ale właśnie pod zarządem NKWD na rzecz ZSRR.

Nowa władza, stopniowo Armia Czerwona NKWD oddawała proregatywy polskiej administracji, tak cywilnej jak i wojskowej.

Obozy pracy NKWD zastępowały obozy pracy pod kontrolą Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.