Mentionsy
Stan wojenny. Wojna ze społeczeństwem
Nad Polską w latach 1980-1981 unosił się duch wolności i groźba jego zdławienia. O tym dlaczego rewolucja Solidarności budziła nadzieję jednych i nienawiść drugich, dlaczego polskie czołgi wymierzyły lufy w Polaków i dlaczego stan wojenny zaczął się 13 grudnia 1981, a skończył się znacznie później - rozmawiamy z dr. Tomaszem Kozłowskim, badaczem lat 80. z ISP PAN oraz IPN. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
I czy Wojciech Jaruzelski powinien z dzisiejszej perspektywy być uważany za bohatera, który doprowadził do tego, że nie została przelana polska krew?
I zresztą nie kto inny jak Wojciech Jaruzelski, który za kilkanaście miesięcy wprowadzi stan wojenny.
Ówczesny premier i minister obrony narodowej generał Wojciech Jaruzelski razem z ministrem spraw wewnętrznych Czesławem Kiszczakiem byli raczej zwolennikami wcześniejszego wprowadzenia stanu wojennego.
Natomiast kilka tygodni później Stanisława Kania zastępuje Wojciech Jaruzelski, który w ręku trzyma już wtedy właściwie wszystkie karty, jest premierem, szefem partii, ministrem obrony narodowej, jego zaufany współpracownik jest ministrem spraw wewnętrznych, więc to już jest sytuacja idealna.
Kilka godzin później Polakom oświadczono, zrobił to sam Wojciech Jaruzelski w swoim przemówieniu, transmitowanym w kółko przez telewizję w kolejnych dniach, że rządy w kraju objęła Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego, którą dosyć szybko zaczęto powszechnie określać mianem hunty.
władzy identyfikowanej z Wojciechem Jaruzelskim.
Tą puentą jest rok 1989 i do tego przejdę zaraz, ale zanim o tym, chciałem powiedzieć, że w moim przekonaniu fundamentem władzy sprawowanej przez Wojciecha Jaruzelskiego i jego ekipę w latach 80. była trauma.
I to też miało wpływ na politykę ekipy Jaruzelskiego.
Mamy groźby użycia różnego rodzaju narzędzi ekonomicznych, obcięcia dostaw ropy, obcięcia dostaw gazu, jeżeli Jaruzelski stanu wojennego nie wprowadzi.
No i tutaj Jaruzelski pozostał bez tego wsparcia ze wschodu.
Czyli Wojciech Jaruzelski, to ten sam Wojciech Jaruzelski, który 8 lat później doprowadza do rozmów pomiędzy solidarnościową opozycją i liderami, którzy byli w 1981-1982 roku internowani, a partią komunistyczną, które te rozmowy prowadzą najpierw do wyborów z 4 czerwca 1989 roku, a w konsekwencji, jak się potem okazało, do upadku reżimu komunistycznego w Polsce.
Jaruzelski działał zgodnie z duchem czasu czy z pewnymi okolicznościami międzynarodowymi.
Ja nie jestem w stanie powiedzieć, i to jest chyba kwestia interpretacji, na ile to, że Jaruzelski doprowadził do rozmów okrągłego stołu, jakiegoś porozumienia z opozycją było jego własną zasługą, a na ile była to po prostu efekt czynników zewnętrznych.
Stan wojenny wprowadzony decyzją Wojciecha Jaruzelskiego w grudniu 1981 roku nie zatrzymał upadku komunizmu, nie zatrzymał kryzysu ekonomicznego, kryzysu społecznego, który trafił Polskę, a jak się miało potem okazać także inne kraje systemu komunistycznego.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00