Mentionsy

Podcast Wojenne Historie
Podcast Wojenne Historie
26.12.2025 06:00

Czerwony sztandar nad Górnym Śląskiem

Ten odcinek zrealizowaliśmy we współpracy z Instytutem Śląskim

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 24 wyników dla "Armii Czerwonej"

Obecność administracji radzieckiej, wojskowej administracji Armii Czerwonej na Śląsku w roku 1945 oznaczał przede wszystkim eksploatację.

Były to tereny pod zarządem Armii Czerwonej, jak i organów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, czyli także działały tutaj organy NKWD.

nadzorowały relokację wojsk Armii Czerwonej częściowo z obszarów niemieckich, częściowo czeskich.

to ich władza w stosunku do Armii Czerwonej nadal pozostawała niezwykle ograniczona.

Po prostu było to zaplecze operacyjne Armii Czerwonej, która, przypomnijmy, w przypadku Górnego Śląska prowadziła walki na podejściach do Raciborza czy do Rybnika przez cały luty czy marzec 1945 roku.

Więc w sposób naturalny te komendantury wojskowe radzieckie musiały się tam znajdować, żeby zabezpieczyć pracę tyłów Armii Czerwonej.

I nawet kiedy w marcu, w kwietniu 1945 roku przybywała administracja polska, no to w gruncie rzeczy nie miała ona możliwości wpływania na decyzje władz radzieckich, no i w żaden sposób nie mogła egzekwować praw w stosunku do żołnierzy Armii Czerwonej, którzy

Górny Śląsk przeszedł dwie takie fale rabunków, gwałtów i dewastacji, związanych najpierw z przemieszczaniem się frontu ze wschodu na zachód, a potem powrotem Armii Czerwonej przede wszystkim z Niemiec, czyli przemarszu jej transportów z zachodu na wschód, które nie tylko odbywały się przecież koleją, ale i częściowo przy użyciu systemu dróg, transportem samochodowym.

Niezależnie od takich, można by powiedzieć, naturalnych w kontekście wojny obozów przejściowo-przesyłowych dla jeńców wojennych przy określonym froncie operacyjnym Armii Czerwonej, NKWD tworzyła także obozy tymczasowe dla podejrzanych i zatrzymanych.

do pracy przymusowej przy demontażu fabryk czy na rzecz Armii Czerwonej na obszarze Górnego Śląska.

równolegle funkcjonujących tam władz Armii Czerwonej i NKWD.

Dowództwo północnej grupy wojsk ulokowano na Dolnym Śląsku w Legnicy, ale jednostki radzieckie, jednostki Armii Czerwonej, a potem Armii Radzieckiej były rozmieszczone w różnych obszarach Polski, w tym na Górnym Śląsku w sposób stały.

No i ta obecność NKWD i Armii Czerwonej, tych komendantur tyłowych, tych jednostek nadzorczych NKWD, tych obozów pracy, no to wszystko wiązało się także z, a może przede wszystkim, z rabunkiem Górnego Śląska.

I ten rabunek połączony wcześniej z gwałtami, z kradzieżami, z morderstwami na terenach zwłaszcza Śląska Opolskiego w wykonaniu żołnierzy Armii Czerwonej, on trwale zapisał się w świadomości górnoślązaków.

Ale szczególnie proces grabieży indywidualnej żołnierzy Armii Czerwonej i grabieży instytucjonalnej państwa radzieckiego na tych terenach miał miejsce zimą, wiosną i latem 1945 roku od stycznia do sierpnia.

Często pijani żołnierze Armii Czerwonej dokonywali napadów rabunkowych, a jednocześnie zorganizowane jednostki wywożąc wszystko na wschód, czyniły możliwość egzystencji na ziemiach dopiero co wyzwolonych spod władzy niemieckiej wątpliwą.

Ludność polska widzi w Armii Czerwonej sprawcę ciężkiej obecnie sytuacji żywnościowej i z troską patrzy w przyszłość, gdyż obecnie wobec zniszczeń dokonywanych przez wojska rosyjskie zbiory będą problematyczne.

Czego nie zrobił szaber, czego nie zrobiły podpalenia, których dokonywali pijani żołnierze Armii Czerwonej, to przede wszystkim było tracone przez ten usystematyzowany proces wywózek na wschód.

od masowej działalności grabieszczej o charakterze indywidualnym żołnierzy Armii Czerwonej na terenie całego Górnego Śląska, były prawdziwym dzikim zachodem także w relacji z państwem radzieckim.

Nawet oddziały Milicji Obywatelskiej, a nawet oddziały Wojska Polskiego wręcz ścierały się z radzieckimi maruderami bądź radzieckimi, rosyjskimi grupami o charakterze bandycko-zbrojnym, które organizowali dezerterzy z Armii Czerwonej.

Bezwzględnie zakazać oddziałom Armii Czerwonej dalszego zabierania bydła, koni, nierogacizny oraz zboża z gospodarstw znajdujących się w Polsce.

Oddać dobrym gospodarstwom zbiory i inwentarz żywy i martwy zabrany na ziemiach zachodnich przez oddziały Armii Czerwonej w okresie żniw.

Najpierw ewakuacja przez władze niemieckie, potem działalność Armii Czerwonej na tym obszarze, która spowodowała, że część ludności starała się opuścić jak najszybciej te tereny, będąc śmiertelnie zagrożoną w wymiarze egzystencjalnym.

Majątki dużej własności są zajęte przez oddziały Armii Czerwonej.