Mentionsy
Pacyfikacja kopalni „Wujek” – historia strajku z 1981 roku | Dariusz Węgrzyn | 053
🎧 Co wydarzyło się 16 grudnia 1981 roku w kopalni „Wujek”? Jak przebiegał strajk i jego pacyfikacja, która na zawsze zapisała się w historii Polski?
W nowym odcinku podcastu Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności Aneta Kuberska i Sylwester Strzałkowski rozmawiają z dr. Dariuszem Węgrzynem o genezie strajku w KWK „Wujek”, jego przebiegu oraz tragicznej w skutkach pacyfikacji, w efekcie której zginęło 9 górników. To rozmowa o pamięci, historii i znaczeniu wydarzeń z grudnia 1981 roku – także dziś, po 45 latach od tamtych dramatycznych wydarzeń.
Przypominamy, że trwa Rok 9 Górników z „Wujka”, ustanowiony z okazji 45. rocznicy strajku i pacyfikacji kopalni „Wujek”. To czas szczególnej pamięci o ofiarach i bohaterach walki o wolność.
▶️ Posłuchaj nowego odcinka podcastu ŚCWiS i wróć do jednej z najważniejszych historii stanu wojennego.
Rozdziały (11)
Historia strajku w kopalni Wujek w 1981 roku, jego początki i koniec.
Przedstawienie powstania stanu wojennego i jego motywacji.
Opis powstania strajku w kopalni Wujek, aresztowania Jana Ludwiczaka i jego konsekwencji.
Głosowanie na strajk i przygotowania górnicy do strajku, brak formalnego przywództwa.
Opis akcji pacyfikacyjnej kopalni Wujek, jej konsekwencje i porównanie z filmem Kazimierza Kuca.
Podsumowanie i zakończenie rozmowy.
Dariusz Węgrzyn analizuje akcję pacyfikacji kopalni Wujek, podkreślając brak profesjonalizmu sił milicji obywatelskiej. Opisuje starcie z barykadą górników i użycie broni przez Pluton Specjalny ZOMO.
Węgrzyn przedstawia sytuację, w której funkcjonariusze plutonu specjalnego użyli broni, co spowodowało śmierć 9 górników. Analizuje konsekwencje tego zdarzenia i sukces pacyfikacji.
Opisane są działania lekarzy i pielęgniarek podczas ewakuacji rannych z kopalni, a także sytuacja wokół kopalni przez ZOMO.
Opisane są okoliczności zatrzymania i skazania na rok pozbawienia wolności milicjanta Jana Druć, który był zaangażowany w działalność Solidarności.
Podsumowanie strajku i jego pacyfikacji, a także informacje o przyszłych publikacjach na temat pacyfikacji kopalni Wujek.
Szukaj w treści odcinka
14 grudnia, kiedy przechodzą poszczególne zmiany na kopalnie Wujek, to nie ma tak, że ktoś mówi, że to strajkujemy, to po prostu zbierają się najczęściej w łaźni łańcuszkowej w dużym pomieszczeniu i głosują, czy strajkujemy, czy też nie.
W roku 45. rocznicy krwawej pacyfikacji kopalni Wujek wracamy do tych tematów.
Pacyfikacja kopalni Wujek była wtedy, w 1981 roku, 16 grudnia, wydarzeniem, które poruszyło Polskę i świat, no ale nie była wydarzeniem, które wzięło się znikąd.
Co więcej, widzimy bardzo ostry kurs widoczny w tym, co się stało na kopalni Wujek.
To wynika w dużym stopniu, moim zdaniem, z desperacji, to znaczy też ten twardy kurs, który jest widoczny wobec kopalń, także kopalni Wujek wynika z kilku czynników.
Bezpośrednim powodem wybuchu strajku w kopalni Wujek było aresztowanie Jana Ludwiczaga, czyli przewodniczącego zakładowej Solidarności.
Co więcej, no przychodzą górnicy, którzy... Ludwiczak mieszkał od kopalni Wujek praktycznie na rzut beretem, to jest naprawdę kilkaset metrów z alarmowaniem linią górniczą, która działała, nie została odcięta, a Jan Ludwiczak miał telefon ten górniczy w domu.
Trzeba też pamiętać, że to wcale nie było tak, że Jan Ludwiczek był postacią, która cieszyła się olbrzymią estymą na kopalni Wujek.
Do takich masówek dochodzi też w kopalni Wujek.
Między innymi próbują temu zaradzić, więc mamy tutaj sytuację taką, że nie ma tak naprawdę w strajku na kopalni wujek formalnego przywództwa.
Musieli się jej dość szybko nauczyć i nauczyli się, bo przecież 14 grudnia, kiedy przechodzą poszczególne zmiany na kopalnie wujek, to nie ma tak, że ktoś mówi, że to strajkujemy, to po prostu zbierają się najczęściej w łaźni łańcuszkowej w dużym pomieszczeniu.
I jak wygląda akcja pacyfikacji kopalni Wujek?
Milicjant został skazany za to, że był pod kopalnią wujek.
Czyli człowiek po poszczeszkaniu wojskowym miał w ramach milicji obywatelskiej pełnić takie funkcje porządkowe, to znaczy patrolowanie ulic, no i on m.in. trafił w okolice kopalni Wujek i dostał zadanie pilnowania samochodów, a z drugiej strony miał zatrzymywać ludzi i zabierać im dowody osobiste,
by następnie ci ludzie mieli się zgłosić na komisariat milicji i wyjaśnić, co robili w okolicach kopalni wujek 16 grudnia.
Więc jest to taki sprawiedliwy, można powiedzieć w cudzysłowie, zamowiec, który tutaj znalazł się pod kopalnią Wujek.
Ostatni górnik z kopalni Wujek wyszedł około godziny 19.30-20.
O ofiarach pacyfikacji strajku w kopalni Wujek, ale także o procesach i tych przed 1989 rokiem i tych już w III Rzeczpospolitej będziemy na pewno rozmawiać jeszcze w kolejnych odcinkach podcastu Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.
Dziś o przebiegu strajku i pacyfikacji w kopalni Wujek w grudniu 1981 roku opowiadał dr Dariusz Węgrzyn.
Ta publikacja ukaże się pewnie tuż po wakacjach, także wyczekujcie Państwo i odwiedzajcie oczywiście Śląskie Centrum Wolności i Solidarności w roku 45. rocznicy strajku i pacyfikacji kopalni Wujek.
Ostatnie odcinki
-
Pacyfikacja kopalni „Wujek” – historia strajku ...
19.05.2026 09:30
-
Kobiety też pracowały w kopalni "Wujek" | Jolan...
28.04.2026 12:06
-
„Mój brat nie wrócił z Wujka” – historia Zbigni...
21.04.2026 12:52
-
Górnoślązak w sowieckim piekle. Jedyna taka rel...
26.03.2026 12:31
-
Prawda i mity o Jerzym Ziętku | Bogusław Tracz ...
17.03.2026 12:42
-
Sztuka kontra PRL | Marek Maksymczak | 048
04.03.2026 10:45
-
O tym, jak wyzysk w kopalniach doprowadził górn...
27.02.2026 12:06
-
Czy jestem Niemcem? Przesiedleńcy z Polski do R...
12.01.2026 13:10
-
Czy dużo było strajków i ich pacyfikacji w stan...
11.12.2025 11:16
-
Budujemy tożsamość | Robert Ciupa | 044
02.12.2025 11:34