Mentionsy
W cieniu zdrady. Losy przywódców Targowicy
Konfederacja targowicka to jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w historii I Rzeczypospolitej. Zwołana przez magnatów w celu „ratowania ojczyzny”, w rzeczywistości otworzyła drzwi rosyjskiej interwencji i przyspieszyła upadek państwa polsko-litewskiego. Do dziś uchodzi za symbolem zdrady.
Czy przywódców Targowicy, potężnych magnatów - Stanisława Szczęsnego Potockiego, Ksawerego Branickiego oraz Seweryna Rzewuskiego, spotkała kara za zdradę ojczyzny? A może przeciwnie, zrobili na niej dobry interes i cieszyli się spokojnym, dostatnim życiem?
W tym odcinku opowiemy nie tylko o konfederacji targowickiej, ale przede wszystkim o losach jej przywódców – od ich politycznych poglądów, przez osobiste dylematy, aż po zaskakujące, a czasem groteskowe epizody z ich życia.
Dlaczego opowiedzieli się za konfederacją? Jak ułożyły się ich kariery? Kto z nich zajął się alchemią? Kto zginął w niesławie? A kto – śmiejąc się w twarz rodakom – cieszył się spokojną starością?
O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Dotyczyło to nie tylko drugorzędnych działaczy Targowicy, takich jak Adam Moszczyński, Jan Suchorzewski czy Jerzy Wielkorski, lecz i przede wszystkim jej architektów Stanisława Szczęsnego Potockiego, Xawerego Branickiego i Seweryna Żewuskiego.
Choć brzmi to właściwie zupełnie niedorzecznie, ostatecznie Żewuski został jego gorącym obrońcą.
Żewuski był człowiekiem gruntownie wykształconym.
Inaczej niż Potocki, który tworzył jedynie fantastyczne koncepcje, Żewuski starał się przelać swoje przemyślenia na papier.
Jak pisał Stanisław Poniatowski, Żewuski w Buławie widzi ojczyznę i to jest w tym gatunku fanatyk nieuleczony.
Był też powszechnie znienawidzony, a książę Józef Poniatowski wprost pisał, że Żewuski jest ochydą narodu i zdrajcą ojczyzny.
Ostatnie lata życia Żewuski spędził podróżując między Wiedniem, gdzie posiadał majątek, a Wołyniem i Podolem, gdzie miał rezydencję.
Żewuski opisuje w nim etapy przemijania i koła czasów oraz nieszczęścia, takie jak rewolucja francuska, które niszczą utarty porządek.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00