Mentionsy

Podcast ŚCWiS
Podcast ŚCWiS
19.05.2026 09:30

Pacyfikacja kopalni „Wujek” – historia strajku z 1981 roku | Dariusz Węgrzyn | 053

🎧 Co wydarzyło się 16 grudnia 1981 roku w kopalni „Wujek”? Jak przebiegał strajk i jego pacyfikacja, która na zawsze zapisała się w historii Polski?

W nowym odcinku podcastu Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności Aneta Kuberska i Sylwester Strzałkowski rozmawiają z dr. Dariuszem Węgrzynem o genezie strajku w KWK „Wujek”, jego przebiegu oraz tragicznej w skutkach pacyfikacji, w efekcie której zginęło 9 górników. To rozmowa o pamięci, historii i znaczeniu wydarzeń z grudnia 1981 roku – także dziś, po 45 latach od tamtych dramatycznych wydarzeń.

Przypominamy, że trwa Rok 9 Górników z „Wujka”, ustanowiony z okazji 45. rocznicy strajku i pacyfikacji kopalni „Wujek”. To czas szczególnej pamięci o ofiarach i bohaterach walki o wolność.

▶️ Posłuchaj nowego odcinka podcastu ŚCWiS i wróć do jednej z najważniejszych historii stanu wojennego.

Rozdziały (11)

1. Strajk w kopalni Wujek

Historia strajku w kopalni Wujek w 1981 roku, jego początki i koniec.

2. Historia stanu wojennego

Przedstawienie powstania stanu wojennego i jego motywacji.

3. Strajk w kopalni Wujek - powstanie

Opis powstania strajku w kopalni Wujek, aresztowania Jana Ludwiczaka i jego konsekwencji.

4. Strajk - głosowanie i przygotowania

Głosowanie na strajk i przygotowania górnicy do strajku, brak formalnego przywództwa.

5. Pacyfikacja kopalni Wujek

Opis akcji pacyfikacyjnej kopalni Wujek, jej konsekwencje i porównanie z filmem Kazimierza Kuca.

6. Zakończenie rozmowy

Podsumowanie i zakończenie rozmowy.

7. Strzelanie w kopalni Wujek

Dariusz Węgrzyn analizuje akcję pacyfikacji kopalni Wujek, podkreślając brak profesjonalizmu sił milicji obywatelskiej. Opisuje starcie z barykadą górników i użycie broni przez Pluton Specjalny ZOMO.

8. Strzelanie i jego konsekwencje

Węgrzyn przedstawia sytuację, w której funkcjonariusze plutonu specjalnego użyli broni, co spowodowało śmierć 9 górników. Analizuje konsekwencje tego zdarzenia i sukces pacyfikacji.

9. Ewakuacja rannych z kopalni Wujek

Opisane są działania lekarzy i pielęgniarek podczas ewakuacji rannych z kopalni, a także sytuacja wokół kopalni przez ZOMO.

10. Postać Jan Druć

Opisane są okoliczności zatrzymania i skazania na rok pozbawienia wolności milicjanta Jana Druć, który był zaangażowany w działalność Solidarności.

11. Zakończenie strajku

Podsumowanie strajku i jego pacyfikacji, a także informacje o przyszłych publikacjach na temat pacyfikacji kopalni Wujek.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 20 wyników dla "Wujek"

14 grudnia, kiedy przechodzą poszczególne zmiany na kopalnie Wujek, to nie ma tak, że ktoś mówi, że to strajkujemy, to po prostu zbierają się najczęściej w łaźni łańcuszkowej w dużym pomieszczeniu i głosują, czy strajkujemy, czy też nie.

W roku 45. rocznicy krwawej pacyfikacji kopalni Wujek wracamy do tych tematów.

Pacyfikacja kopalni Wujek była wtedy, w 1981 roku, 16 grudnia, wydarzeniem, które poruszyło Polskę i świat, no ale nie była wydarzeniem, które wzięło się znikąd.

Co więcej, widzimy bardzo ostry kurs widoczny w tym, co się stało na kopalni Wujek.

To wynika w dużym stopniu, moim zdaniem, z desperacji, to znaczy też ten twardy kurs, który jest widoczny wobec kopalń, także kopalni Wujek wynika z kilku czynników.

Bezpośrednim powodem wybuchu strajku w kopalni Wujek było aresztowanie Jana Ludwiczaga, czyli przewodniczącego zakładowej Solidarności.

Co więcej, no przychodzą górnicy, którzy... Ludwiczak mieszkał od kopalni Wujek praktycznie na rzut beretem, to jest naprawdę kilkaset metrów z alarmowaniem linią górniczą, która działała, nie została odcięta, a Jan Ludwiczak miał telefon ten górniczy w domu.

Trzeba też pamiętać, że to wcale nie było tak, że Jan Ludwiczek był postacią, która cieszyła się olbrzymią estymą na kopalni Wujek.

Do takich masówek dochodzi też w kopalni Wujek.

Między innymi próbują temu zaradzić, więc mamy tutaj sytuację taką, że nie ma tak naprawdę w strajku na kopalni wujek formalnego przywództwa.

Musieli się jej dość szybko nauczyć i nauczyli się, bo przecież 14 grudnia, kiedy przechodzą poszczególne zmiany na kopalnie wujek, to nie ma tak, że ktoś mówi, że to strajkujemy, to po prostu zbierają się najczęściej w łaźni łańcuszkowej w dużym pomieszczeniu.

I jak wygląda akcja pacyfikacji kopalni Wujek?

Milicjant został skazany za to, że był pod kopalnią wujek.

Czyli człowiek po poszczeszkaniu wojskowym miał w ramach milicji obywatelskiej pełnić takie funkcje porządkowe, to znaczy patrolowanie ulic, no i on m.in. trafił w okolice kopalni Wujek i dostał zadanie pilnowania samochodów, a z drugiej strony miał zatrzymywać ludzi i zabierać im dowody osobiste,

by następnie ci ludzie mieli się zgłosić na komisariat milicji i wyjaśnić, co robili w okolicach kopalni wujek 16 grudnia.

Więc jest to taki sprawiedliwy, można powiedzieć w cudzysłowie, zamowiec, który tutaj znalazł się pod kopalnią Wujek.

Ostatni górnik z kopalni Wujek wyszedł około godziny 19.30-20.

O ofiarach pacyfikacji strajku w kopalni Wujek, ale także o procesach i tych przed 1989 rokiem i tych już w III Rzeczpospolitej będziemy na pewno rozmawiać jeszcze w kolejnych odcinkach podcastu Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.

Dziś o przebiegu strajku i pacyfikacji w kopalni Wujek w grudniu 1981 roku opowiadał dr Dariusz Węgrzyn.

Ta publikacja ukaże się pewnie tuż po wakacjach, także wyczekujcie Państwo i odwiedzajcie oczywiście Śląskie Centrum Wolności i Solidarności w roku 45. rocznicy strajku i pacyfikacji kopalni Wujek.