Mentionsy
Stan wojenny. Wojna ze społeczeństwem
Nad Polską w latach 1980-1981 unosił się duch wolności i groźba jego zdławienia. O tym dlaczego rewolucja Solidarności budziła nadzieję jednych i nienawiść drugich, dlaczego polskie czołgi wymierzyły lufy w Polaków i dlaczego stan wojenny zaczął się 13 grudnia 1981, a skończył się znacznie później - rozmawiamy z dr. Tomaszem Kozłowskim, badaczem lat 80. z ISP PAN oraz IPN. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
W listopadzie 1980 roku dochodzi ostatecznie do rejestracji Solidarności, co powoduje, że staje się ona w pełni zalegalizowanym związkiem zawodowym.
W tle jednak wiele się dzieje i władza w dalszym ciągu myśli o tym, w jaki sposób siłowo rozprawić się z Solidarnością.
Więc władze po raz kolejny doprowadzają właściwie do kompromisu, cofają się przed Solidarnością.
o którym czasem mówi się, że był tym momentem, kiedy w Solidarności przetrącono kręgosłup.
Ponieważ w biurze politycznym znajdowali się zwolennicy zarówno szybkiej konfrontacji z Solidarnością, jak i ci, którzy mówili, że wprowadzenie stanu wojennego może doprowadzić do eskalacji sytuacji, krwi na ulicach, a w konsekwencji także w ogóle destabilizacji w całym kraju i być może wkroczeniu wojsk sowieckich.
Aktywni opozycjoniści, liderzy Solidarności zostali internowani.
Ci ludzie, zazwyczaj prominentni liderzy Solidarności, ale także innych ugrupowań Niezależnego Rzeszenia Studentów, KPN-u, różnych innych grup, zostali po prostu zatrzymani właściwie tylko na podstawie administracyjnych decyzji, przewiezieni do ośrodków internowania.
Na specjalnych zasadach aresztowano czy internowano dwie osoby, Jana Kułaja i Lecha Wałęsę, czyli odpowiednio lidera Solidarności Rolników Indywidualnych i lidera tej robotniczej Solidarności.
Władze miały pomysł na stworzenie neosolidarności.
Czyli właściwie z tego, co Pan mówi, wynika, że mielibyśmy do czynienia z takim wrogim przejęciem szyldu Solidarności, to znaczy dalej istniałaby Solidarność, być może zgadzaliby się liderzy, czy pewna ich część, ale treść, czy też to, czym Solidarność w rzeczywistości by była, neo-Solidarność, jak Pan mówi, byłaby czymś zupełnie innym.
W początku roku 1982 rzeczywiście wydawało się, że sytuacja w Polsce jest znormalizowana o tyle, że po pierwsze Solidarności udało się przetrącić kręgosłup, po drugie komuniści mają właściwie pełną kontrolę nad życiem społecznym kraju i po trzecie wreszcie, że wola oporu ze strony Polaków została skutecznie złamana.
Część liderów Solidarności udało im się uciec.
Pierwszym zadaniem tej podziemnej solidarności było właściwie ukrywanie się tych liderów i zorganizowanie siatki, która będzie tych liderów ukrywać.
Trzeba powiedzieć przede wszystkim, że ta solidarnościowa rewolucja skupiła na sobie oczy całego świata.
że być może trzeba się z Sowietami jakoś dogadywać, że trzeba reżim w Polsce wspomagać, gospodarczo na przykład, bo to jest ciekawa droga ewolucji i trzeba zobaczyć, gdzie ten eksperyment solidarnościowy nas zaprowadzi.
Zmarnowane szanse, złamane kariery, pozbawienie też państwa polskiego właściwie najbardziej wartościowych, najbardziej rzutkich, najbardziej aktywnych ludzi, którzy zaangażowali się w budowanie Solidarności w latach 80-81.
Począwszy od internowanych, władzom bardzo zależało na tym, aby ci działacze Solidarności opuścili kraj.
Liczy się, że około 1100 osób, działaczy opozycji Solidarności wraz z rodzinami opuściło kraj.
Czyli Wojciech Jaruzelski, to ten sam Wojciech Jaruzelski, który 8 lat później doprowadza do rozmów pomiędzy solidarnościową opozycją i liderami, którzy byli w 1981-1982 roku internowani, a partią komunistyczną, które te rozmowy prowadzą najpierw do wyborów z 4 czerwca 1989 roku, a w konsekwencji, jak się potem okazało, do upadku reżimu komunistycznego w Polsce.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00